Münakalat vekili yani,

Ulaştırma Bakanı Ali Çetinkaya, tebdili kıyafetle halkın arasında dolaşırmış.

Bilhassa trenlerde umulmadık zamanda bulunur , tren memurlarının çalışmalarını izlermiş.

Kara taşıtının az olduğu o devirde,

Tren seferleri hınca hınç yolcu ile dolarmış.

Koridorda balık istifi yolcular,

Mebuslara mahsus boş kompartımanı aç diye kondoktorun cebine bir sigara parası sokanlar olmuş.

Bilet konturol memuru, parayı kabul etmemiş... Kaldırıp atmış.

Ne yapıyorsun kardeşim,

Beni işimden mi edeceksin

Başımızda bir kel Ali var,

Hiç belli olmaz.Yanımızda türer.

Diyen memuru tebdili kıyafetli ulaştırma bakanı o anda memuru izler.

Bir maaş ikramiye ile tren memurunu ödüllendirir.

Ve bir de takdirname gönrerir.

Gördünüz ya Atatürk devrinin devlet otoritesini.

Kaç sene evvel,

Bir daire müdürü ile karşılaştım.

İllede bir kahvemi iç dedi,kıramadım.

Müdüriyet kapısında sandalyede oturan odacı hiç istifini bozmadı.

İçeri girdik.

Müdür Bey bezi aldı, masasını silmeye başladı.

Odacıyı çağırdı.

Bize iki kahve getir dedi.

Ağırdan alarak gitti.

Niye böyle isteksiz bu odacı? Hasta ise izin ver.Doktora gitsin iyileşsin gelsin.

Yok hocam!

Sırtını siyasilere dayamış.

Hele bir dokun da bak,

Sürgün hazır bizim için.

Demesin mi.

Bizdeki demokrasi anlayışını gördünüz mü?

En kötü demokrasi ,

En iyi diktatoryadan,

Daha iyidir.

Kabul.

Ve fakat devlet otoritesi kaldı mı söyleyin.

Türkiye’mizi bu günkü

Çıkmaza sokan siyasettir.

Her iktidar olanlar,

Benden senden demeleri yüzünden

Türkiye karanlığa doğru gidiyor.

Avrupa ve Amerikanında istediği bu.

Düşmanı sevindiriyoruz.

Kalın sağlıcakla...

İtalyan basını da sürekli olarak işgale katılacak birliklerden bahsederek onları övmektedir.

Günlerden bir gün İtalyan Büyükelçisi Ata ile görüşmek ister ve huzura kabul edilir.

O zaman muhtelif iktisadî-siyasî konular hakkında konuşulduktan sonra, büyükelçi,

- "Ekselâns, dün Roma ile yapmış olduğum bir görüşmede, hükümetimizin Hatayı almak istediği kararını size iletmem söylendi." der.

 Odada biran sessizlik olur.  Ata büyükelçiye bir şeyler daha ikram eder ve birkaç dakika odadan ayrılır. Döndüğünde ayağında çizmeler, üzerinde mareşal üniforması, belinde tabancası vardır.

Doğru masasına gider, manyetolu telefondan Mareşal FevzÇakmak'ın bağlanmasını ister ve ona:

 "Paşa, İtalyan dostlarımız Hatay'a gelmek istiyorlarmış. Hazır mıyız?"  diye sorar.

Fevzi Çakmak derhal durumu anlar ve "Biz hazırız Paşam! diye yanıtlar...

Ata büyükelçiye döner ve o her zamanki vakur tavrıyla şöyle der:

 "BİZ HAZIRMIŞIZ. HÜKÜMETİNİZE SÖYLEYİN, İSTERLERSE GELİP HATAY'I ALABİLİRLER!..."

“ O tarihten sonra bir daha ne Mussolini ne İtalyan basını Hatay'ı işgalden bahsederler. Her şey bıçak gibi kesilir ve bir daha konu edilmez.

Atatürk bir defa daha dünyaya ne büyük bir devlet adamı olduğunu kabul ettirmiştir.”

Şimdi İsrail'in  sınırımıza yakın bir  bölgedeki ( Suriye - İdlip ) hava üssüne saldırmasını, büyüte büyüte televizyonlarda  anlatan yorumcuları dinliyorum.  Zavallıcıklar.!..

Herkesin anlayacağı bir dil  veya tavır mutlaka vardır.

Mesele onu anlatacak kişinin  karakteri ve karşısındakilerde bıraktığı etkidir. Söylediğini yapma kapasitesi ve cesaretidir. 

Gerçek bir lider olduğunu defalarca göstermiş olmasıdır.  Gerisi hikayeden ibarettir

Vıttırı vızzık makina halıları çıkınca piyasaya,

O elde dokunan santimetresinde şu kadar ilmek olan değerli Taşpınar halısı kaybolup gitti.

Hatta, Isparta halısı bile piyasadan kalktı.

Şarkı ve Türkülerde öyle.

Bakın size eskinin şarkı ve türkülerinden,

Ve her vatandaşın dilinde olan birer örnek vereyim.

Yaşı yarım asırdan fazla olanlar hemen hatırlarlar.

Kadifeden kesesi,

Kahveden gelir sesi,

Oturmuş kumar oynar,

Ah ciğerimin köşesi

Haydi yolla.

Beyoğluna yolla,

Yolla da yolla.

Yar yolla.

Odam kireç tutmuyor,

Biraz kum katmayınca,

Sevda baştan gitmiyor,

Elele tutmayınca.

Haydi yolla,

Beyoğluna yolla,

Yolla da yolla,

Yar yolla.

Nasıl beğendiniz mi!

Bir milli marş da şöyleydi.

Hoş gelişler ola,

Mustafa Kemal Paşa.

Bayrağın milletin,

Askerinle çok yaşa.

Arş arş arş ileri ileri.

Marş ileri,

Alda bayrağı çek,

Düşman üstüne.

İşte Atatürk Milliyetçiliğinin şarkılara yansıması böyleydi.

Bir anlam, bir heyecan verirdi genç kuşaklara.

Eski şarkı ve türkülere kulağım alışık olduğundanmıdır nedir,

Ruhumun gıdası oluveriyor.

Eskiyi nesilden nesile taşımak geliyor içimden.

Kalın sağlıcakla...

 Metafizik alanında Gazzâlî'nin getirdiği bir diğer eleştiri, ‘filozofların âlemin kadim ve sonsuz olduğu yönündeki görüşüne’ yöneliktir. Gazzâlî, ‘âlemin sonradan yaratıldığını ve bir sonu olduğunu’ savunur. İbn-i Sînâ ise Aristo felsefesine olan sadakati nedeniyle, ‘sebep-sonuç ilişkisindeki zorunluluk ilkesi doğrultusunda âlemin yoktan var edilemeyeceği’ görüşünü desteklemektedir ve bunun için Sudur Teorisi'ni geliştirir. Bu teori, ‘âlemin Tanrı'dan taşması esasına dayanır ve âlemi başlangıcı olmayan kadim bir varlık’ olarak sunar; teoride Tanrı'yı önceleyen ve taşmayı sonralayan bir yaklaşım söz konusu olsa da taşma tanrısal olduğu için âlemin varlığı kadim kabul edilir. Aslında Sudur Teorisi, halk tarafından anlaşılması oldukça güç bir teoridir.

Gazzâlî, filozofların bu yaklaşımını sert biçimde eleştirir ve özetle şunu söyler: ‘Eğer bir tanrının kendi iradesi olmadan kendinden bir taşma meydana geliyorsa, o tanrının tanrılığı tartışılır’ der. Gazzâlî'ye göre ‘Allah, evreni kendi iradesiyle sonradan yaratmıştır ve bir sonu vardır’. Nitekim günümüzde Dr. Hubble nın geliştirdiği ve hala kabul gören Büyük Patlama (Big Bang) teorisi, Gazzâlî'nin evrenin sonradan yaratıldığı tezini desteklemektedir.

Filozofların "Tanrı tümeli bilir, tikeli bilmez’ anlayışına karşı Gazzâlî, ‘Allah'ın tümel’ide tikel’ide bilen, insanda bilgi yaratan irade sahibi bir tanrı olduğunu’ ortaya koyar. Kısacası Filozofları hem Sudur Teorisi hem de Tanrının tikelleri bilmez yaklaşımı pasif ve iradesiz bir tanrı anlayışını savunurken Gazzali bunların İslamiyet ile örtüşmeyceğini vurgular ve karşı çıkar. Sözün kısası Filozoflar İslam’a felsefe açısından bakarken, Gazzali Felsefeye İslam açısından bakmıştır.

Gazzâlî'nin 1000 Yıllık Devlet Geleneğimizdeki Tarihsel Rolü

Türklerin İslam'a toplu geçişinden bir asır sonra, Büyük Selçuklu dönemi 1000 yıllık Türk-İslam devlet geleneğimizin başlangıcını oluşturur, Büyük Selçuklu Devleti döneminde İslam dünyası yıkıcı bâtıni hareketinin yoğun saldırıları ile yüz yüze gelmiştir. Sultan Alpaslan ve oğlu Sultan Melikşah ile Bilge Vezir Nizam ül Mülk ile sahada bâtıniler ile mücadele ederken ilmi sahada Gazzali entelektüel yaklaşımı ve eserleriyle sistematik bir mücadeleye girmiş ve bâtıni düşünceyi çürüterek ehlisünnet itikadını yeniden ayağa kaldırmıştır. Eğer Büyük Selçuklular döneminde bâtınilere karşı o mücadele başarılı olmamış olsa idi, bugün ehlisünnet itikadından bahsetmiyor olabilirdik. Gazzali bu bağlamda 1000 yıllık Türk-İslam devletinin kurumsal alt yapısını oluşturan Müslüman toplumun inanç ve itikadını koruyan entelektüel mimarıdır.

Gazzali felsefesinin bir şahsa veya bir zümreye ait olmadığını ve kelam ilmi ile benzerlikler taşıdığının farkındadır ve felsefeye karşı özü itibariyle bir tavır almamıştır. Ancak Aristo felsefesine sadakatleri nedeniyle İslam Filozoflarının ve takipçilerinin İslam’a zarar verdiğini düşündüğü konularda İslam'ın amentüsünü koruma çabası göstermiştir.

Gazzâlî ile İbn-i Sînâ arasında kozmoloji, nedensellik ve metafizik konusunda farklı yaklaşımlar bulunsa da, İbn-i Sînâ, Farabi ve İbn-i Rüşd, İslam dünyasına tabiat bilimleri, mantık, tıp, müzik ve matematik gibi alanlarda İslam Dünyasına çok büyük katkılar sağlamış bilim öncüleridir.

Sonuç

Son yüz yıldır Ernest Renan ile başlayan ve ülkemizde de ‘Geri Kalmışlık Paradigması’ ile yetişen bir nesil türedi. Bunlardan bazıları Geri Kalmışlığın faturasını doğrudan İslam'a kesmekten kaçınmazken, inançlı kesimlerden bazıları ise faturayı 915 yıl önce vefat etmiş olan İmam Gazzâlî'yi çıkartmaya çalışmaktadır. Ankara Üniversitesi Felsefe Profesörü ve ‘Üç Tehafüt Bakımından Felsefe ve Din Münasebetleri’ adlı doktora tezinin sahibi olan Merhum Prof. Dr. Mübahat Türker Küyel, geri kalmışlık konusunda Gazzali nin suçlanması ile ilgili kişilerin okumadan araştırmadan ön yargı ile hareket ettiklerini söyler. Prof Küyel bir Farabi uzmanıdır ve Üç Tehafüt Bakımından Felsefe ve Din Münasebetleri adlı doktora tezi Tehafüt çalışmalarının temel referans kitabı haline gelmiştir.

Gazzâlî'nin eserlerinin büyük bir kısmı günümüzde tercüme edilerek dünya literatürüne kazandırılmakta ve üzerlerinde yoğun akademik çalışmalar yapılmaktadır. Eserlerinin gün yüzüne çıkması ve bu alanda yapılan sağlıklı akademik çalışmalar, Gazzâlî'ye yöneltilen bu suçlamaların ne kadar yersiz olduğunu ortaya koymaktadır.

Bu yazının amacı, Gazzâlî'ye atfedilen "bilimi ve özgür düşünceyi engelledi" şeklindeki yaklaşımlara açıklık getirmek ve Aksaray'daki torunlarında genetik miraslarına sahip çıkmak bağlamında bir aidiyet duygusu yaratmaktır.

Mesai başlamadan iki saat evvel,

Bir Alman işçi çalıştığı fabrikaya gelip,

Silip süpürüp makinaların bakımını yapıyor.

Bunu gören Türk işçi;

Akılsız gavur yatıp uyuyamadın da mesaiden iki saat önce gelip oyalanıyorsun demiş.

Alman işçi de:

Akılsız Türk.

Ben bu fabrika sayesinde geçiniyorum. Hiç kimseye muhtaç olmuyorum.

Bu fabrika ne çok üretim yapar,

Ve de ürettiği malı satar, para kazanırsa,

Benim yarınım da güvenceli olur.

Buyurun Alman işçisinin anlayışına.

Bir de bizim işçimizin zihniyetine...

Hemşehriden biri şu benim oğlana bir iş bul diye durmadan ısrar etti.

Ben de rahmetli Fikri Saatçioğlu’na;

Mahir Hoca’nın hiç mi kontenjanı yok.

Böyle böyle, bu hemşehrinin oğluna bir iş ver dedim.

Sağolsun kırmadı.

Çift Kartal fabrikasına dediğim kişiyi işçi olarak aldı.

Devletin asgari ücretinden, sigortasını da yaptı.

İki ay geçti geçmedi.

İşçileri de ayartmasını bildi.

Tüm işçiler greve girdi.

Fabrika çalışmaz oldu.

Rahmetli Fikri, bana geldi.

Böyle böyle hocam dedi.

Başta benim ricam ile aldığın işçiyi kov dedim.

Öyle de yaptı.

Fabrika sayesinde çoluk çocuğuyun helalinden geçimini sağlıyorsun,

Ve bir de gözü fabrika sahibinin kazandığında,

Kolaysa hadi sen de fabrika sahibi ol da, Hanyayı Konya’yı öğren.

Hayli riskleri göze alıp, gecesi gündüzü belli olmayan yatırımcı,

İşçiye güvenemiyor.

Bir eczacı kalfası tanırım. İlkokul mezunu,

Çalıştığı eczacıya,

Soğuk baktığına şahit oldum.

Ben çalışıyorum eczacı kazanıyor.

Dediğine şahit oldum.

Ben de;

Sen de okuyup eczacı olsaydın ya,

Kazanmak kolay mıymış bir anlasan.

Gene bir işçinin sözüne bakınız...

Esasen zenginleri keseceksin.

Demesin mi.

Niye oğlum...

Yatırımcı olmasa sen nereden iş bulup minnetsiz çoluk çocuğunu geçindireceksin.

Dediğimde ses yok.

Alman işçisinin fabrikalara yaklaşımı bizde de olsa,

O zaman aşamayacağımız dağ tepe olmaz.

Kalın sağlıcakla...

Aslında bugün yaşamını sürdüren herkesin asil bir aile geçmişi vardır. Bazıları Anadolu'da hüküm sürmüş beyliklerin çocukları ve torunları, bazıları ülkeye hizmet etmiş yönetici ve din âlimlerin neslinden gelenlerdir. Beylikler ortadan kalkınca ve âlimler veya yöneticiler vefat edince onların nesilleri buhar olup uçmuş değillerdir. Aksine toplum içinde hem mütevazı yaşantılarını sürdürmekte hem de topluma hizmet etmektedirler. Maalesef cumhuriyet döneminde bazı kalemşorların cumhuriyeti savunmak adına aslı ve neslini dillendirmeyi asalet düşkünü diye aşağılamaya çalışması insanların aslını ve neslini dile getirmekten çekinmelerine neden olmuştur. Herkesin aslını ve asaletini bilmesi ve hatta onlarla gurur duyması kadar doğal bir şey yoktur, oldukça insani bir duruştur.

Böyle bir neslin torunu olmam ve kamu yönetiminde Aksaray Milletvekilliği, Bakan Yardımcılığı ve Bakanlık görevlerinde bulunmam, üzerimdeki genetik mirasın sorumluluğunu artırdığını hissettim. Gazzâlî'ye atfedilen "bilimi ve özgür düşünceyi engelledi" türden saldırıları ve temelsiz eleştirileri okudukça kanıma dokunmuş olacak ki ve özellikle felsefe bağlamında yoğun bir Gazzâlî okuma sürecine girdim. Bu süreçte yalnızca Gazzâlî okumakla kalmadım; felsefeyi geliştiren ve İslam felsefesinede ışık tutan Aristo'yu, onun yolundan giden ve İslam felsefesine büyük katkıları olan Farabi, İbn-i Sînâ, İbn-i Rüşd gibi filozofları da okumaya başladım.

