AKSARAYIN  KRONİKLEŞEN   SU SORUNU VE KOP İDARESİ             

Kıymetli  dostlar  geçmiş yıllarda  birkaç defa   Aksaray’ın su sorunu  konusunu yazmıştım.                                                     

               İlimiz, ülkemizin ve İç Anadolu bölgesinin su  açısından en fakiri bir yöresidir. Bu bölgede yağışlar yeterli düzeyde olmadığı için  ve  40-45  yıldır  da yer altı suları ile sulu ziraat yapılmasından  dolayı, yer altı suları da çekilmekte, ihtiyaca yetmemekte, su tükenme  noktasına yaklaşmıştır.  Son yıllarda ilimizin aldığı yağış oranı gittikçe azalmıştır. Su yetersizliği yanında, ,  içmede kullanılan, gerek Melendiz Çayından gelen ve Uluırmak ismini alan akarsu, kuyu suları ve Helvedere suyu volkanik bölgeden nasibini alarak, arsenik, yani ağır metal içermektedir. Doktorların ifadesine göre fazla miktardaki arsenik; kanser,  Alzheimer  ve Parkinson hastalığı yapmaktadır.

                Bölgenin hem içimlik ve hem de evlerde kullanılmak üzere temiz suya olan ihtiyacı yanında sulamada kullanılacak suya da acil ihtiyacı bulunmaktadır. Bölgenin su sorunu ile ilgilenmek üzere 2011 yılında KOP İdaresi Kurulmuştur. Kop (Konya Ovası Projesi) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı; başlangıçta Aksaray, Karaman, Konya ve Niğde illerinden oluşan yatırımların gerektirdiği araştırma, planlama, programlama, projelendirme, izleme, değerlendirme ve koordinasyon hizmetlerinin yerine getirilmesi suretiyle, bu projelerin kapsadığı bölgelerin kalkınmasını hızlandırmak üzere, 2011 yılında çıkarılan 642 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kurulmuştur. Bu projeye  6 Haziran 2016 tarihli ve 2016/8870 sayılı kararname ile Nevşehir ve Yozgat, 7 Eylül 2016 tarihli ve 2016/9140 sayılı kararname ile de Kırıkkale ve Kırşehir illeri eklenmiştir. Başlangıçta 4 vilayetimizle ilgili olan proje sonradan eklenen 4 vilayetle  iç Anadolu bölgemizdeki 8 vilayetle ilgili hale getirilmiştir.

                Küresel ısınmadan kaynaklı  buzulların erimesinden dolayı, yağışların azalması ve dengesizleşmesi nedeniyle su sıkıntısı hat safhaya ulaştığı bu dönemde,   su sorunu çözmek için kurulan KOP  idare ne iş yapıyor? Hangi hizmetleri yapıyor?  Ben;  yapılan- gerçekleşen bir hizmet ve uygulamayı  bu güne kadar görmedim. Yapılan bir hizmet varsa öğrenmek isterim.

                Eskil Ziraat Odası Başkanımız Sayın Gazi  Mutlu bey  sağ olsun, emek vererek  3000 imzalı bir dilekçeyle hazırlatarak  Ankara’ya  meclise giderek su sorununa çare  aramıştır. Eskil ve çevre köylerin su ihtiyacının acilleştiğini duyurmaya çalışmıştır. Ankara ‘da ödenek yok, para yok, cevabı ile karşılaşmıştır.

                Bilindiği üzere; devlet: , yatırımları önce plan proje kapsamına alır, fizibilite raporu hazırlar, sonra bütçeden ödenek ayrılarak yatırım yapılır. Bu işlem, belirli bir zaman dilimi içinde yapılır.  Devlet bir yatırımı  karar alarak hemen yapamaz. Yatırım iş belirli bir prosedüre tabidir.

                  KOP idaresinin  yatırım  aşamadan önce ülkemizden doğup denize veya diğer ülkelerden geçerek denize dökülen muhtelif akarsularımızdan hangisinin sularının bölgeye aktarılması ile ilgili bir plan, proğram ve çalışma yapması ,  tüm bu hizmetleri yaparak yatırımın hükümet proğramı haline gelmesi için hazırlık yapması gerekmektedir. Bu işlemden sonra ödenek safhasında bölge milletvekilleri ve siyasi görevlileri top yekun bu sorunun çözümü için güç birliği yapmak zorundadır.

                Biz ülkemizdeki kendi kaynak sularımızı kullanamazken; İsrail sürekli birleşmiş milletlerde bir ülkeden doğup başka ülkeden geçen suların yönetimi için konsorsiyum oluşturulmasını suyun yönetiminin kaynak ülkenin kontrolünden çıkarılmasını sağlamaya çalışmaktadır.

                Aksaray ve Konya bölgesinde çekilen yer altı sularından dolayı obruklar oluşurken, kuraklıktan dolayı tarım üretimi de büyük zarar görmektedir. Obruklar can ve mal güvenliği açısından tehlike oluşturmaktadır.

                Yapılacak iş başka havzalardan bu bölgeye su getirmektir. O bölgenin ihtiyacından fazla olup, denize boşa akan sular( örneğin kışın denize boşa akan sular) toplanarak Aksaray’a , Konya ovasına getirmekten ibarettir.

                 Konya ovasında ve Aksaray bölgesinde su biterse; burası çölleşir, 11 vilayetin uğradığı depremden dana fazla ülkeye zarar açar. Bu durumda bölge topyekun su bulunan bölgelere taşınmak zorunda kalır. KOP projesinin kuruluş amacına uyarak çalışma yaparak başka havzalardan bölgeye içme kullanma ve sulama da kullanacak su getirilmesi  mecburiyeti bulunmaktadır.

                Aksaray çeyrek asırdır demiryolu beklerken; Gaziantep- Mersin Demiryolu ile Trabzon- Samsun demiryolu yapılacağını medyadan öğreniyoruz. Aksaray ülkede mevcut iktidara en fazla destek olan illerin başında gelmesine rağmen, iktidardan gerekli desteği alamamaktadır. Bunun   Sebebi Aksaray vekillerinin  yeterince etkili olamamalarıdır zaten . Aksaray vekillerinin tek başlarına bu konuyla  uğraşması yeterli olamaz.  Çünkü bu yatırım büyük boyutlu maliyetli bir yatırım olacaktır.  Bu yatırımı talep eden arkada büyük bir siyasi güç olması,  yatırımın olmazsa olmaz şartıdır. Bölgeye GAP  ta olduğu gibi yatırım yapılması ve  Etkili olabilmek için  KOP projesi kapsamındaki  diğer il vekilleri ile birlikte topluca bu konuyla uğraşılmaları gerekir.

                Aksaray’ın sorunlarının çözülmesi için mutlak surette güçlü bir kamu oyu, platform oluşturmaya, medyada konunun sürekli  gündem de tutulmasına, ihtiyaçlar karşılanmadığı taktirde  de seçimde demokratik  hakkın buna göre kullanılmasına ihtiyaç bulunmaktadır.