Aksaray’ın binlerce yıllık kültürel mirası dijital geleceğe taşınıyor

Aksaray İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, kentin köklü tarihi ve zengin kültürel mirasını en son teknolojilerle koruma altına almak ve dünyaya tanıtmak amacıyla devrim niteliğinde bir projeyi hayata geçiriyor. Aksaray Müze Müdürlüğü ve Nevşehir Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı iş birliğiyle yürütülen projede sona yaklaşıldı.

Japonya Kanazawa Üniversitesi’nden Doç. Dr. Hirofumi Sugawara liderliğinde yürütülen bilimsel çalışma kapsamında, Aksaray genelinde yer alan 15 kaya oyma kilise yüksek hassasiyetli üç boyutlu (3D) tarama teknolojileri kullanılarak dijital ortama aktarılıyor.

Başta Ihlara Vadisi olmak üzere, çökme tehlikesi veya jeolojik hassasiyetler nedeniyle ziyarete kapalı durumda bulunan kaya oyma kiliselerin mimari yapıları ve tarihi duvar resimleri (freskler) dijital ortamda yeniden yapılandırılıyor. Böylece dünyanın dört bir yanından gelen ziyaretçilerin göremeden dönmek zorunda kaldığı tarihi mekanlar, geliştirilen sanal gerçeklik ve dijital deneyim altyapısıyla erişilebilir kılınacak.

3D BELGELEME PROJESİ NELERİ KAPSIYOR?

Yüksek Hassasiyetli Belgeleme: Kaya oyma kiliseler ve mimari yapılar en ince detayına kadar 3D modellerle kayıt altına alınıyor.

Tarihi Duvar Resimlerinin İhyası: Zamanla tahrip olan veya riske açık olan duvar resimleri dijital ortamda yeniden yapılandırılarak koruma altına alınıyor.

Sanal Deneyim İmkanı: Ziyarete kapalı veya ulaşımı riskli mekanlar için sanal tur ve dijital deneyim altyapıları geliştiriliyor.

Bilimsel ve Restorasyon Katkısı: Elde edilen milimetrik veriler, gelecekte yapılacak bilimsel araştırmalar ile koruma ve restorasyon projelerine altlık oluşturacak.

Projenin amacına ve vizyonuna ilişkin açıklamada, dijital teknolojilerin fiziki ziyaretlerin yerini almayacağı, aksine kentin turizm potansiyelini tetikleyecek bir yönlendirme aracı olacağı belirtilerek şu ifadelere yer verildi:"Hayalimiz; internet ve dijital dünya üzerinden dünyanın her yerinden insanların Aksaray’ın olağanüstü kültürel mirasını yalnızca parçalı fotoğraflardan görmek yerine, bir mekan olarak birebir deneyimleyebilmesi. Dünyanın herhangi bir yerindeki bir insanın Ihlara Vadisi’ndeki bir kilisenin kapısından içeri girdiğini, duvar resimlerini incelediğini ve o atmosferi hissettiğini düşünün... Bu dijital deneyimin sonunda 'Ben bunun gerçeğini yerinde görmek istiyorum' diyecektir. Dijitalleşme kültürel mirasın yerine geçmeyecek; insanları gerçek mirasa götüren güçlü bir köprü olacaktır. Geçmişin izlerini teknolojiyle geleceğe taşıyor, Aksaray’ı dünyaya açıyoruz." Denildi.*ERDEM SÜDEMEN