Bu doğrultuda ilk aldığım kitap, Klasik Yayınları'ndan Mahmut Kaya ve Hüseyin Sarıoğlu'nun tercüme ettiği Gazzâlî'nin Filozofların Tutarsızlığı adlı eseri oldu. Daha sonra Prof. Dr. Mahmut Kaya'nın oğlu olan Doç. Dr. Cüneyt Kaya'yı arayıp Gazzâlî konusunda nasıl bir okuma yapmam gerektiğini sordum. Cüneyt Hoca bana Filozofların Tutarsızlığı, Gazzâlî Konuşmaları ve Gazâlî'nin Felsefi Kelamı adlı kitapları önerdi. Frank Griffle’ın Gazali’nin Felsefi Kelamı kitabını tercüme eden İbrahim Halil Üçer hoca ile görüştüm, İbrahim Halil Hoca ile Ömer Türker hocanın televizyonlardaki entelektüel tartışmalarını yakından takip ettim ve çok istifade ettim.

Bir mühendis için felsefe terminolojisi zor olsa da kelimelerin ve cümlelerin altını çizerek, bazen defalarca okuyarak anlamaya çalıştım. Başlangıçtaki zorluk zamanla kolaylığa dönüştü. Aristo, Farabi, İbn-i Sînâ ve İbn-i Rüşd ile ilgili kitapları aldım; aldığım onlarca kitap ve internet üzerinden okuduğum yüzlerce makaleyle Gazzâlî merakımı gidermeye çalıştım. Gazzâlî'yi suçlayan yazıları gördükçe konuyu daha derinlemesine araştırmam gerektiğine inandım. Soyundan gelen bir kişi olarak körü körüne bir Gazzâlî savunucusu olmak yerine, daha bilimsel ve objektife bir yaklaşım sergilemeyi kendime amaç edindim.

"Bilimi Öldürdü" İddiasının Kökeni

Prof. Dr. Frank Griffel'in yazılarına göre, ‘Gazzâlî'nin bilimi bitirdiği ve özgür düşünceye ölümcül darbe vurduğu" görüşünün, Gazzâlî'den 750 yıl sonra yaşayan Fransız oryantalist Salomon Munk tarafından ortaya atıldığını söylemektedir. Munk'un bu görüşünü, çağdaşı oryantalist Ernest Renan daha da ileriye taşımış; 1883 yılında Sorbonne'da verdiği "İslam ve Bilim" adlı konferansla hem İslam dinini gerilemeye neden olan bir din olarak töhmet altında bırakmış, hem de Gazzâlî'yi Tehâfütü'l-Felâsife (Filozofların Tutarsızlığı) eseri üzerinden suçlu ilan etmiştir. Ernest Renan'ın İslam'ı suçlayan bu konferansına en ciddi tepkiyi Namık Kemal ortaya koymuş, Dücane Cündioğlu da süreci uzun bir makalesinde daha objektif bir şekilde değerlendirerek tepkisi ortaya koymuştur.

Prof. Dr. Frank Griffel, Gazzâlî'ye yöneltilen "bilimi bitirdi" görüşünün arkasındaki motivasyonun, Avrupa'daki felsefi aydınlanmaya ışık tutan İbn-i Rüşd'ün eserleri arasında yer alan ve İbn-i Rüşd'ün Gazzâlî'nin Filozofların Tutarsızlığı eserine karşı yazdığı Tutarsızlığın Tutarsızlığı eseri olduğunu belirtir. Kısacası İbn-i Rüşd'ün bütün eserleri Avrupa dillerine çevrilirken, o dönemde Gazzâlî'nin eserlerinin Avrupa dillerine çevrilmemiştir. Dolayısıyla Avrupalı filozoflar ve oryantalistler Gazzâlî'yi, İbn-i Rüşd'ün Tutarsızlığın Tutarsızlığı eseri üzerinden okuma yaparak değerlendirmişlerdir.

Frank Griffle, Gazzali’yi suçlayan Ernest Renan’dan iki yüz elli yıl önce yaşamış olan Fransız filozof Jean Bodin'in (1530-1596) Gazzâlî'yi en müspet değerlendiren isimlerden biri olduğunu söyler ve Bodin'in nedensellik konusuna Gazzali’nin İbn-i Rüşd den farkı baktığını şu sözlerini öne çıkarır:  

‘…doğada aksi gerçekleşebilecek hiçbir şeyin zorunlu olmadığı anlaşılmıştır. Arap filozoflarının en keskin zekâlısı olan Gazzâlî, İbn-i Rüşd'ün görüşüne karşı bunu derin bir kavrayışla fark etmiştir’.

Jean Bodin’in Gazzali hakkındaki bu görüşünü İbn-i Rüşd’ün ‘Tutarsızlığın Tutarsızlığı’ eserinden yaptığı okumalardan oluşturduğu oldukça güçlü muhtemeldir. Jean Bodin’in iki yüz elli yıl önce Gazzali için ön gördüğü bu tespitini maalesef Ernest Renan ya görmemiş ya da görmek istememiştir.

Gazzâlî'nin Felsefi Eleştirisi: Nedensellik ve Metafizik

Gazzâlî, Filozofların Tutarsızlığı eserinde felsefeyi reddetmez, sadece 20 meselede İbn-i Sînâ merkezli Müslüman filozofların yaklaşımlarını eleştirirken felsefenin nedensellik ve metafizik konularına İslami açıdan açıklamalar getirir. Eserinin 16. meselesinin ikinci bölümünde tabiat bilimlerini ele alırken Aristo'nun eserlerinden özgün biçimde övgü ile bahseder. Gazzâlî, matematik ve tabiat bilimleri gibi burhan (kesin delil) ile ispatlanan konuların İslam'a aykırı olmadığını, şeriat açısından bunları eleştirmenin İslam'a zarar vereceğini dile getirir.  

Filozofların Tutarsızlığı adlı eseri Dünya felsefe tarihinin klasikleri arasına girse de Gazzali nihayetinde bir İslam âlimidir. İslam filozofların ve takipçilerinin İslam adına konuşurken İslam’a zarar verdiğini söyler. Nitekim Filozofların Tutarsızlığı eserinin mukaddime bölümünde eseri niçin kaleme aldığına açıklık getirir;

‘İmdi ben, akran ve emsallerinden zekâ ve anlayışça üstün olduğuna inanan bir takım insanlar gördüm. Bunlar, İslam’ın ibadet olarak öngördüğü vazifeleri terk ediyor, dinin namaz kılmak ve yasaklarından kaçınmak türünden emirlerini küçümsüyor, şeriatın buyruklarını ve koyduğu sınırları önemsemiyor, onun ‘dur’ dediği yerde durmayarak çeşitli zan ve şüphelerin etkisiyle din bağından tamamen sıyrılmış bulunuyorlardı’

Gazzali İslam’a zarar veren bu davranışlara karşı entelektüel bir mücadele verir. Bu bağlamda felsefenin matematik ve fizik alanlarına destek verirken, metafizik konularda filozofların yaklaşımını eleştirir. Bunlardan biri, filozofların katı determinist yaklaşımı olan "sebep ile sonuç arasındaki ilişkinin zorunlu olduğu" görüşüdür. Gazzâlî, zorunluluk ilkesini reddeder ve ‘sebep ile sonuç arasında bir ilişki bulunduğunu ancak bunun zorunlu değil muhtemel olduğunu, aynı sebebin her zaman aynı sonucu vermeyebileceğini’ görüşünü savunur.  

«Efendiler, kendilerine bir milletin talihi emanet edilmiş adamlar, milletin kuvvet ve kudretini, yalnız ve ancak yine milletin gerçek ve elde edilmesi mümkün çıkarları yolunda kullanmakla görevli olduklarını bir an hatırlarından çıkarmamalıdırlar. Bu adamlar düşünmelidirler ki, bir memleketi ele geçirmek ve işgal etmek, o memleketlerin sahiplerine hâkim olmak için yeterli değildir. Bir milletin ruhu ele geçirilmedikçe, o millete hâkim olmanın imkânı yoktur.

Mahkûm olmak istemeyen bir milleti, esareti altında tutmaya gücü yetecek kadar kuvvetli zorbalar artık bu dünya yüzünde kalmamıştır.

Türk Milleti son mücadeleleriyle, özellikle burada kazandığı zaferle, gösterdiği azim ve irade ile bilinen bu gerçeği bir defa daha tarihin kalbine çelik kalemle kazımış bulunuyor...

Bu sahada akan Türk kanları, gökte dolaşan şehit ruhları devlet ve Cumhuriyetimizin ebedi muhafızlarıdır..."

İç cepheyi güçlendireceklerini söyleyenler, geçen seçimlerde  neler söylediklerini, kimleri teröristlerle işbirliği yapmakla suçladıklarını unuttu mu?Milletimiz "Teröre yol vermeyeceğiz." diyenlere devleti emanet etmedi mi?  Bugün ne söylediler ise tam tersini yapıp, bunu " Milli birlik" kılıfına sokmakla halkı aldatıklarının farkında değiller mi?

Değişkenlik arz eden, derinliği olmayan işleri ve sözleri bize "Devlet Aklı" diye yutturmaya çalışanlar, Başkomutan Atatürk'ün bu tespitini tekrar tekrar okuyup ders almalıdır. Ama onlar Atatürk’ü de pek sevemediler. Niye sözlerine kulak versinler?

Mevlana Celaleddin-i Rûmî "Sen ne söylersen söyle, söylediğin, karşındakinin anladığı kadardır." der.  

Aslında büyük çoğunluğumuz  herşeyin farkında. Ancak

" şahsi menfaatler, ihtiraslar, koltuk  veya makam sevdası akılları kontrolünden çıkartıyor? galiba!"

İnsanın yaratılış gereği dünyalık nimetleri ve malı aşırı sevme eğilimindedir. Ancak bunun en büyük imtihan olduğunu da unutmaktadır.

Mümin, İslam dininde Allah'a ve Hz. Muhammed'in getirdiği esaslara kalpten inanan kimsedir. Kur'an-ı Kerim'e ve sünnete göre hakiki bir müminin en belirgin özelliklerinden biride, doğru sözlü olmak ve dürüst davranmaktır.

Ey iman edenler! Kendiniz, ana babanız ve akrabanız aleyhine de olsa, Allah için adaleti ayakta tutan şahitler olun. Zengin veya fakir olsunlar, Allah her ikisine de (sizden) daha yakındır. Nefsinizin arzusuna uyarak adaletten sapmayın..." (Nisa Suresi, 135. Ayet)

Gazzâlî ile ilk tanışıklığım, annemin küçük yaşta dedesi Hüseyin Oruç Hoca ile yaşadığı bir anıya dayanıyor. Annem, dedesi Hüseyin Oruç'un zaman zaman ailesini toplayıp "Biz İmam Gazzâlî'nin torunlarıyız" dediğini anlatırdı. Bugün 94 yaşında olan annemin o küçük yaşta duyduğu bu söz kendisinde derin bir etki bırakmış olmalı ki bunu çocukluğumuzda bizimle de paylaştı. Bu anı benim ruhumda da büyük bir iz bırakmıştı 1975 yılında Malatya Teknik Lisesi'ni bitirdikten sonra Gölcük tersanesinde işe başladığımda ve Gölcükte bir kitapçıyı gezerken gözüme çarpan, Hilmi Ziya Ülken'in Selçuk Yayınları'ndan çıkan İslam Felsefesi kitabını satın aldım. Aradan 51 yıl geçmesine rağmen bu eser, kitaplığımın en güzel köşesinde varlığını sürdürmektedir. Ne yalan söyleyeyim, okuduklarımdan pek bir şey anlamadım ama okumaktan vazgeçmedim. Gazzâlî ile ilk okumalarım, Ord. Prof. Dr. Hilmi Ziya Ülken'in bu eseriyle başladı diyebilirim.

Aradan yıllar geçtikten sonra, milletvekilliğim döneminde, 2006 yılında arkadaşımız aynı zamanda siyaset bilimci ve yakın tarih uzmanı olan Prof. Dr. Bülent Arı hoca beni aradı. Bülent Hoca, Selçuk Üniversitesi'nden Doğan Yörük Hoca'nın "XVI. Yüzyılda Aksaray Sancağı" adlı doktora tezinin kitap olarak basıldığını söyleyip bir tane almamı önerdi; bu vesileyle Aksaray tarihi ve İmam Gazzâlî merakım yeniden canlandı.

Aksaray'daki Kökler ve Gazzâlî'nin Torunları

Bu tarihten sonra yoğun bir şekilde Gazzâlî okumalarına başladım. Özellikle internette Gazzâlî ile ilgili yazıları indirerek geniş bir arşiv oluşturdum. Bir yandan Gazzâlî'nin felsefi derinliğini, bir yandan da ailemizin Gazzâlî bağlamında Aksaray'daki köklerini araştırmaya başladım.

Akademik çalışmalar, Gazzâlî'nin erkek evladı olmadığını, yalnızca kızları olduğunu yazmaktadır. Kızlarından bir kısmı doğal yollarla topluma karışıp isimleri unutulurken, kızlarından biri olan Sittünnisa, Şirvanşahlara gelin gittiği görülmektedir. Sittünnisa'nın çocuklarını ve torunlarını II. Kılçaslan’ın Aksaray’a getirmesi ile Gazzali’nin manevi mirasının genetik olarak günümüze kadar taşınmasına vesile olmuştur.

Payitaht Konya olmasına rağmen, II. Kılıçarslan, Aksaray'ı bir ordugâh haline getirmiş, savaşlardan zaferle dönülmesi nedeniyle şehrin unvanını "Darü'z-Zafer" olarak adlandırmıştır. II. Kılıçarslan Aksaray’ı çok sevmiş ve zamanın çoğunu Aksaray’da geçirmiş ve Aksaray’da vefat etmiştir. O dönemde Aksaray'da büyük imar hareketlerine girişerek medreseler, camiler, köprüler ve darphaneler inşa etmiştir. Aksaray'ı imar eden II. Kılıçarslan, Şirvanşahlardan getirttiği Gazzâlî'nin torunlarını ve beraberindeki ilim irfan sahibi, devlet tecrübesi olan kişileri Aksaray'a yerleştirmiştir. II. Kılıçarslan'ın Aksaray'ı ‘Darü’z Zafer’ unvanın yanında "Şehrü's-Süleha" diye adlandırması, Gazzâlî'nin torunlarının bu şehre tesadüfen yerleştirilmediğini, şehrin Türkleştirilmesi ve İslamlaştırılması için bilinçli bir tercih olduğunu ortaya koymaktadır. Gazzâlî'nin torunları, Selçuklular zamanında Aksaray'da Subaşılık ve Müftülük görevleri üstlenmiş ve Osmanlı döneminde de Müftülük, Sancak Beyliği ve Alay Beyliği gibi görevlerde bulunarak şehre hem idari hem de dini alanda hizmet etmişlerdir.

II. Kılıçarslan’ın Şirvanşahlardan getirttiği ailelerin Şâfii mezhebine mensup olması, Selçuklu hanedanının mezhebinin ise Hanefi olması nedeniyle, Şirvanşahlardan gelen Ebü'l-Fezâil Mehmed efendi 1268 yılında evini Hanefi ve Şâfii tefsir ve hadis ehline vakfetmiştir. Zaman içinde gelen Şâfiilerin büyük çoğunluğu Hanefi mezhebini benimsemişlerdir. Prof. Dr. Ali Ertuğrul Hoca'nın "İmam Ebû Hâmid el-Gazzâlî'nin Anadolu'daki Torunları" adlı makalesinden anlaşıldığı kadarıyla, İmam Gazzâlî'nin torunlarından Aksaray kadısı Mümin ile kardeşi Subaşı, Moğollara başkaldıran Sülemiş İsyanı'na destek vermişlerdir.

Fahreddin Râzî'nin Torunlarının Aksaray'a Gelişi

Şirvanşah meliklerinden Muhammed b. Rıdvan, Gazzâlî'den bir asır sonra doğan ve Afganistan'ın Herat şehrinde eğitim veren büyük âlim Fahreddin Râzî'nin öğrencisi olmuştur. Muhammed b. Rıdvan, İbn-i Sînâ'nın önemli eserlerinden olan ve yanlış şerh edildiğini düşündüğü Uyûnü'l-Hikme eserinin Fahreddin Râzî tarafından yeniden şerh edilmesi için ricacı olmuş ve maddi destek sağlamıştır. Fahreddin Râzî'nin çocukları ile Şirvanşahların çocukları arasındaki ilk temas böylece başlamış olur.

Fahreddin Râzî'nin ölümünden sonra ortaya çıkan Moğol istilası her yeri yakıp yıkmaya başlayınca, Fahreddin Râzî'nin çocukları ve torunları, Gazzâlî'nin torunlarının izlediği yolu izleyerek Şirvanşah üzerinden Aksaray'a gelip yerleşmişlerdir. Fahreddin Râzî'nin torunlarının da Aksaray'a yerleşmesiyle, II. Kılıçarslan'ın "Şehrü's-Süleha" hayali bir anlamda gerçekleşmiş oldu. Fahreddin Râzî'nin torunlarından Cemaleddin-i Aksarayî, Piri Mehmed Paşa ve Zembilli Ali Efendi gibi ilim ve devlet adamları, Selçuklu ve Osmanlı döneminde büyük hizmetler vermişlerdir. Sadrazam Piri Mehmed Paşa, iki yıl Yavuz Sultan Selim'e, üç yıl da Kanuni Sultan Süleyman'a hizmet etmiş Aksaraylı bir vezirdir.

Alaaddin Aköz ve Doğan Yörük'ün "XVI. Yüzyılda Aksaray Sancağı Taşra Görevlileri" adlı makalesinde, Aksaray'ın ilk sancak beyinin 1522 yılında İmam Gazzâlî neslinden Sinan Bey olduğu görülmektedir. Aksaray, 1522 yılına kadar Osmanlı İmparatorluğu döneminde, Karaman Eyaleti Niğde Sancağı Aksaray Kazası statüsünde iken; Sadrazam Piri Mehmed Paşa zamanında, 1522 yılından itibaren Karaman Eyaleti'ne bağlı müstakil bir Sancak Beyliği statüsüne yükseltilmiştir. Piri Mehmed Paşa, memleketi Aksaray'a olan vefa duygusunu, şehri sancak beyliğine yükselterek göstermiştir. Muhtemelen dönem arkadaşı olan İmam-ı Gazzali neslinden Sinan Bey'i Aksaray'ın ilk sancak beyi, Sinan Bey'in oğlu Hamza Bey'i de Aksaray'ın ilk alay beyi olarak atamıştır.

Bu konularda, merhum İbrahim Hakkı Konyalı'nın üç ciltlik devasa Aksaray Tarihi eseri ile Alaaddin Aköz, Doğan Yörük ve Ali Ertuğrul gibi akademisyenlerin çalışmalarında çok daha kapsamlı bilgiler mevcuttur.

Bu sebepten meyveleri soğuk az vurdu.

Yüzde yirmi bir zarar var.

Çevre illeri kasıp kavurdu soğuk.

Nevşehir’in meşhur parmak üzümünü dahi yiyemeyeceğiz bu yıl.

Buğday ambarı denilen ilimizde

Yağışlar düzenli oldu.

40 İkindi yağmurları yoluna devam ediyor.

Nisan yağacak,

Mayıs övünecek.

Sözünü boşura mı söylemişler.

Bereketli olması beklenen yılı,

Pek fazla dile getirmeyelim,

Allah nazardan saklasın.

Bu yağışlar, kraçtaki ekinlerin suludan farksız olduğunu gösteriyor.

Bol mahsül alırsa çiftçi,

Bitten sirkeden kurtulur,

Eski çiftçi kalmadı.

Köylü şimdi, ekine alternatif olan pancara, bakliyata, yoncaya rağbet eder oldu.

Çiftçi yonca ekiminden hem teşvik alıyor, hem de balya yapıp iyi para ile satıyor.

İlimizden her yıl yüzlerce ve binlerce kamyon balya yapılmış yonca, başka illerede satılıyor.

Fevkalade besleyici olan hayvan yemi yonca,

Sap ve samanını çoktan solladı.

Siz hiç Eskil toprağında havuç yetiştirilip para kazanacaklarını söyleseler inanır mıydınız?

Konya havucunun en kalitelisi Eskil ilçemiz toprağında yetiştiriliyor.

Çiftçimiz ilim, bilim ve teknoloji kültürüne yöneldi.

Bundun böyle aç ve açıkta kalmaz inşallah.

Hedef ihracat olmalı.

Kalın sağlıcakla...

Gardırobumuzun en büyük yanılgısıdır, üzerimize bol gelen kıyafetleri "nasıl olsa büyürüm" ya da "salaş moda" diyerek taşımaya çalışmak. Oysa insan hayatında bundan çok daha ağır bir gardırop kazası vardır: Ruhuna, kalibresine ve kapasitesine üç beden büyük gelen unvanlar.

Öyle koltuklar, öyle etiketler var ki; oturanı yüceltmek bir yana, içine giren insanı tamamen yutar. Geride koca bir tabela, kalkan bir toz bulutu ve ne idüğü belirsiz bir gölge kalır. Bilgi ve birikim eksikliği, cafcaflı sıfatlarla örtülmeye çalışıldığında ortaya çıkan manzara acıklı olduğu kadar düşündürücüdür.

İşte tam bu noktada, sarsıcı sorular düşer zihnimize: Bizi bu bol elbiseye kim, neden, nasıl soktu? Ehliyetin ve derinliğin ardında bırakıldığı bir düzende, altı boş sıfatlarla donatılmış insanlar bu devasa elbiseyi kendi arzularıyla mı sırtlandılar, yoksa düzenin ezberleri mi onları bu kalıplara hapsettiler?

Daha da acısı, işin vicdan muhasebesidir: Aslında başkasına ait olan, başkasının hakkı ve alın teri olan o bol elbiselere biz nasıl da koşa koşa, ses çıkartmadan girdik? Hangi kulun hakkına girdik, kimin emeğini ve geleceğini çiğneyip geçtik? Ve belki de bu tablonun en trajik boyutu, o yanlış elbisenin tesiri altında kalan binlerce, yüzlerce insanın yaşadığı savrulmadır. Gerçek bir sorumluluk duygusuna ve liyakate sahip olduğu halde, yanlış bir otoritenin gölgesinde kalmaya mecbur bırakılan o kitleler hem kendi emeklerinin zayi olmasının hem de çarpık bir işleyişin parçası olmanın ağır yüküyle sınanırlar. Bir makamın altının boş olması, sadece o koltuğu haksız yere işgal edenin değil, onun kararlarıyla yön bulmak zorunda kalan masum kalabalıkların da geleceğini gölgeler.

Oysa bizim sarsılmaz bir inancımız, köklü bir düsturumuz var: "Emanet, işin ehline verilmelidir." Bu ilkeyi dillerden düşürmeyiz; lakin söz konusu kendi hırslarımız, kendi konforumuz olduğunda bu kutsal emaneti unutup, o bol elbiseleri üzerimize geçirmekte bir beis görmeyiz.

Gerçek ağırlık, makamın verdiği rütbeden değil, insanın kendi içsel genişliğinden süzülür.

Bu elbiseyi taşıyamayanlar, sessizliğin asil ahengini de taşıyamazlar. Üstlendikleri unvanların ve ahlaki sorumlulukların manevi ağırlığı altında ezilenler; asıl gayeleri olan maddi kazancı, dünyalık menfaatleri ve parayı ceplerinde taşımakta ise hiç zorlanmadılar. Boşluklarını gürültüyle, yetersizliklerini tahakkümle, sığlıklarını ise buyurgan bir kibirle örtmeye çalışırlar. Geniş salonlarda yankılanan sert adımlar, aslında içerideki derin sessizliğin ve korkunun perdesidir. Çünkü bilirler ki, o unvan bir rüzgarla sıyrıldığında ellerinde kalacak tek şey, kendi yankısız isimleridir.

Nihayetinde, derin bir tefekkürle idrak ederiz ki; asıl mesele yüksek bir kürsüye çıkmak değil, o kürsüyü kendi ruhunun hakikatiyle doldurabilmektir. Kimi insan unvanıyla var olur, kimi ise unvanına nefes üfler. Birinciler rüzgârda savrulan yapraklardan farksızdır; ikinciler ise gölgesinde sığınılan birer ulu çınar. Belki de erdem, o bol elbiseyi üzerimizden çıkarıp atmakta, inancımızın gereği olarak ruhumuza dar gelen hiçbir etiketle hakikati kirletmemektedir

Gece vakti sabaha kadar iki tekerekli kağnılar şehri şenlendirirdi.

Bilhassa Ortaköy, Çiftevi, Bozkır, Sağırkaraca, Devedamı Harbendalı köylerinden iki gün yolculukla Aksaray pazarına gelinirdi.

Sırtında, kaput bezinden don gömlek.

Ayağında yarım çarık.

Başında bezden sarık.

Köylü kardeşler, Ulucami önündeki düz araziye çuval çuval buğdayını kağnılardan indirir.

Öküzlerini de hana kapatırdı.

Tüccar, öldü pahasına alırdı ürünü.

Azmi Milli Un fabrikası adına buğday alan boynu eğri rahmetli Mehmet Özot’un peşinde;

Ağa benim de buğdayımı al diye rica edilirdi.

Üç gün beş gün satamadığı buğday çuvalları yanında gecelerdi vatandaş.

Ekecikten gelen içme suyu kan gibiydi. İçilse de öylesine.

Toru topu üç fırın vardı.

Rahmetli Zülfügar’ın fırınına korka ürke varılır.

60 santim boyunda bir pide alan

Dağarcığındaki yufka ekmeğe katık diye saran.

Karnım doydu diye şükretmesini bilen nice köylüleri çok gördü bu gözler.

Buğdayını satabilen çifçi tuz, gaz gibi ufak tefek ihtiyaçlarını alır.

Çocukları sevindireyim diye yarım kilo da tahin helvası aldın mı.

Sevincine diyecek yoktu.

Köyüne döndü mü; koşuşan çocukları;

Baba helva aldın mı sözüne

Aldım demeleri,

Bayram havası verirdi.

Toprak mahsulleri ofisi kuruldu da,

Köylünün yüzüne kan geldi.

Asır boyu Haçlı’nın zulmünden ve savaşlardan eli başına değmeyen Osmanlı devleti,

Aziz milletimizi işte böyle yoksullaştırdı.

Üç kıtadan çekilmemiz yetmiyormuş gibi.

Anadolu’yu yedi düvel işgale kalkıştı.

Rahmetli Atatürk’ün yüksek zekası ve Allah’ın lütfu ile,

Hem de ağaç kabuğu ve de ot yiyerek.

Yedi düvelle savaştık.

Şükür duaları ile.

İstiklalimize kavuştuk.

Şimdiye bakıyorum da,

Allah, sevgili milletimize bir daha o günleri gstermesin diye dua ediyorum.

O günlere göre,

Şu bolluğa bakın.

Şu refaha bakın. Şu teknolojiye bakın,

Yattığım yerde devlet beni  beslesin, harçlığımı versin diyenlere bakın.

Kanaatsızlık,ohmatsızlık, tembellik korkutuyor toplumu.

Yeryüzündeki islam ülkelerinin perişanlığına hele bir bakın.

Türkiye’ye bakalım.

Birlik ve bütünlük sayesinde büyük mesafe aldık.

Sömürrgeci Haçlı kıskanıyor bizi.

Aklımızı başımıza alalım.

Kalın sağlıcakla.

        Temiz ahlaklı olmalı insan.. Güzel ve temiz ahlak bir neslin temeli, insana değer verme manası taşır… Olur ya toplumda kendini takdim ederken ahlakıyla ön planda olmak..

        İyi ve güzel düşünmeli insan… Güzel ve iyi düşünenin gördükleri güzel olur.. Hayatından lezzet almak için güzel düşünmeli… Düşündüklerini hayata geçirmeli, hayatını anlamlı kılmak için…

         Merhamet kanatlarını kuşanmalı insan… Taviz’i merhametten ayıracak kadar feraset sahibi olmalı. Yeryüzündekilere merhametle yaklaşmalı insan.. Ki yarın kendisine Allah tarafından yapılacak merhameti beklemek için.. Sağlam mozaik’inin harcı olan güvenirliliğiyle olmalı insan.. Güvenilir insan deyince ilk akla gelen Muhammed’ül Emin lakaplı peygamber efendimiz gelir. Güven duymak ve güvenilir olmak hayatının bir parçası olmalı insanın. Toplum nezdinden de Allah katında da güzel bir mertebeye ulaşmak için…

         Sevgi dolu olmalı insan… Karşılıksız sevmeli her şeyi… Sevdiği kadardır insan. Kendisini sevdiği kadar sevmeli etrafındakilerini. Bencillikten uzak, riyasız, pervasız, karşılıksız sevmeli insan… Verecekse almadan vermeli insan. Mevkisine, makamına, yaşına, cinsiyetine bakmadan sevmeli insan… Milliyetine, ırkına, diline, rengine bakmadan sevmeli… İnsan olmanın gereği olarak sevmeli, insan olduğu için sevmeli….

         Hoşgörülü olmalı insan.. Tamirci olmalı, hatayı yüzüne vurarak değil, usulünce söyleyip uyarmalı… Dost biriktirirken yüreğindekini yansıtmalı bulunduğu ortama… Dostluğu sevgiyle yoğururken, hoşgörüyle köprüler kurmalı hayata… İzzet ve onurunu çiğnetmeden gösterdiği hoşgörüyle bahar estirmeli etrafına… Tüm çirkinliklere format çekmeli insan… Yarınlara umut vaat etmeli hoşgörüsüyle… Güzel bir hayat ve temiz bir yaşam için…

         Affetmeyi bilmeli insan.. Susmayan vicdanının sesini duyurarak affedebilmeli.. Kör gözlerle görmesi, sağırlaşan yüreğiyle duyması, katılaşan kalbini yumuşatarak affedebilmeli insan… Kem düşünceye direnerek, içinde büyüttüğü şeytanlarıyla savaşarak affetmeli insan… Ve kim bilir belki de içine kök salmış zeytin dallarını sağa sola uzatarak affetmeli..

      Affetmeli her şeye rağmen.. Zihninde beslediği intikam duygusuna gem vurmak için….

       İyilik yapmalı herkese… Balık bilmezse Halik’ın bilmesi için… Kederi ve mutluluğu paylaşabilmeli insan… Paylaşabilmeli mutluluğunu paylaştığı gibi keder ve tasalarını…

        Paylaşarak kurtulmalı yalnızlığından….Dertleriyle dertlenmeli insanın… İliklerine kadar işlemeli bunu.. Hissettirmeli yalnız olmadıklarına… en ümitsiz anlarında belirivermeli yanı başlarında….Arasında Okyanuslar, Sınırlar olsa bile… Ördüğü duvarları yıkarak köprüler kurmalı insanlara ulaşmak için… Özgür olmalı insan….

        Bir duruşu olmalı insanın.. Vakarını güvenle yad etmek için… Bir gülüşü olmalı insanın.. Gülüşünden çiçekler toplamak için.. Yüreği olmalı insanın… Bir tarafı efe olup, özgürlük naraları atmak için… Onuru olmalı insanın… Esarette onursuzca yaşamaktansa, özgürlüğü uğruna ölmek için… İnsan olmalı insan… Her şeyden önce olması gereken şeydir insani değerler taşıması.. Ne olacaksa olsun, öncelikle kendisi olmalı insan.. Her sabah yeni sabahları olmalı insanın.. Yeni umutları, yeni dostları olmalı…

       Hasılı önce insan olmalı… İnsanca yaşamak için….

Fakat bugün gördüğümüz manzara artık bizim bildiğimiz Bugac değildir.

Türkçülüğün ve Turancılığın otağı olması gereken yer, adım adım kendi öz çizgisinden uzaklaşmış; bozkırın töresinden tekke havasına, Türkçü ruhtan tarikatçı bir çizgiye savrulmuştur. Turan Kurultayı diye çıktığımız yolun Mevlana tekkesine dönmesini seyretmek mecburiyetinde değiliz.

Ve son damla, Atatürk’ün izini silmeye kalkışmaları oldu. Atatürk posterinin kaldırılmaya çalışılması, bizim için basit bir organizasyon meselesi değildir. Türk milletinin bağımsızlık iradesinin ve Cumhuriyet’in kurucusunun hatırasına gösterilen tavır karşısında susmayız.

Bizim davamız şeyhlerin, tarikatların yahut çıkar çevrelerinin davası değildir.

Bizim davamız Türk milletidir. Türk töresidir. Türk istikbalidir. Turan ülküsüdür.

Bu sebeple ben ve benim gibi düşünen Turancı arkadaşlarım için Bugac defteri burada kapanmıştır.

Fakat Turan ülküsü Bugac’tan ibaret değildir. Bir meydan kaybedilir, başka bir toy yurdu kurulur. Bir otağın ruhu sönerse, Türkçüler başka bir yerde kendi otağını diker.

Seneye başka bir toy yurdunda, menfaat hesabı yapmayan, makam ve çıkar peşinde koşmayan; İttihatçı iradeyi, Atatürk’ün bağımsızlık ruhunu, Türkçü fikri ve Turancı ülküyü taşıyan ülküdaşlarımızla yeniden buluşacağız.

Çünkü bizim için mesele nerede toplandığımız değil, hangi fikir uğruna toplandığımızdır.

Bugac yolundan dönebilir.

Biz ülkümüzden dönmeyiz.

Ne tarikata teslim oluruz, ne menfaate eğiliriz.

Ne de Atatürk’ün izinin silinmesine sessiz kalırız.

Türkçülük pazarlık konusu değildir.

Turan bir festival adı değil, bir ülküdür.

Elveda Bugac.

Biz başka bir toy yurdunda yeniden buluşacağız.

Varlığımız Türk varlığına armağan olsun.

Vatandaşın can ve mal emniyeti için vardır.

Hem de, günümüzün şartlarında can pahasına hayatını ortaya koyarak toplumun korkusuzca yaşamını temin eder polis.

Görüldüğü gibi polis vatandaşın en yakın dostudur.

Böylesi bir dosta vatandaş elbette sıcak bakar gereğinde yardımca olur.

Çocukluğumda ve Aksaray’ın vilayetliği döneminde,

Komser Avni Bey ve 5 polis memuru ile şehrin emniyet ve asayişini temin ederdi.

Jandarma yüzbaşısı Şahin Bey de dor atı ile köy ve kasabalara gider,

Karakolları denetlerdi.

Bir gün hamam boğazında deveciyi kesmişler dendi.

O zamanlar deve katarları en önemli yük aracı idi.

Mübarek develer, sırtında üç yüz kilo  yükle,

Günlerce yürür,

Katiyen acıktım susadım demezlerdi.

İyi de, parası için soygun yapanlar,

Parasının gasbedenler kimlerdi.

İşte bir yandan jandarma yüzbaşısı rahmetli şahin Bey, suçluyu tespit için aylarca uğraş verdiler.

Vatandaşların da güvenlik güçlerine yardımı ile deveciyi kesen iki kişi yakalandı.

Cennetten çıkma dayak sayesinde katiller, suçlarını bülbül gibi ikrar ettiler.

Hukuk idam cezası verdi.

Ulucami önündeki meydanda darağacında idam edildi katiller.

Sıkı mı bir daha adam kessinler.

Deveci de rahat etti. Halk da kapısını kilitlemeden uyuyor oldu.

Polisin işi kader kurbanları ve de akıl yapıları bozuk denilen hırsız, ipsiz, bölücü, kavgacı, teröristler ile başı derttedir.

Polis daima streste.

Bu yüzden polisin işi zordur.

Öyleyse polise sıcak bakmak,

Gereğinde, görevinde yardımcı olmak, bildiğimizi korkmadan polise ihbar etmek,

Vatandaşlık görevidir.

Şimdi bakıyorum da nefsinden ziyade devletinin itibarı için polis tecavüze uğrasa, taşa değneğe hedef olsa, tekme yese elini kaldıramıyor.

Güya Avrupa standartlarına uyacağız diye Türk polisinin elini kolunu bağlıyoruz.

Olmaaaz...

Yanlış.

Gidin Avrupaya, polise saygı büyüktür.

Sokak hareketlerinde polisin copları nasıl çalışıyor, TV ekranlarında görüyoruz.

Amerika’da çatır çatır suçlular idam edilir.

Bizde ise aman ha aman cıs var denir.

Bir tokat atsa polis mahkemelerde sürünür.

Bu hal ve ahvalde devlet otoritesi nasıl temin edilecek.

Ey benim güzel Türkiyem;

Güvenlik güçlerimizin lütfen elini kolunu bağlama.

Bağlama ki, polisim öleceğine,

Bölücü teröristler ölsün.

Vatandaşın can ve mal emniyetine kastedenler ölsün.

Toplum rahat etsin.

Halisane temennilerimle önemli bir görevi üstlenen polisimizin anma gününü kutluyorum.

Kuru kuruya gadan alamdan ziyade polisimize sahiplenelim.

Kalın sağlıcakla...

1934 yılının Temmuz ayı... İngiltere’nin Akdeniz filosu, Ege’de dolaşırken dört İngiliz askeri tekneyle Kuşadası’nın Dipburun yöresindeki Kanapiçe Koyuna yaklaşırlar.. Deniz sınırlarımızı artık askerlerimizden oluşan Gümrük Muhafaza Alayları korumaktadır. İngiliz Denizciler karaya çıkarken Dipburun Karakol eri Balıkesirli Er MUSA, “Dur! Teslim ol!” diye uyarır ama İngiliz askerleri bu uyarıyı dinlemeyip kaçarlarken Balıkesirli Er Musa tüfeğinin tetiğini arka arkaya çeker. İngiliz subaylarından birisi hayatını kaybeder. Diğeri de yaralanır.

Kuşadası Kaymakamı Dilaver Argun Ankara’yı bilgilendirir. Ankara’dan talimat gelmesi beklenirken, bir İngiliz savaş gemisi Kuşadası Limanı’na demirler. İki İngiliz subayı karaya çıkıp, Kaymakamın makamına gider. Kaymakamdan askerlerin hesabını sormaya çalışır. Burnu büyük İngilizler öfkelidir. Daha evvel istedikleri gibi bu sularda gezen İngilizler, daha yeni kurulmuş bir devletin askerinin

 “asil ve güneşin batmadığı imparatorluğun askerini” nasıl öldürdüğünü anlamış değildir.

Onlara göre bu olacak şey değildir. İstedikleri gibi bu topraklarda at koşturup istedikleri topraklara ayak basmaya alışmışlardır 1838’den beri…

Donanmamız o sulara gider, taziyelerini bildirir. Kaymakam da “Türk sularına izinsiz girilmesi nedeniyle görevin yapıldığını” bildirir. İngiliz asker için gerekli tören yapılır ama  eskiden konsolosluk bahçesine bir çocuğun erik düşürmek için attığı taşı bile sorun eden ve devletten tazminat ile çocuğun okulunda özrünü bile elde edebilen İNGİLİZLER kızgındır ve ısrarcıdır.

“Er Musa kesinlikle cezalandırılmalıdır ve TAZMİNAT verilmelidir… ”

Diplomatik baskı kurulur hatta daha büyük bir donanmayla Kuşadası kıyılarına gelmeye karar verirler.  Alışmışlardır eski günlerin her isteğine boyun eğen Türkiyesine. 

Ama artık YENİ TÜRKİYE vardır hem de sözde değil, uygulamada…

Atatürk bu olayı öğrenir  kararını hızla verir. Cevat Abbas’a Ankara’ya iletilmek üzere

 “Türk askeri, kendisine düşen vazifeyi yapmıştır” der ve Bolu’dan ayrılır.

Verdiği emir şudur:

 "Görevini yaptığı anlaşılan Türk eri Balıkesirli Musa, yerinden alınamaz ve cezalandırılamaz. Gerekirse Musa için İngiltere ile savaş göze alınır. Şimdi Ankara'ya hareket ediyorum. Ege’de kısmi seferberlik emri veriyorum."

Hükümet ise Kaymakam Dilaver Ergun’a bir takdirname ve para ödülü gönderir. Bu arada. Ege bölgesindeki birlikler kısmi seferberlik durumuna geçirilir. İzmir Müstahkem Mevki Komutanlığı birlikleri, Balıkesir’den 2. Kolordu ile Afyon’daki 1. Kolordu bölgeye doğru yola çıkar!

Yani yeni Türkiye Cumhuriyeti kararını vermiştir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni yöneten iktidar, “Er Musa için” dünyanın ‘kabadayısı’ İngiltere ile gerekirse savaşacaktır!

YENİ TÜRKİYE 1923 sonrasıdır ve hakkını da verir.  Bu hak, bir tek ERİ için “Güneşin batmadığı imparatorluk” ile savaşı göze almaktır.

1934 Kanapiçe koyundaki olay İngiliz elçisine anlatılırken;

Türkiye Cumhuriyeti’nin savunması,

“İngiliz askerlerinin bağımsız bir devletin topraklarında ne işi vardır” a dayanır...

“Aman İngilizler bir şey der, barış bozulur, halkın bize vereceği destek azalır gider. vb.koltuk korkusu” DEĞİLDİR…

Bu olayda asker de görevini yapmıştır; hükümet de!

Bu olay Atatürk’ün kurduğu Türkiye Cumhuriyetinin gururudur!

Artık Türk kıyılarına öyle el kol sallanarak rahatça girilemeyeceği;

Türk askerinin tekinin bile, hele de görevini yapıyorsa çok önemli olduğu; vurgulanmıştır.…

Ama bir de şu öğrenilmiştir.

Mustafa Kemal Türk milletinin ONURUDUR ve gerekirse ERİ için, Türk milletinin onuru için savaşı bile göze alabilmektedir..

DÜNYA LİDERİ işte böyle olunmaktadır.

O gün kovduğumuz İngilizlerin Ortadoğudaki maşası örgütlere tolerans tanıyarak, aşağılık bir teröristi büyük adammış gibi alkışlayarak bir yere varamıyacağımızı da elbette hepbirlikte göreceğiz.  Dilerim iş işten geçmiş olmaz!!!

Çok parlak, tornadan çıkmış gibi havuç gördüm.

İki kilo ver bakalım dedim.

Manav;

Bu havuç nerenin bil bakalım Hocam dedi.

Ben de Konya’nın dedim.

Bilemedin....

Beypazarının mı?

Gene bilemedin.

Sen söyle bakalım nerenin?

Eskil’in.

İnanamadım.

Sordum soruşturdum.

Gerçekten Eskil toprağının mahsulü.

Geçen yıl hayvan pazarı kapısı yakınında bir büyük pikap dolusu beyaz fasulye gördüm.

Nereden getirdin bu fasulyeyi diye sordum.

Kendi mahsulümüz Eskil’in .

Olur mu be kuzum.

Eskil halkı beyaz fasulye ekip toplamayı ne bilsin.

Deyince,

Oracıkta tanıdık Eskil’li vatandaşlar söze karıştı.

- Hocam! Eskil toprağında fasulye, mercimek, nohut ekilir oldu.

Buğday, arpa, çavdardan birşey anlayamadık. Başka mahsuller eker olduk.

Evet sevgili okurlarım...

Eskil’li kardeşlerimiz arayış içinde. Geçimini sağlayacak mahsul ekmeye başladılar.

İsviçre toprağı kadar geniş arazide tahıl para etmeyince çeşitli seçeneklere yöneldiler.

Yer altı su zenginlikleri sayesinde kıraç toprak kalmadı Eskil’de.

Ekin de,

Pancar da,

Bakliyat da,

Havuç vesaire,

Sulu tarıma kavuşunca,

Eskil’in verimli topraklarında can biter oldu.

Eşmekaya, Sultanhanı kasabalarımız da öyle.

Konya yöresi mezra köy hep sulu tarıma döndü.

Yalnız bir organize noksanlığı var.

Eğer devlet ve il ziraat, ticaret odaları, pazar oluştursa,

Eskil ilçemiz,

Eşmekaya ve Sultanhanı kasabalarımız, ihya olurlar.

İhracat sınırını aşalım,

Şu kadar bakliyat,

Havuç vesaire ihracat yapacağız deyip ekim sahasını belirlesek,

Bak sen o zaman,

Sadece Aksaray İl’i toprakları,

Altın yumurtlayan tavuk olur.

Hani o istikamet,

Hani o organizasyon,

O da olacak inşallah.

Devam Eskil ilçemizin yiğit evlatları.

Tarımda devrim yapın göreyim sizi.

Kalın sağlıcakla...

İnsanlar dostlarına yalan söyleyerek aldattığını söyler ama bu yalan bir yere kadardır.   Karşısındakini aldattım zannedenler, kendilerini aldattığını anlarlar. Ama bir gün gelir verdiği sözün kendisine silah olarak döndüğünü elbette fark edecektir. Bunu ne zaman görecek aldattığı kişilerin kendilerine sırt döndüğünde görecektir.

         Herhangi bir konuda verilen sözün yerine getirilmesi güzel bir huydur. Sözünde durmak, insanın şerefini artıran iyi alışkanlıkların en başında gelmektedir. Sözünde durmamak, çok çirkin bir harekettir. Müslümanlara yakışmayan en kötü bir davranıştır.     Verilen sözde durulmaması, Allahuteala’nın ve kullarının hakkını çiğnemek olur. İnsanlar arasındaki davranışlarda, alış-veriş ve sözleşmelerde sözünde durmak, Allahuteala’nın emridir. Kur'ân-ı kerimde (Verdiğiniz sözleri yerine getiriniz! Çünkü verdiğiniz sözlerden sorumlusunuz!) buyuruldu. Nitekim Sevgili Peygamberimiz de (Söz vermek borç gibidir.) buyurdu.

         Peygamberlerden İsmail aleyhisselâm, birisine bir yerde buluşmak için söz vermişti. Söz verdiği yere gidip üç gün bekledi. O şahıs hiç gelmedi. Buna rağmen yerinden ayrılmamıştı. Allahuteala, Kur'ân-ı kerîmde Meryem süresindeki bir âyette O'nu överek: (O va'dinde, sözünde sâdıktı)buyurdu.

           Sözünde durmak büyük bir fazilettir. İnsanın şerefini, üstünlüğünü arttırır. Verilen sözden dönmek ise büyük bir günah ve münafıklık alametidir. Sevgili Peygamberimiz buyuruyor ki, (Münafıklık alameti üçtür: Konuştuğu zaman yalan söyler, söz verdiğinde sözünde durmaz. Kendisine bir şey emanet edildiğinde hıyanet eder.)

          Müslüman verdiği sözleri, yaptığı anlaşmaları yerine getirmelidir. Yapamayacağı şeyleri söz vermemelidir. Bunun için Peygamber efendimizin şu tavsiyesini hiç unutmamalıyız.

         (Din kardeşinle münakaşa yapma. Ona söz verip de, sözünden dönme!)

Sözünde durmak önemli bir haslettir. Bu hususta birçok atasözü vardır. Birkaçı şöyledir:

Hayvan yularından insan sözünden tutulur.

Er olan sözünde durur.

Allah bir, söz bir.

Söz namustur.

Söz verme verdiysen dönme!

Söz ağızdan çıkar.

Sözünün eri ol!

Tükürdüğünü yalamak [verdiği sözden dönmek] yiğide yakışmaz.

Kur’an-ı kerimde sözünde duranlar övülmekte sözünün eri denilmektedir.

            Eğitimde yapılan tüm değişiklikler tepe de, masa başında liyakatsiz kişiler tarafından

alınırsa, Milli Eğitimde bir başarı beklenemez.

            Eğitimde alınacak her bir karar, Milli Eğitim Camiasının ortak görüşleri ve onayı ile

alınmalıdır. Ancak bu şekilde yapılan  değişiklikler Milli Eğitimi başarıya ulaştırır.

           Tepeden inme kararlar da yap boz tahtası gibi sistemlerle alınırsa sonucunda, Eğitim de Millilikten çıkar, uyuşturucu ile mücadeleye dönüşür.

            Hazır Kurulmuş bir Eğitim kuruluşu vardı. Sınıfta kalmalar, bitirme imtihanları sonucunda diploma hak edilirdi.

            Okulda başarılı olanlar Üniversite yolculuğuna devam eder, arzu edilen bilgi ve donanıma erişince amacına uygun bir işe yerleşirdi.

            Okulda başarı sağlayamayan öğrenciler de uygun gördükleri meslek dallarında çıraklığa devam eder, usta olarak üretimde başarı sağlardı.

            Ya bu gün, sınıfta kalmak yok, Liseyi bitirinceye kadar bir engel yok yola devam,

Bir Üniversiteye yerleşemediyse işte felaket başladı demek,

            18 yaşına kadar bir meslek edinemeyen genç kazma kürekle çalışamaz, çekirdekten

bir meslek öğrenmesi de zor. İşte burada hayatla mücadele etmek de kolay değil,işte bu gencin en kolay düşeceği  alan uyuşturucu bataklığıdır.

             Üniversiteyi bitirip de gerekli bilgi ve donanımı alamayanların, bir iş bulamayanların da yolu uyuşturucu bataklığından geçer.

             Diğer yandan işçi, ve Vasıflı eleman açığı olmasına rağmen, işçi ve vasıflı eleman bulmak da zor.

             Maalesef son 20 yıllık eğitimin getirdiği acı yara budur ki, Devlet de Toplumda   uyuşturucu ile mücadele etmek zorunda kalıyor. Bu mücadele de yetmiyor AMATEM ler

açılmaya başladı.

             Özetle yıllar süren eğitimin sonunda gelinen nokta bu .

             Velhasıl  Eğitim tekrar Millileştirilmelidir. Diplomalar bir kâğıttan ibaret kalmamalıdır.  

İlçe Aksaray Niğde il’ine bağlandı.

Niğde’den dört tekerlekli bir kamyon getirilerek,

Vilayetlik emaresi ne var ne yok toplayıp götürdüler.

Bu esnada kütüphane bodrumundaki matbaa makinası vesaire de parçalanıp kamyona kondu.

Niğde’den gelen görevli birisi kazmayı eline alıp,

Kapı üstünde eski yazı ile,

Aksaray Vilayet matbaası yazılı taşı sökmek için kazmayı vurunca;

Rahmetli Vahap Kabakbaşı:

Taştan ne istiyorsunuz diye hançeri çekip üzerlerine yürüdü.

Taşı sökmeden korkup kaçtılar.

Yaralı taş rahmetli Vahap Kabakbaşı’nın hatırası olarak yerinde duruyor.

Gidip bakın.

Aksaray Vilayetlikten düşünce,

Attan inip eşeğe binmek gibi acı geldi insanımıza.

Teselli için zamanın belediye başkanı rahmetli Hadi Arıbaş, Vilayettin zanlısı diye suçlandı.

Vali rahmetli Yusuf Ziya Güneri ile geçimsizliği sebep gösterildi.

Evi taşa tutuldu.

Sokakta gezemez oldu başkan Hadi Bey.

Halbuki,Vilayetlikten düşmemize Ateşler sülalesinden olan Hadi Bey’in en ufak biri günahı yoktu.

Mülki taksimatta Aksaray ile beraber 15 Vilayet de ilçe olmuştu.

56 Yıl Vilayet türküsü söyledik.

Demokrat Parti iktidarı 1957’de erken seçime gitti.

Seçim önü propagandasında TBMM başkanı rahmetli Refik Koraltan Aksaray’a teşriflerinde,

Belediye balkonundan halka hitabesinde;

Ankara’ya heybeniz dolu gelin biz de sizi boş salmayız, diyerek oy koparmanın tipik bir örneğini verdi.

Heybe dolu gitti.

Hem de hemşehrimiz rahmetli Medeni Berk Başbakan yardımcısı oldu.

Aksaray’ın Vilayetlik davası Medeni Bey sayesinde gerçekleşmesine kesin gözü ile bakılırken

27 Mayıs 1960 Askeri ihtilal gelip çattı.

Ve o zaman bakakaldık.

Vilayet olmayı hep canlı tuttuk.

1989 da vilayetlik kuşu başımıza kondu.

Usta siyasetci hemşerimiz Mehmet Altınsoy’un emeği büyüktür.

Başbakan rahmetli Turgut Özal’a olan yakınlığı ile fırsat bu fırsat deyip işi pişirdi.

Milletvekili hemşehrimiz Anavatan Partisi grup başkan Vekili rahmetli Raşit Daldal, kanunun çıkmasında fevkalade takip gösterdi.

Mecliste oylanacağı gün ablası vefat etti. Ve cenazesine dahi gelemedi.

İşte böyle Aksaray sevdası.

Kalın sağlıcakla...

​Sizlerin de şahit olduğu, bilhassa sosyal medyayı elinden düşürmeyenlerin yakından fark edeceği üzere, artık her gün ekranlarda, haber bültenlerinde ve köşelerde aynı manzarayı görüyoruz. İnsanın kendi gücünü ve kapasitesini hiç tartmadan en üst makamları hayal etmesi, hayatın en tuhaf ama bir o kadar da yaygın hallerinden biridir. Devasa işlere soyunmak, büyük sistemleri omuzlamak bir yana; küçük bir ilçede bile her derneğin, cemiyetin ya da platformun tek "başkanı" olmak isteyenleri görürsünüz. Bu sadece sıradan bir kariyer hırsı değil; çok derinden gelen, doymak bilmeyen bir "beni de görün" arzusudur.

​Büyük kitleler üzerinde etki bırakamayacağını içten içe bilen insan, alanı küçültür. Küçültür ki o daracık sahnede tek söz sahibi kendisi olsun. Kartvizitinde cafcaflı unvanlar yazsın yeter. Aslında arkasında ne gerçek bir karşılık ne de elle tutulur bir başarı vardır. Liyakat ve donanımın yerini, tabelalara kazınmış o sözcükler alır. Çünkü amaç iş yapmak değil, unvanın arkasına saklanarak varlığını kanıtlamaktır.

​Bu tip karakterlerin en konforlu taktiği ise rüzgârın yönüne göre pozisyon almaktır. Halkın yararına güzel ve faydalı bir iş ortaya çıktığında, zerre payları olmasa bile onu ilk sahiplenen her zaman onlardır. Ancak işler ters gidip de yanlış bir icraat yapıldığında hemen ortadan kaybolurlar. Ardından da "Biz uyarmıştık zaten, bizi dinlemediler" diyerek usta bir manevrayla kendi öngörülerini öne sürerler. Başarıda en önde görünmek, sorumlulukta ise buharlaşmak onların değişmez karakteridir.

​Hatta bazen, bu trajikomik tabloyu fiziksel düzeyde, yani bir açılışta veya toplantıda dahi çıplak gözle görürsünüz. Esas işi yapan, alın teri döken insanlar arka planda kalırken; o "tabela başkanı", fotoğraf karesine girebilmek için sanki bir mıknatıs tarafından çekiliyormuş gibi protokole doğru süzülür. Objektifin tam merkezine yerleşmek, en azından bir "kare"de o heyetin parçası gibi görünmek için attığı o mahir adımlar, aslında içinde bulunduğu boşluğun en dışa vurumcu halidir. O karenin içine girmekle, o işin bir parçası olacağını sanır.

​Peki, bu insanlar ne düşünmektedir? Her gün yerel basında ve sosyal medyada boy göstererek, halkın sokakta yürürken durup "Aa bakın, her yerde bu isim var, ne kadar çalışkan; haydi onu sistemin en tepe noktasına taşıyalım" diyeceğini mi sanırlar? Söz konusu kitlenin bu denli temelsiz bir özgüveni ve irrasyonel beklentiyi geçmişteki hangi toplumsal emsalden referans aldığı tam bir sosyolojik muammadır. Fakat maalesef tam olarak bunu umarlar. Protokolle birkaç kare fotoğraf vermenin kendilerini o protokolün asıl unsuru yapacağına inanır, medyada sürekli adının geçmesinin otomatik olarak itibara dönüşeceğini zannederler. Oysa mesele yetki sahibi olmak veya ekranları işgal etmek değil; altına imza atılan somut ve gerçek eserlerin var olmasıdır.

​Toplumsal akıl çok berraktır ve bu yapay görünürlük çabalarını alt metninden hemen okur. Halk, bu aşırı öne çıkma isteğini bir liderlik emaresi olarak değil, derin bir tatminsizlik olarak görür ve bu manzarayı manidar bir tebessümle izler. Fakat o "büyük makam" hayalleri kuranlar, kendi çevrelerinde kurdukları küçük yankı odasında, bu sessizliği ve tahammülü "alkış" zannetmeye devam ederler.

​Asıl mesele şudur: Gürültüyle, tabelalarla kazanılan o küçük tahtlar, ilk rüzgârda yıkılıp gitmeye mahkûmdur. Önemli olan bir yapının tabelasına adını yazdırıp "başkan" olmak değil; o makamın altını liyakatli ve sahici bir duruşla doldurabilmektir. Gerisi, rüzgâr dindiğinde uçup giden birer gölgeden ibarettir.

Eski belediye başkanı Dr. Sami Yağız’ı Adalet partisi yeniden aday göstermeyince, bağımsız olarak seçime girdi.

Adalet partisi de Av. İsmail Özmel’i Niğde belediye başkan adayı gösterdi.

Milletvekili hemşehrimiz rahmetli Avni Kavurmacı, Ankara’daki toplantıda,

AP Genel başkanı sayın Süleyman Demirel’e;

Sayın başkanım Niğde seçimini bana bırakın diyor.

Bu bir yanlıştı.

5-10 gün sonra Avni Beyle karşılaştık. Hasbihal esnasında...

Avni Bey koskoca bir çam devirdi.

Niğde’nin senatörü, milletvekili var. Niğde seçimini bana bırak sayın başkanım demeniz doğru mu.

Seçim bu, haydi kaybettiniz.

Suçlu diye seni bulurlar.

Dedim.

Senin aklın ermez,

Diye küçümsendim.

Seçimi Adalet Partisi adayı kaybetti.

Bağımsız aday Dr. Sami Yağız 4 bin oy farkı ile seçimi kazandı.

Avni Bey’in etliye sütlüye karışmasına Niğde’li senatör ve milletvekilleri kızdı.

Partileri adayına seçimi kaybettirme çabası gösterildi.

Bağımsız aday Sami Yağız’ı el altından desteklediler.

Nihayet AP Genel başkanı Demirel, Avni Bey’e;

Bumuydu yapacağın Avni

Diye tazirlendi.

Üç gün geçmeden Avni Bey üzüntüsünden felç oldu.

Gülhane askeri hastanesinde aylarca tedavi gördü.

Bir ara Aksaray’a geldikte.

Topal yapal yürüyordu.

Fabrika caddesin de sayın Sadi Öztürk’ün ticarethanesine gelmiş.

Hocamı özledim. Ha bir çağırın da görüşeyim diyor.

Vardım...

Kucaklaştık.

Dostlarımın sözünü dinlemedim de bu hallere düştüm.

Diye ağlamaya başladı.

Ben de, Allah’ın takdiri böyle imiş. Üzülmene gerek yok diye teselli ettim.

Neşelenmesi için kırk dereden su getirdim.

Rahmetli Avni Bey o günün şartlarında Aksaray’a hizmet edeceğim diye babadan kalma mal ve mülkünü bitirdi.

Babası, askeri tabip albay se natör rahmetli Cavit Bey gibi, temiz geldi temiz gitti.

Yol, Okul, Su, elektrik, işsize iş için Aksaray ilçesini yoktan var ettiler.

Nur içinde yatsınlar.

Kalın sağlıcakla...

          Hatırlarsanız 1980 ihtilali komutanı Kenan Evren vardı. Biz kuşaklar onu çok iyi bilirler. Adamın astığı astık, kestiği kestikti. Onun bile bu saltanat ve makamı bir gün bitti gitti. Peki, ne oldu cenazesini nerede ise kimsesizler mezarlığına kaldıracaklardı.

          Ben çok makam sahibi kişiler gördüm, makamdan düşünce halkın içinde gezemez olmuşlardır. Yeminle söylüyorum eski bir vekili bir zaman vekillikten düştüğünde gördüm, insanları görmemek için kaçıyordu.

           Valla ne olursan ol, hangi mevkide olursan ol, ama bir gün insan içine rahat çıkacak olmalısın. Kendini bu toplumun üzerinde görenler bir gün toplumun ayakaltına düşeceklerini unutmasınlar. Kimse onu sokakta adam yerine koymaz. Önemli olan yarın toplumun ve insanların yüzüne bakacak şekilde o koltuğu doldurmalısın.

          Büyüklük taslamakta, büyük görünmekte kesinlikle fayda ve hayır yoktur. Mütevazi olmakta, herkese saygılı ve hürmetli davranmakta ise kesinlikle hayır, hayır ve iyi sonuç vardır. O halde biz hemen şahsiyetimizi bir Müslüman olarak teşhis ve tespit edebiliriz. Başkalarına karşı hep hürmetli, hep saygılı davranmalı, çok mütevazi ve alçakgönüllü olmalıyız. Aslında mütevazi davranmak, alçakgönüllü olmak Allah'ın bizden istediği şeydir.

           Şahsiyetini bulmuş, inancını kemale erdirmiş bir Müslüman hiç büyük görünme, büyüklük taslama ihtiyacı duymaz. Başkalarına kuş bakışı bakmaz, öyle bir tavır ve tutum içerisine asla girmez.

          Bir zat bir toplantıya girmiş. Bakmış, mecliste herkes bir daire şeklinde oturmuş. Bu meclisin büyüğü, bunların başı kimdir diye şöyle bir göz etmiş. Oturdukları makama bakarak bir hükme varamamış. Çünkü minderler duvarın dibine aynı şekilde dizilmiş. İlk bakışta meclisin başkanının kim olduğunu anlayamayınca baştaki insanın kulağına eğilerek sormuş:

        "Sizin en büyüğünüz kimdir?"

        "Yanımdaki" demiş.

        Ona varmış, "Buranın en faziletlisi sen misin?" demiş.

         Oda, "Benim yanımdaki" demiş. Ona sormuş, o da aynı cevabı vermiş. Bütün halkayı dolaşmış, kimse büyüklüğü kabul etmemiş. Dönerek yine en başa gelmiş. Soracak kimse kalmayınca şöyle bir bakmış, düşünmüş ve son cümlesini söylemiş:

          "Ben sizin içinizde en büyüğünüz hangisidir diye soruyor, arıyordum. Meğer içinizde en büyük biri yokmuş, hepiniz en büyükmüşsünüz" diyor. Büyüklük işte böyle olmalı ve Allah’ın yanında ve halkın kalbinde büyümelisin.

            Mütevazi insanlar, muhterem insanlar, büyük insanlar kesinlikle büyük görünmezler, büyüklük iddiasında bulunmazlar, başkalarını hor hakir görmezler, kendi nefislerini itham ederler, kendilerini suçlu görürler. Onların bu hali çevresindekilere de sıçrar, onlar da ondan bu hali alınca fazilet timsali bir toplum meydana gelir.

           Herkes kendini düzeltmekle kendi ayıbını, kusurunu görmekle meşgul. İşte biz buna İslâm ahlakı, Müslümanın örnek tutum ve tavrı diyoruz. Kimlik bunalımına düşen insanlar bu duygudan mahrum kalan insanlardır.

Sevgili abimiz Dr. Kemal Polat,

Milletin ahlakını bozan şu gazete

Diyordu.

Elindeki gazetenin sayfalarını bir bir çevirdik.

Anadan üryan kadın resimleri.

Pireyi deve yapan aile dramları.

Cinayetlerin allanıp pullanması.

Öğrenci olaylarını adeta teşvik eden sokak anarşisi.

Şiddetin olduğundan fazlasını gösterip,

Gençleri özentiye teşvik eden yayınlar.

İşte bizim medyanın kaosa kapılarını açması böyle idi.

Kemal abi, Avrupa’da tahsil görmüş.

Türkiye’yi ve Türk toplumunu çok iyi tanıyan,

Dinini devletini baş tacı eden şahsiyeti ile saygı kazanan

Hadiseleri, tıpkı hastalıklarda olduğu gibi isabetli teşhislerde bulunan, güvenirliği ile yakından tanınan kültürlü bir hemşehrimizdir.

Teşhisi çok isabetli idi.

O gazete bu gazete sorunsuzca yayın yapıyordu.

Ve hala da, basın özgürlüğü istismar edilerek yayınlara devam edilmekte.

Gel gör ki, boynuz kulağı geçer derler.

Televizyon ekranları, milletin ahlakını bozan gazeteleri çoktan solladı.

Aile dramlarını abartmasından tutun da,

Vur kır ile başlayıp biten filmler,

Gençleri tahrik eden sahneler

Bizi bizden daha çok berbat gösteren programlar.

Bunun adına da basın özgürlüğü deniyor.

Hele hele, öküz altında buzağı aramalar.

Kafalara kurt düşürecek siyasi yalanlar,

İşte ortada.

Güven kalmadı medyaya.

Kulakları çınlasın Dr. Kemal Polat abimizin

Yağmurdan kaçarken işte böyle doluya tutulduk.

Kalın sağlıcakla...

Doğan’ın canlanması.

Yeşile boyanması.

Hayvanların, kuşların, böceklerin insanların nasiplenmesidir bahar bayramı.

Toprağın işlenmesi mevsimidir.

Yarınlarda ağaç olacak, fidanların dikilme zamanıdır baharın iptidası.

Öyle ya, meyvesi ile,

Kerestesi,

Odunu,

Gölgesi ile,

Nasipleneceğimiz ağaç tabiatın zenginliğidir.

Ağaçsız doğa, kuru bir çölden farksızdır.

Ağaç ağaç dedikçe,

Gönüllenme ağaç,

Hasan ile Hüseyin’in,

Beşiği de ağaçtandır.

Bir fidan dikmek,

Bakıp büyütmek,

Hayırsız evlattan daha da sevaptır.

Yaşam boyunca yüreğim sızlar.

Şu çıplak tepeleri niye ağaçlandırmadık diye.

Bırakın ağaçlandırmayı...

Kılıçaslan tepesi ve etrafı 50 yıl evvel bağ, badem, kayısı gibi ağaçlarla doluydu.

40-50 bağın başında taş evler vardı. Yaz geldikçe taşınırdı aileler.

Şehrin sivrisineğinden kurtulurlardı.

Ben de bir gece misafir oldum bu evlerde,

Küfür küfür esen temiz rüzgarlarla arkadaş oldum.

Ve ciğerlerim bayram yaptı.

Bağ sahiplerinden manifaturacı Faik Ökçesiz, ikindiden sonra Kıbrıs eşeğine erzak dolu halı heybeyi atar,

Kendisi de sırtına biner,

İstikamet dağ bağlarıydı.

PTT’yi geçince, işçi Partisi ilçe başkanı rahmetli Faik Gür’ü görünce,

Daaahkomunist

Diye eşeği imballar,

Rahmetli Faik Gür’de gülerdi.

Şaka şamata hoş karşılanırdı.

Ya şimdi...

Barış ve bağışlama kalmadı gayri.

Ağaç yetiştirmenin sevabını bilen biliyor.

Kendisi Erzincan’lı olduğu halde,

Şu karşı tepelerde orman ağacı yetiştirme gayreti gösteren Doktor Recai Bey’in ve hemşehrilerimiz Refik Köksal kardeşimizin ormanlık kurması takdire şayandır. Eminim ki böylesi duyarlık gösterenler cenneti alada mükafatını göreceklerdir.

Şimdi mevsimidir.

Ovada, dağda, tepede fidan dikmenin zamanıdır. Haydiyin sevaba.

Kalın sağlıcakla...

        Paramız cüzdanımızda çoksa, emrimizde birde insanlar çalışıyorsa, lüks yat ve katlarda yaşıyorsak hiçbir şey umurumuzda olmuyor. Yolda yürürken eğer burnumuz yere düşse kibrimiz ve gururumuzdan eğilip yerden almayacak durumdayız.

Ben çocuktum eskiden düğünlerde bol silah atılırdı. Kim çok silah atar, hava yaparsa kendinde bir güç olduğunu zan ederdi. Bizimde bir yakınımızın Demirci kasabasından eniştemiz vardı. Bizim köyde düğün olduğunda gelirdi, sağa sola ve havaya silah atardı.

Bir gün babam dedi ki, “ enişte iştahla, sağa, sola ve havaya ateş ediyorsun. Havada kim varda kimi vuracaksın” dediğini hiç unutmam. Enaniyet ve gurur sahibi insanlar yolda yürürken ayağının altında tavuk kalsa görmez çiğner. Ama bakın bir ara virüs geçirdik insanların görülmeyen bir mikroptan ödleri kopacak duruma geldi.

        Sürekli "Ben yaptım, sadece ben, ben başardım, ben elde ettim, ben ben ben..." diyerek geçen bir ömür şükürden yoksun Rabbının lütuflarından bi haber geçen bir ömürdür. İnsan ziyana değil kâra geçmek isterse eğer nimetlerin şükrünü eda, bolluk da infak, yoklukta dua etmelidir. Nimetlerin Allah'tan geldiğini yani rızkı verenin o olduğunu bilen bir kul, elde ettiği başarıda Rabbisine şükranda bulunan bir kul aczi yeti bilir ve ona göre davranır. Tabiri caiz ise mutlak kudret sahibi Rahman ve Rahim olan Rabbisine karşı konumunu ve haddini bilir. Yaşamını ve hayatını ona göre düzenler. Kimse kimseden büyük değil büyük Allah’tır.

          Bâyezîd-i Bistâmî Hazretleri buyurur: “Kibirli kişi, aslâ mârifetin kokusunu koklayamaz. Bunun için on sekiz bin âlemde kendi nefsinden daha kötü bir nefs görmemelidir.”

        Kibir, kökü Cehennemde bulunan çirkin bir huydur. Hakkʼa kulluğun fârik vasfı olan tevâzuun zıddıdır. Tevhîd akîdesi gibi, Cenâb-ı Hakkʼın kibriyâ sıfatının da, yani büyüklük ve ululuk vasfının da, aslâ ortaklığa tahammülü yoktur. Kibir ise, bütün nîmet veya muvaffakıyetleri lûtfeden Allâhʼa ortaklık alâmetidir. Zira nîmeti Allahʼtan bilmek yerine, kendine izâfe etme ve nefsine pay çıkarma gafletidir.

        Mesnevî: “Pâdişahın biri, bir pâdişaha galip gelirse, onu ya öldürür yâhut zindana attırır.”

        “Fakat aynı pâdişah bir düşkün yaralıyı, zavallı bir dertliyi bulursa, yarasına merhem kor, ona ihsânda bulunûr.”

          “Kendini üstün görmek, pâdişah olduğu için kibirlenmek bir zehir olmasaydı, o gâlip pâdişah, mağlûp ve esîr olmuş pâdişahı, suçu olmadığı hâlde niçin öldürürdü?”

         “O düşkün dertliye kendisine bir hizmette, bir kullukta bulunmadığı hâlde neden iyilik ediyor, ona acıyor? Bu iki duruma bakıp kibrin nasıl bir zehir olduğunu anlaman mümkündür.” (c.4, 2750-2754)

          Hazret-i Mevlânâ bu hususta şöyle îkaz eder: “Köle gibi mütevâzı ol da at gibi yerde yürü. Omuzlarda yürüyen tabut gibi yükselmeye kalkışma. Nefs, çok övülme yüzünden Firavunlaştı. Sen, alçak gönüllü ol; (ne kadar ulu olsan da) ululuk taslama!”

          “Kalbinde hardal tanesi kadar kibir bulunan hiçbir kimse cennete giremez.” (Müslim, Îman,

         İşte dört günlük dünyadaki halimiz bu değil mi? kimseyi hor ve küçük görme. Nihayetinde sen altın kefene, küçük gördüğün insan kaput kefene sarılıp kabre girmiyor. Kabir kapısı farklı değil o kapıdan herkes aynı kefenle giriyor. Bakışımız buna göre olsun ve öyle yaşayalım. Nefsin hoşuna giden üslup ve hava ile bizi övüp göklere çıkarsalar ne elde edeceğiz?

Yaz sıcağında, Hasandağı yöre insanları kar satıyorum kaaar...

Diye çarşı içinde dolaştırırlardı.

Siyah keçi kılından örülmüş torba ve heybelere Hasandağı’nın karı basa basa doldurulur.

Sabahın şafak vakti eşek sırtında yola çıkarlardı, öğle sıcağında şehre indirirlerdi.

Bağıra çağıra,

Tası beş kuruştan kar satılırdı.

Azmi Milli Un fabrikasının soğuk hava deposunda kalıp kalıp üretilen buz da dondurmacı rahmetli Faris Gülüm’ündükkanında satılırdı.

Topraktan yapılmış Avonos testisi ya da bocut denilen Koçhisar testisine Ekecikten gelen kan gibi sıcak şehir suyu doldurulup gecenin serinliğinde dışarı bırakılsa da,

Kar veya buz ile soğutulmuş su beden hararetini birden alırdı.

Alırdı da, fanaljit, bronşit , zatürre fırsat kollasa da, aldırış eden olmazdı.

O devirde köylü çarık giyer.

Çoğu zaman yırtılan yarım çarıkla gününü gün ederdi.

14 Mayıs 1950 seçimleri ile halk yönetimi ayak basınca,

Başbakan Adnan Menderes geldi. Ayağımız lastik gördü diye soğuk kuyu ayakkabı devrimini anlatmaya çalışırdı.

İşte bu zamanda Hasandağı karını yaz sıcağında şehre indiren köylü,

Soğuk kuyu lastikle ayağı rahat edince Demokrat partiye daha sıcak yaklaşır oldu.

O devirde, çarşı içinde 20 den fazla HAN vardı.

Sırtındaki 100 kilo yükle,

Banamısındemiyen eşekler taşıma aracında birinci idi.

İki tekerlekli kağnılar ikinci idi.

Deve katarları.

At arabaları zengin işi idi.

Eşek, at, öküz hanlara kapatılırdı.

Develer, pazar yeri olan belediye önünde çöndürülmüş halde bekletilirdi.

O mübarek hayvanlar gün boyu ne birşey yer ve ne de su içerdi.

Bu kadar tahammüllü hayvanlardı.

Sevgili vatandaşlarım...

Ben size 60-70 yıl evvelinin resmini çiziverdim.

Şimdiki toplum yaşantısı ile karşılaştırın da, halimize şükredelim.

Haçlının düşmanlığı ile savaşlar yakamızı bırakmadı.

Ve bu yüzden yoksul kalmış bir millet,

Vatanın bağrına hançerini dayamış düşmandan kurtaran Mustafa Kemal Paşa,

Nur içinde yatsın.

Kala kala bir Anadolu kalmıştı.

Bu kadarını bile bize çok gören Haçlılar işgal ettiler aziz vatanımızı.

Allah’ın inayeti ile Mustafa Kemal paşa çıktı. Dağlar eşkiya ile dolu olunmasına rağmen,

Milleti bir bayrak altında topladı.

Yedi düvele karşı 4 yıl savaştan sonra İstiklalimize kavuştuk.

Türkiye Cumhuriyetini yolda bulmadık.

Tarihimiz boyu tüm şehitlerimizi 91. yılını idrak ettiğimiz Çanakkale Zaferi şehitlerimizi unutmak nankörlüktür.

Unutmadık. Unutmayacağız.

Rahmetle anıyoruz.

Dualarımızla cennet mekan olmalarına seviniyoruz.

Bütün bu kurtuluşlar, birlik ve beraberliğimizle mümkün olmuştur.

Vatanın bölünmezliğini haykıralım yer gök duysun.

Kalın sağlıcakla...

120 hanelik bir köy olan İLOH nahiyesinin yanıbaşında, BATMAN Tren İstasyonu vardı.

İstasyonun sağı solu düzlük arazi ekin tarlaları idi.

Baktım ki orakla yolunmuş ekin sapları serilmiş,

At, eşek, öküz, sağmal inekler,

tepeleyiptınas yapıyor.

Rüzgarda savrularak saman ve tane ayrılıyor.

Düven nedir bilmezlerdi.

30-40 kilometre Güney’de Raman petrolları bulunmuştu.

Başbakan Hasan Saka Ramana gelmiş petrol kulelerinin yeri delmesini seyretmiş,

Ve

Aman çocuklar bir an evvel petrolu çıkarın Türkiye’yi kurtarın.

Diye yalvarırcasına ısrarı görmeye değerdi.

1942 Varlık vergisini veremeyen Romanya’lı birinin küçücük petrol rafinesi haczedilmiş,

Batman tren istasyonunun yanı başına kurulmuştu.

Bu rafine ham petrolü işliyor, Gaz,benzin, motorin ayırt ediliyordu.

İlk Türk Petrolu mahsulü

yarım teneke gaz yağını okulda gaz lambasında yakmak bana nasip oldu.

Petrol sayesinde Batman tren istasyonunun yüz metre uzaklarına evler yapıla yapıla,

150 Bin nüfuslu bir ilçe ve sonra da il  doğmuştur.

Batman İl’inin çekirdeği İLOH nahiyesi insanları çok cana yakındılar.

Petrol aramada çalışan işçi ve mühendisleri de öyleydi.

Dinine, devletine, bayrağına saygılı vatandaşlardı.

Daha 20 yaşında olan Petrol şehri Batman nasıl oldu da PKK bölücü örgütünün üssü haline geldi şaşarım.

Doğu ve Güneydoğu bölgelerimiz ihmal edilmiş,

Doğrudur.

Demokrat Parti iktidarında,

Başbakan rahmetli Adnan Menderes:

Gidemediğim köy benim değildir.

Diyerek, bu yörelerimize hiç olmazsa stabilize yollar ve sonraları da asfalt yollara dönüştü.

Geçim kaynakları öncedende ve şimdi de kaçakçılıktır.

Evvelce Irak ve Suriye’den kaçak, tütün, kumaş, çakmak vesaire Türkiye’ye gizlice girer.

Alenen satılırdı.

Şimdi de bilhassa İran’dan mazot, şeker vesaire kaçak giriyor,

Türkiye’deki resmi fiatların dörtte bir fiyatına satın alınıp pahalı satılması ile geçimini sağlıyor Doğu ve Güneydoğu.

Vatandaşlar geçim sıkıntısı çeken yöre insanlarına maaş verir gibi dolar akıtılıp, gençleri Suriye ve Irak’daki PKK kamplarında eğitiliyor.

Silahı ellerine verip Türkiye’ye salıveriliyor.

Örgüt bu aldatılmış vatandaşları istediği gibi kullanıyor.

Dost bildiğimiz Avrupa ve Amerika’nın beslemesi olan PKK  hala meşgul ediyor devletimizi.

Yarab ne canlar telef olup gidiyor.

Güçlü bir Türkiye’ye arkalanır Ortadoğu, Orta Asya, Kafkaslar, Balkanlar endişesi var haçlıda.

Sömürü düzenleri bozulur endişesi var katillerde.

Korktukları başlarına gelecektir.

72 milyon dev Türkiye halkı aldatmacanın garkına varmıştır.

Türkiye bölünmez bir bütündür.

Arş yiğitler vatan imdadına.

Kalın sağlıcakla...

Baba hayat bilgisi dersinde yönetimleri işliyoruz, bana demokrasiyi anlatır mısın?

Babası:

Anlatmasına anlatırım yavrum ama senin bazı tanımları bilmen gerekiyor, demiş. Bak şimdi benim fabrikam var ve eve para getiriyorum, ben kapitalistim. Paranın nasıl harcanacağına annen karar verir, o hükümet. Hepimiz senin için yaşıyoruz, sen halksın. Beşikteki kardeşin, gelecek. Hizmetçimiz ise işçi sınıfı. Sen bunları öğren. Ben sabah sana demokrasiyi anlatırım, demiş.

Gece çocuk uyanmış bir bakmış ki küçük kardeşi altını pisletmiş ve durmadan ağlıyor. Hemen anne ve babasının odasına gitmiş. Annesi horul horul uyuyor. Uyandırmaya çalışmış ama başaramamış. Babası yatakta değil, geçerken hizmetçinin odasına bir bakmış ki hizmetçiyle babası aynı yatakta. Çaresiz dönüp yatmış. Ertesi sabah babası:

Gel oğlum sana demokrasiyi anlatayım, demiş.

Çocuk:

Gerek yok baba, ben artık biliyorum! Yanıtını vermiş ve anlatmış; kapitalistler işçi sınıfını becerirken yönetenler uyuyor, halk endişeli, gelecek ise b...k içinde! Sizin demokrasiniz güzelmiş der.

Demokrasi adına bugüne kadar halkı u……lar, bugün işlerine gelince demokrasi narası atarak yollara dökülenler, işlerine gelmeyince işçiyi satan kapitalistleri unutmamak lazım .

Kapitalist demokrasi böyle iken, idarecilerin kapitalisti olmaz mı?

Bir gün padişahın aklına "köylü möylü", "fakir makir" gibi konuşmaların neden yapıldığı gelir ve ferman verir;

"Neden böyle konuşuluyor cevabı verene ağırlığı kadar altın verecem."

Nice alimler ulemaları gelir fakat padişaha bir türlü aradığı cevabı veremez.

Bir gün yaşlı ve çok bilgin birisi padişahın huzuruna gelir ve başlar anlatmaya;

"Padişahım köylü diye ektiğini yiyen yarı aç yarı tok yaşayanlara denir. Möylü ise yanında adamları olan adamları çalıştırıp kendisi yiyene denir" der.

Padişah aldığı cevaptan memnun sana bir soru daha soracağım aynı şey padişah madişah diyenler içinde geçerli mi?

Adam şu müthiş cevabı verir:

"Olmaz olur mu padişahım rahmetli babana hiç benzemeyen madişahsın” der.

12 Eylül İhtilali yıllarında, bir adamın papağanı varmış. Adam ne sağcı ne solcu ne kominist ne de faşistmiş. Bir gün adam papağana, "bak papağan ben bugün solcuları eve çağıracağım onlar gelince yaşasın solcular yaşasın solcular diye bağıracaksın" demiş. Bizim papağan solcular gelince başlamış "YAŞASIN SAĞCILAR" diye bağırmaya. Bunu duyan solcular adamı bir güzel dövmüşler.

Adam bakmış papağan sağcılar diye bağırınca ertesi gün sağcıları çağırmaya karar vermiş. Sağcılar gelmiş bizim papağan başlamış yaşasın solcular yaşasın solcular. Tabi bunu duyan sağcılar adamı bir güzel dövmüşler.

Buna sinirlenen adam papağanın tüylerini yolup kümese hapsetmiş. Tavukların hepsi kahkahalar atarak gülüyorlarmış. Sonra bizim papağan demiş, "Ne gülüyorsunuz fahişeler ben sizin gibi fuhuştan değil siyasetten girdim içeri."

Eski Milletvekillerinden, dinine imanına yani Müslümanlığa çok bağlı olan Mehmet Akif Ersoy'un kendisine mecliste onu sevmeyen bir milletvekili tarafından şu soru sorulur:

“Mehmet Bey ya siz veteriner değimliydiniz?

Bunun üzerine Mehmet Akif Bey cevabi yapıştırır:

“ Evet, bir yeriniz mi ağrıyordu? Çünkü adamın bir yeri ağrıyormuştu.

İki deli hastaneden kaçmışlar o kadar koşmuşlar ki şehrin ortasına geldiklerinde nefes nefese kalmışlar. Aksilik ikisininde acil tuvalet ihtiyacı gelmiş, büyük olan ordan geçen genç bir delikanlıya:

"Affedersiniz burada tuvalet var mı? Arkadaşla çok sıkıştık." Deli olduklarını anlayan genç ilerde cadde ortasında duran çöp varillerini göstererek:

"İşte burası tuvalet."

Dalgasını geçer ve gider. Bizimkileri hemen çöp varillerinin üzerine çıkarlar. Büyük tuvaletlerini yapmaya başlarlar. Bu arada delileri gören halk seyretmek için etrafına toplanır. Bir kalabalık bir kalabalık büyük deli yanındaki deliye:

"Ulan iyi ki acele etmişiz şu tuvalet sırasına, bak bizi bekliyorlar."

Mevcut Okul, Cami, Hastane, Sağlık Ocaklarının yarıdan fazlasını vatandaş yaptırdı.

Başta, hayırsever insanlarımız,

Ve de dernekler aracılığı ile sorunlara sahip çıkıldı.

Vatandaşı üşütür de,

Maksadı mahsusenin dışına çıkılır.

Yardımlar çar çur edilirse o zaman hayır ve hasenata tırpan vurulmuş olur.

Bakın, geçen yazımda Kız Meslek Lise binasının yıktırılmasının yanlış olduğuna değinmiştim.

Yirmi yıl evvel dernek marifeti ile yaptırılan Kız meslek arsası rahmetli Zeki Haznedaroğlu ve de rahmetli Tuğlacı Ahmet’in evi istimlak sureti ile Kız Meslek Lisesine kazandırılmıştı.

1700 metre kare okul arsasının sadece 200 metre karesi hazinenindir.

Sen kalk sapasağlam okul binasını yık, burası yeşil alan yapılsın dersen akıl almaz doğrusu.

Şimdilik Cumhuriyet Okuluna sığınan Kız Meslek Lisesi’nin,

Bu yaz da sağlık köyü yolu üzerindeki Sağlık Meslek Lisesi binasına taşınması planlanmıştır.

Sayın Ecevit iktidarında İmam Hatip okullarının önü kesildi.

Ak Parti iktidarı da Kız Meslek lisesinin önünü keserse,

Aferini alır.

Bakalım güze Kız Meslek Lisesine kaç öğrenci kayıt yaptırabilecek.

Zafer okulu satılıyor.

Bahçesi dar gelen okula rahmetli Muhsin Tapan vereseleri ve rahmetli Emin Özmen sembolik bir fiatla bahçelerini seve seve okula diye vermişlerdi.

Sen şimdi vatandaşın okul bağışını çar çur edersen üşümezmi halk.

Cumhuriyet okulu bahçesine şişman’ların evi ve avlusu gene ucuza istimlak edildi.

Aksaray Lisesi’nin köprüye giden yol kenarındaki üç ev dernek marifeti ile istimlak edildi.

Devlete beş kuruşluk dahi yük olmadan, Milli Eğitim Müdürlüğünün oturduğu pansiyon binası gene vatandaş yardımı ile dernek tarafından yaptırılmıştır.

Hal bu iken sıra Cumhuriyet Okulu ve sonra da Aksaray Lisesi satılacak denirse şaşmayın.

Şehrin Coğrafyası ve de halkın düşüncesi ölçülüp tartılmadan,

Birileri dedi diye yapmayı bırak yıkmaya bak.

Bu memlekete nasıl sahip çıkılacak bilemiyorum.

Kalın sağlıcakla...

Lise karşında Hacı Hasanlı Mahallesi girişinde.

Ozan apartmanının yerinde iki katlı kerpiç bir ev vardı.

Eczacı Vasıf Bey bu evde otururdu.

Evin avlusunda kocaman bir dut ağacı altında kurulu köşkte halı yastıklara yaslanırdı evin halkı.

Honuraf denilen elle kurmalı gramofon da taş plak döndükçe.

Deve başı kadar büyücek hopörler şarkı ve türkülerle gecenin karanlığını yırtardı.

Eczacı Vasıf Bey kafayı buldukça, zilleri takar 130 kiloluk göbeği ile Asena’yı aratmazdı.

Vasıf Bey şen bir adamdı.

Çok da merhametli ve hayırseverdi.

O zaman ilaçlar dibek işi idi.

Böylesi ambalajlı ilaç nerede.

Dozajını verdiği ilacı tarifi üzere içti mi hasta,

Üç günde  ayağa kalkardı.

Fakir fukaradan katiyen para almazdı.

Oğulları Nedim, Nusret ve Fikret Otyam hayattalar.

Çok nazik ve kibar arkadaşlar. Allah ömürlerini uzun etsin.

İki de kızı vardı.

Onlar da hanım hanımcıktı.

Vasıf Bey’in hanımı esmer araptı.

Ancak, o zamanın İstanbul Hanımefendisinden de asaletli idi.

Ben 70 yıl evvelinin o zamanını yaşadım.

Halk, ince hastalık denilen tüberkiloz.

Satlıcan denilen zatürre

Ve de sıtmadan kırılırdı.

Kırk yıl evvel antibiotik ilaçlar keşfedildi de.

Vatandaş yataktan kurtuldu.

Hele bir bakın şimdiki Aksaray’a.

Ve de güzel Türkiyemiz de yaşanan sevgili vatandaşlara.

Ne çok rahat ve kendi kendisinin doktoru olduktan gayri.

Tedavisi mümkün ileri bir tıp dünyası mutlu ediyor insanları.

Barışık ve bağışlayıcı olmanın rahatlığını yakalayan halkımıza bu güzel günleri nasip eden Yüce Allah’ımıza şükredelim.

Kalın sağlıcakla...

         Doğru-yanlış, iyi-kötü, güzel-çirkin diye sıfatlar sıraladığımızda insanların karakterlerini kategorize ederken ve gerekli gereksiz bir sürü şeyin çetelesini tutarken buluruz kendimizi. “Nasıl böyle bir şey yapabilir!” deriz. “Ben olsam hayatta böyle bir şeye katlanmazdım” deriz, “Ne kadar boş şeylerle meşgul” deriz “İnsan biraz olsun çabalar da bir şeyler yapar” deriz. Sayarız, söveriz, çok nadir överiz.

          Her şeyi etiketleyen halimiz bizi de yorar bir gün elbet. Hayat er ya da geç öğretir hepimize “Büyük lokma yut, büyük söz söylemenin ne demek olduğunu. Hor gördüğümüz, şaşırdığımız ya da onaylamadığımız bir şey bizim ya da sevdiğimiz birinin başına gelirse ya da hayat şartları zamanı gelince herkesi yerinden ediverirse, olmaz dediğimiz şey olursa, başımıza gelirse öylece kalakalırız.

        Biraz daha yumuşasa yüreğimiz, empati kurmayı denesek ve biraz da ilahi adaletten çekinsek duracağız belki ama yok! Kimsenin durduğu yok. İş eleştirmeye geldi mi çok acımasız bir toplum olduğumuzu düşünüyorum. Umut ışığı var tabii ama ancak kendimizi biraz zorlayabilirsek...

         Sanırım her şeyden önce, herkesin bir hikâyesi olduğunu unutmamamız gerek. Bizimkine benzemeyen, birçok açıdan bizimkiyle hiçbir şekilde örtüşmeyen bir hikâyesi, yetiştirilişi, kültürü, maddi durumu, çevresi ve eğitimiyle şekillenen, hayatının sunduğu tecrübelerle yoğrulan bir gerçeği var. Hayatta başına gelenlerle geçmişte nasıl baş ettiği bugünkü inançlarını ve seçimlerini yönlendirir kişinin. Belki de kendine bile itiraf edemediği zayıflıkları vardır, kim bilir? Ben çok güçlü görünen birçok insanın, içinde ne nenli kırılgan olduğuna çok şahit olmuşumdur, ya siz? O yüzden, nasıl olur ya da nasıl yapar demeyin. Bir açık kapı bırakın hep.

         Her yönüyle her şeyi her açıdan bilemeyeceğinizi göz önünde bulundurun ve acımasızca eleştirmeyin kimseyi. Birlikte olmak istemiyorsanız ama ilişkinizi kesemiyorsanız belki daha az zaman geçirmeyi deneyebilirsiniz o kişiyle. Ya da paylaşımlarınızı sınırlayabilirsiniz. Yeter ki, sırf sizinle aynı çizgide değil diye ya da sizin doğrularınızla çelişiyor diye o insanı “yanlış” bir insan konumuna getirmeyin. Bu tavrın, ardında aslında ne büyük bir kendini beğenmişliği gizlediğinin farkına varın. Siz doğru, o yanlış? Bu kadar katı olmayın. Farklı bir tercih, farklı bir görüş olarak değerlendirin onun açısını. Belki anlam veremediğiniz, yadırgadığınız bir açı ama belli ki bunu da barındırıyor hayat. Çeşitlilik olarak görün bunu, yaşamın “demokratik” düzeni olarak. Kendi bildiğinizi “dikte etmeyin”. Unutmayın, diktatörler sevilmez.

         Kesin tanımlamalar ve ifadeler kullanmaktan kaçının. Dost sohbetlerinde eleştiriler başlarsa nazikçe konuyu “yumuşatın” ya da en azından siz de katkıda bulunmayın. "Vardır bir bildiği” deyin. “Bilmediğimiz bir sebebi olabilir” deyin. “Kim bilir?” deyin. Bir elin beş parmağı bile bir olmuyor” deyin. “Her şey insanlar için” deyin.

      Siz siz olun, içinizdeki yargıcı biraz daha az dinleyin, daha çok sevin, daha sık gülümseyin.

Dahiliyeci Koca Cemal,

Operatör de Fahri Bey idi.

Dr. Koca Cemal 60 yaşlarında bastona dayana dayana yüz kilonun üstünde iri cüssesi ile hasta evine yaya gider muayene ederdi.

O zamanlar bırakın taksi ve arabayı,

Fayton bile 1960 dan sonra icat olmuştu.

Dahiliyeci Dr. koca Cemal o günün şartlarında sevilen sayılan bir otorite idi.

Opr. Dr. Fahri Koçer bağırıp çağırsa da pek hürmet görürdü.

Hatta vatandaş arasında deli doktor diye anılırdı.

- Behamaniii...

Deli doktor adamın midesini kesip atıvermiş diye o günün şartlarında mide ameliyatı hayretle algılanırdı.

Ve o günlerde çok acımasız Sıtma hastalığı mücadele doktoru Sabri Bey tarafından takip edilirdi.

Medarı iftiharımız Dr. Kemal Polat da çiçeği burnunda hükümet tabibi idi.

60-70 yıl evvel Aksaray’da tababet böyleydi.

Şimdiye hele bir bakın.

Kendi sahasında hizmet veren çeşitli hastaneler.

Say bak 500 yataktan fazla.

Hele şu dondurucu soğuklarda, hastaneler hasta ile ful dolu idi.

Ve şimdi özel hastaneler devreye girmekte.

Köy, kasaba ve ilçelerde adım başı sağlık ocakları,

Vatandaşın ayağında hizmet vermekteler,

Salgın hastalıklara karşı alarmdalar.

Ve çocuklara her hastalığın aşısı yapılmakta.

Yalnız Aksaray İli mi?

Tüm Türkiye bu.

Rahmetli Mustafa Kemal Paşa 57 yaşında yakalandığı siroz hastalığında,

Beni Türk doktorlarına emanet edin.

Demesi, istikbali ne çok gördüğünün işaretiydi.

İlim, bilim, teknoloji ile donatımlı doktorlarımız saygı ve sevgiye layıktırlar.

Kalın sağlıcakla...

Ulucami yanındaki mektebi niye yıktılar?

Bana soracağınıza zamanında memleketin büyüklerine sorsaydınızya:

Hocam!

İş makinaları okulu zor yıktı.

Ne kadar da sağlam bir bina imiş.

Burası 1940 larda HALKEVİ olarak yaptırıldı.

Daha binanın üstü kapanmadan koca salonunda vatandaşlar, yaz günü sinema filmi seyrederlerdi.

Bilet bedeli 10 kuruştu.

Her babayiğidin cebinde bulunmazdı.

Ortaokulda öğrenciydim.

Arkadaşlarla Ulucami üstüne çıkar, uzaktan sinema seyrederdik.

Bu Aksaray’ın tanıştığı ilk sinema,

Ve ilk filim de TARZAN idi.

Bina tamamlandı. Kapalı salon sinema idi.

14 Mayıs 1950 de Demokrat Parti ezici çoğunlukla iktidar oldu.

Halkevlerini kapattı.

Cami yanındaki halkevi binasında Biçki- Dikiş kursu açıldı.

Öğretmenler, kapı kapı dolaşarak kursa öğrenci toplardı.

Görüldü ki hanımlar ve kızlar çok şey öğrendi.

Rağbet arttı.

Bu defa Akşam Kız Sanat okuluna dönüştürüldü.

Daha çok rağbet görünce,

Kız Enstitüsü yani Kız Meslek Lisesi oldu.

Bina içine şehir suyu alındı. Su kaçağından çatlama patlama oldu.

Öğrenci, Lise pansiyon binasında yani, şimdi İl Milli Eğitim Müdürlüğünüm bulunduğu binaya taşındı.

Ziraat Mühendisi sayın Mustafa Acar dernek kurdu.

20 yıl evvel işte şimdi yıktıkları fevkalade kullanışlı binayı yaptırdılar.

Kız Meslek Lisesi kendi binasına kavuştu.

Arkadaşlar...

Benim bildiğim bu.

Ben de sizin  gibi bu sağlam bina niye yıktırıldı merak ediyorum.

20 yaşında delikanlı bir bina.

Niye yıktırıldı diye bana sormayın.

Hatta ve hatta...

Zafer Temel Eğitim okulu,

Ve ardından Cumhuriyet Temel Eğitim Okulu.

Belki de 70 senelik harika bir yapı olan Aksaray Lisesi satılırdayıktırılısa şaşmayın.

Memleketin  büyükleri iyisini bilir diyoruz da,

İş işten geçtikten sonra,

Cahil ve Cühala kaybolup gidiyor. Bizde bakakalıyoruz.

Olan bu fakir millete,

Ve de,

Bu fakir devlete oluyor.

Daha hala sahabetlik etmiyor bu memlekete sivil tohlum örgütleri de

Ona yanarım.

Kalın sağlıcakla...

           Büyük bir zatı uzun yıllar önce dinlemiştim, ölümle ilgili bir sohbetti. İnanın çok etkilenmiştim, hatta bir ara rahatsızlanmıştım günlerdir ölüm, kabir ve ahiret arasında gidip gelmiştim.

         Ölümden en çok korkanların imansızlar olduğunu da biliyordum. Yani insanlar imanı nispetinde ölümden korkar. Ama niye yalan söyleyeyim, insanın aklına gelmiyor değil, acaba ölüme ne kadar hazırlıklıyız diye.

          Bazen de nasıl can vereceğiniz, ölürken nelerle karşılaşacağınız aklınıza gelmiyor mu? Gelmediğini söyleyen yalan söyler. O zaman ben size bir şey söyleyeyim, ben bile bir ara öyle rahatsızlaştım ki, sanki öleceğim aklıma geldi. Hatta bazen acı ve ağrıdan sanki bunu kabullendim ve hazır mıyım demeye başladım.

        “ Allah ihtiyarlara ve vadesi yetenlere zamanı gelince ölümü sevdiriyor” cümlesi hala aklımda. Şiddetli bir şekilde ölümü kabullenmeyen insanları tanırım. Ahir ömürlerinde; “ Allah'ım al canımı artık” dediğini iyi hatırlıyorum. Demek ki bazen ölüm bile insanlar için bir nimet haline geliyor.

          Nereden girdik nereden çıktık hesabı, şunu demek istiyorum, sağlığımız çok önemli. Sağlığımızın kıymetini bilelim, ama sağlıklı iken de bunu iyi değerlendirelim.

          Çok eskiden tanıdığım bir arkadaşı uzun zamandır görmüyordum. Apartmandan indim, biraz yürüdüm bu görmediğim dosta rast geldim. İnanın bilemedim o beni bildi. Hatta seni tanıyamadım diye kendine sordum bile. Sonra hem mahcup oldum ve hem de üzüldüm. Uzun dönem kendisini alkole vermiş ve siması değişmiş.

           Tabi bu arada çeşitli hastalıklara yakalanmış. Hoşbeşten sonra şu cümlesi çok enteresandı: “ Erdoğan bey ben sağlığımın kıymetini bilemedim, ölmek istiyorum ölemedim de” dedi. Bu söz beni çok etkilemişti. Evet, hep birlikte sağlığımızın kıymetini bilelim, ama Allah'ın bize verdiği bu emanete ihanet etmeden kullanalım. Yeniden dünyaya bir daha gelemeyeceğiz.

         Ben kendim de dahil olmak kaydıyla ne kadar ahirete hazırlıklıyız? Bir dakika sonrası için hayatta yaşamaya garantimiz var mı? O zaman bazen zaman zaman kabirleri ziyaret etmeliyiz. Ölümü hatırlamakta fayda vardır diye düşünüyorum.

        Kabirde kimler var, kimleri tanıyoruz diye baş taşlarını okuyarak kendimize çeki düzen vermeliyiz. Dün dünyayı ben mi yarattım dercesine yaşayan çok kişilerin üzerine toprak atıldığını göreceksiniz. Garip guraba ne götürdüyse bizde onu götüreceğiz demeliyiz. Cebimize sahip olduğumuz kadar inancımıza da sahip olmalıyız. Bir dakika önce gördüğümüz bir insanın, bir saat sonra ölümünü duyduğumuzu hatırlayıp hayatımıza ona göre çeki düzen vermeliyiz vesselam.

Onun için zaman zaman kabristanları ziyaret edersek çok iyi olur. Kabirde yatanları değil ölümü hatırlamak için zaman zaman ziyaret edelim.

70 Haneli 300 nüfuslu,

Fakirin, fukaranın, garibanların ikamet ettiği geri kalmış bir yöre,

20 yıl oluyor.

Yerleşimin uzağında,

Tepenin başında bir ilkokul yapıldı.

İlk bakışta sevindiler.

3-5 yıl eğitim ve öğretimden sonra,

Bir kilometre yerleşim semtlerinden 200 metrelik yokuşu tırmanmak kolay mı.

Bu yüzden Gazipaşa ilkokulu daha yakın ve düz yoldur diye,

Öğrenci kaydı gitti.

Kalanlar ilkokulu kapısına kara kilit asıldı.

On yıl oluyor,

Hademe kadrolu bekçi okul binasını koruyup kolluyor.

Gelelim Kurtuluş, Laleli, Yunus Emre ve Hürriyet okullarına.

Bu okulların kaderi Kalanlar’daki okulun akibetinden daha kötü.

Birbirinden ikişer kilometre uzaklıkta olan kazaya görünümündeki bu okulların kapılarına kara kilit asılı.

Niye kapandı bu okullar diye sorarsanız anlatayım.

Kapanan okullara 2 şer kilometre mesafede, merkezi bir temel eğitim okulu inşa edildi.

Hizmete hazır ve nazır.

Ve ancak öğrenci yok.

Laleli, Yunus Emre, Hürriyet okulları öğrencileri yeni yapı, fevkalade plan ve projeli Mehmetçik Temel Eğitim okuluna aktarıldı.

Asıl yerleşim bölgelerindeki ilkokullar öğrencisiz kaldı.

Normal Eğitim ve öğrenim veren, yerleşim bölgesindeki okulların kapanması ile,

Dört kilometre geliş, 4 kilometre gidiş yol tepecik.

7-8 yaşındaki çocuklar var.

Bunun Pedegojikle bağdaşır yanı var mı?

Aksaray’da 40 yıl evvelinden günlük gazeteyi çıkardığımdan bu güne dek çoğu kez,

Maarifsiz maarif diye yönetimleri hep uyarmışımdır.

Cemaat sızlanıyor ama,

Hoca efendi bildiğini okuyor.

İşte sizlere, el ile tutulur göz ile görülür bir tablo çizidim.

Ve önerim de şu...

Her iktidar; hizmeti vatandaşın ayağına götüreceğiz derler.

Bu sözün bir atlatmaca ve siyasi çıkar için söylenmesine daha ne zamana kadar aldanacağız.

Aksaray merkez ilçe, kasaba ve köylerini karış karış bilirim.

Mehmetçik Temel Eğitim okulu çevresi sebze yetiştiricilerinin tasarrufunda.

Adam 5-10-15 dekar arazisinin bir ucuna ev ahır vesaire yaptırmış.

Toprağı tırnagı ile kazıp

Sebze yetiştiriyor,

Geçimini iyi kötü böyle kazanıyor.

Bu modern okulun bir kilometre uzakları hep böyle.

20-30 yıl bile geçse Mehmetçik Temel Eğitim okulu öğrenci bulamaz.

Öyleyse, mevcut öğrencilerini geldikleri okullarına emanet edelim.

Kanunlaşan Aksaray Üniversitesinin açılacak yeni fakültesine Mehmetcik Temel Eğitim okulu, mevzuatı aşıp muvakkaten bari hizmete tahsisi pek yerinde olur.

Eğer bu da kapakta nemelazım yazılı kara deftere tarih olursa,

Gücenseniz de,

Eğitimsiz yönetim

Diye başka konulara durmadan değineceğim.

Kalın sağlıcakla.

Masaya kondu.

Bir lokma iki lokma...

Hiç de damak tadı vermedi.

Yufka 4 santim bir kenarlı kare kare kesilmiş,

İçine mercimek kadar kıyma konmuş,

Dört köşesi birleştirilip bohça yapmışlar.

Deve topu gibiydi.

Yemedim.

Rahmetli anamın mantısından istedim, dedim.

Bir hafta sonda, muska şeklinde kulaklı mantı geldi önüme.

İçi aldığı kadar nevaleli kıyma,

Yarım saat normal ateşte kaynayan suda piştikten sonra,

Sarmısaklı yoğurdun yazıldığı tepsiye dökülmüş.

Üstüne de tavada eritilmiş hafif sararmış yağ içine yeteri kadar yaprak biber saçılmış,

Mantı dolu tepsi üzerinde gezdirilmiş yağ dolu tava.

Eskinin mantısı bu.

Genç kızlar, gelinler, ananızdan, ebenizden öğrenin anam babam mantısını,

Aksaray’ımızın değerleri kaybolup gitmesin,

Gelelim cılbıra...

Emaye sahana ezilmiş sarmısaklı yoğurdu yazacaksınız.

Kaynar suda kabuğu ayrılmış yumurta, sehven kaynayan suda piştikten sonra,

Kaşıkla aktaracaksınız yoğurtlu kaba.

Yarım yumurta kadar tereyağı eritilip, yeterince pul biberle karıştırıp dökeceksiniz sahana.

Hem ucuz hem de besin değeri yüksek yemek.

Karıştırmayı bilen kaç kişi kaldı.

Sıvı yağda incecik doğranmış bir baş kuru soğan.

5-10 adet yeşil biber.

İki de doğranmış domates.

Aldığı kadar tencerede bir iyice kavrulur.

Sararmaya başlayınca nevale sıcak su dökersiniz.

3-5 yumurtayı akıtırsınız

On dakika sonra karıştırma hazır.

Tabaklara bayat ekmeği doğradıktan sonra,

Bir kaç kepçe aktarırsınız tabağa.

Çalın kaşığı,

Kalmasın bulaşığı .

Çullamayı bilen varsa anlatsın.

Tatlılardan kurabiye, aside helvası, yağda kuru kaysı, erik kızartması,

Hepsi de yerli malı çarşı Pazar pek bilinmezdi.

Hele saç böreği,

Göllenmiş tereyağile,

Siniyi doldurdu mu,

Reyhan kokulu pekmezle honakladın mı,

Mideler bayram ederdi.

Değerlerimizi yaşatmak boynumuzun borcu.

Kalın sağlıcakla...

        Geçtiğimiz günlerde bir dostumla otururken benden eski kız isteme adetleri ile ilgili bilgiler sordu. Bende bilebildiğim kadar ve büyüklerimden öğrendiğim şekli ile günümüz gençliğine bir örnek teşkil etmesi için bir nostalji yapayım. Yeni nesle bilgi olsun diye biraz eskiye götürmek istiyorum. Çok geriye gitmeye gerek yok bizim evliliklerimizde bile eski usul ile evlendik gençlere çok enteresan gelir.

         Kız istemek öyle gençlerin beğenmesi ile olmazdı. Kızlar eskiden evlerinde kullandıkları suları sokak çeşmelerinde doldururlardı. Erkeklerde uzaktan kızlara bakar beğendiklerini gönüllerinden geçirirlerdi. Konuşmak mı kimin haddine bir konuş cinayet çıkardı ve hatta namus meselesi sayılırdı.

         Kızları önce Anneler beğenir, sonra anne babayı ikna eder, iknadan sonra anne oğlanla görüşür oğlan uzaktan görmeye çalışırdı. Hele görme olayı yâda beğenme hadisesi kırsalda mümkün olmazdı. Eş dost tanıdık bulunur önce anne ve bir yakını kızı görmeye giderdi. Kızla tanışırken onu kucaklayıp öpen anne Kafsındaki örtüsünü açarak yüz kısmını kontrol ederdi. Bir eksiklik yâda yüz kısmında bir arıza varmı diye bakardı. Beğenirlerse birkaç gün istenip dünür gidilirdi.

        Dünürlüğe kesinlikle oğlan götürülmez, bir yakın yâda sözü dinlenen bir büyük alınarak dünür gidilirdi. Dünürlükte hoşbeşten sonra biraz ortam ısınınca götürülen büyük sözü açar kızı isterdi. Kız istemekle kalınmaz, kız tarafı da gün ister ve oda erkek tarafını ve oğlanı soruştururdu.

         Birkaç gün sonra tekrar gelinir fikirleri sorulurdu. Fikirler olumlu ise, bu sefer alınacak satılacaklar konuşulurdu. İşte götürülen büyük hatırlı kimse bunun için götürülürdü, altın ve başlık parasını fazla vermemek için aracı olurdu. Erkek tarafı kız tarafına belli bir başlık vermesi için belli bir parada anlaşılırdı. Bu para düğün öncesi kız tarafına ödenirdi.

         Daha sonra altın sayısı kesilir yapılan pazarlığa göre altınlar alınırdı. Şimdiki gibi bilezik kolye olmadığı için beşibirlik, yada büyük altının yanında fese takılacak küçük altınlar kesilirdi. Düğünden öncede bu altınlar geline takılırdı.

          Bir diğer konu ise şimdiki gibi koltuk kanepe veya beyaz eşya kesimi yapılmazdı. Kaş kat yani kaç adet yatak yorgan, halı ve halı yastık kesimi yapılırdı. Bunlar üzerinde de anlaşmaya varılınca iş getirilen emaneti bırakmaya kalırdı. Bu emanet küçük de olsa bir altın olurdu.

         Kız verildikten sonra kıza alınacaklar üzerinde hanımlar etkili olurlardı. Erkekler buna karışmaz hanımlara bırakırlardı, hanımlarda çevredeki verilen kızları emsal göstererek talepte bulunurdu. Böylece kız isteme ve nişana ilk adım atılırdı.

          Erkek heyecan içerisinde evleneceğe kıza söz kesilmiş ama onu nasıl görürüm telaşında olurdu. Öyle şimdiki gibi el ele tutuşup göz göze gelerek çarşı Pazar dolaşmak kesinlikle olmazdı. Kaçak göçek görüştünüz, görüştünüz yoksa kesinlikle başka görüşemezsiniz. Resmi nikâha o dönem izinname denirdi. Bunu yapana kadar el alem içinde sözlünüzle görüşemezsiniz. Hadi anlaşamayıp ayrılırda kızın adı çıkarsa düşüncesi hakimdi.

         Şehirlerde komşu evlerinde falan sözlünüzle görüşebilirsiniz. Ama köylerde bu mümkün değil ya samanlıkta, yâda ahırda görüşebilirsiniz. Öyle kız tarafının evine direk gidip oturmanız mümkün değil. Gizli gittiğiniz yerde kız tarafının bir yakını tarafından görülürseniz üstüne birde dayak yersiniz.

         Bunu niye anlattığıma gelince zamane gençleri çok hazır kız buluyorlar ve bulup babalarına emir vaki yapıp kız alıyorlar. Nereden nereye gelmişiz, hele şimdi internet denen alet çıktı anneler babalarda devreden çıktı. Eskisi mi iyi şimdiki mi derseniz. Eskisi biraz abartı idi ama bugünküde çok laçkalaştı, yani işin cacığı çıktı ne örfümüz kaldı nede âdetimiz. Kız isteme âdeti yazısı arayanlarada kopya vermiş olduk.

Faiz affı,

Bağ-kur affı,

Sigorta affı,

Para cezası affı,

Mapusluk affı...

Say sayabildiğin kadar.

Alıştırdınız vatandaşı.

O zaman.

Vur patlasın,

Çal oynasın!

Suç devletin oluduğu kadar da,

Hesabını bilmeyen vatandaşın.

Adam ayda bin lira aylık alıyor.

On bankanın kredi kartına sahip.

E canım...

Nasıl olsa af gelecek.

Elin enayisi ben miyim.

Aldığını vermezsin olur biter.

Demek oluyor ki;

Okta da var yayda da.

Sonra kredi kartı alayım diyen yakınlarıma

Hayır demişimdir.

Benim cebimde param olmadı mı.

Fırından ekmek dahi almam.

Cep telefonu da ney imiş, evdekiler yetmiyor mu.

Üstelik iş yerimde normal telefon çok bile geliyor.

Hocam bir araba alsan da bahçenize rahatça gitsen diyenler haklı.

Haklı da,

Gözlerimin zayıflığını bilen yok.

Dakka başı dolmuş kapıma kadar götürüyor.

Tasarruf diye bir şey vardır.

Hem de okullarda yerli malı haftası yapılırdı.

Hepsi rafa kaldırıldı.

Bugün çok çok,

Yarın hiç yok!

O zaman şikayetçi olmayacaksın arkadaş.

Devlet, aflar manzumesi ile

Halkı tembelliğe alıştırırsa,

Daha çok yorgan döşek yırtarız.

Kalın sağlıcakla...

“Osman Ağa, biz senin topunu tüfeğini elinden alacağız, başka kimse ile işimiz yoktur.”

Koçgirili Beko özel olarak Osman Ağa ve birliği ile savaşmak için gönderilir.  Beko Sabaha karşı Giresun Alayına baskın yapar. Osman Ağa’nın emri ile makineli tüfekler patlamaya başlar. İsyancılar geri çekilmek zorunda kalır.

Refahiye’yi hareket üssü olarak seçen Giresun Alayı Kalkancı bölgesini temizler ve Kızıltepe’deki isyancılarla savaşır. İki ateş arasında kalan isyancılar Kuzeydoğu yönünden kaçarlar.

5 Nisan’da 600 kişilik kuvvetli bir isyancı grubu Alaya yeni bir saldırı yapar. Bu çatışmada isyancılar 50 ölü 64 yaralı verirken, Giresun Alayı bir yaralı verir.

Kırıktaş Köyü civarında yapılan ayrı bir çatışmada ise Giresun Alayı isyancılara birçok kayıp verdirir. Hükümet kuvvetlerinin moralini yükselten bu çatışmalardan sonra Nurettin Paşa başarılandan dolayı Osman Ağa’yı tebrik eder.

15 Nisan 1921’de Belensor - Taşdibi yönüne ilerleyen Giresun Alayı Kemah Müfrezesi ile birleşip Koçgiri’yi alır. İsyancılar batı ve kuzeybatı yönünden kaçarlar. 18 Nisan 1921’de Kızlartepesi ve Alakilise taraflarına kaçan isyancıları dağıtılır.

İsyancılardan 150 kişi ölürken 60 tüfek ele geçirilir. İsyanın elebaşlarından Alişir’in evi yıkılır. Görünmezkale mevkiindeki çatışmada Osman Ağa’nın atı vurulur ancak Osman Ağa yara almadan kurtulur.

27 Nisan 1921’de Çıragediği mevkiinde 28. Süvari Alayı isyancılar tarafından pusuya düşürülür. 5 Subay ve 82 er şehit olurken zayiatın daha fazla artmasını Giresun süvari birliği önler. Cesaretlenen isyancılar iki gün sonra Giresun müfrezesi ile tekrar çatışmaya girerler.

Çalıyurt, Mistolar, Karahüseyin, Karataş köylerinde yapılan çatışmalarda isyancılar 20 ölü ve 12 yaralı bırakan isyancılar kaçmak zorunda kalırlar.

10 Mayıs 1921’de yiyecekleri tükenen 300 kişilik Dersimli grup Kemah’ı basar. Halk bir süre çarpıştıktan sonra kaleye çekilir.

22 Mayıs 1921’ de 400 kişilik Dersimli Grup Kemah’ın güneyinden Tan köyü yönünden saldırıya geçer. 3. Kafkas Tümeninin 11. Alayından iki bölük saldırıya karşı koyar ve başarılı bir savunma verir. 23 Mayıs 1921’de Kemah’ı koruması için 54. Alay görevlendirilir.

24 Mayıs 1921’de Nurettin Paşa Genelkurmay’a bir telgraf göndererek ‘Koçgiri ayaklanmasını bastırma hareketinin bitmek üzere olduğunu, şimdiye dek Fırat – Erzincan – İmranlı arasındaki bölgede 500 kadar isyancının öldürüldüğünü ve bölgenin temizlendiğini’   bildirir.

30 Mayıs 1921’de isyancılar büyük bir saldırıda bulunurlar. Bu saldırının, isyancıların son ciddi saldırısı olduğunu söyleyebiliriz. 500 kadar isyancı Dersim’den Ilıç’a doğru harekete geçerler.

2 Haziran 1921’de Hıktar köyü yakındaki çatışmada isyancılar geri çekilmek zorunda kalırken 2 nizamiye eri ve 1 gönüllü şehit olur. 17 Haziran 1921’de isyanın elebaşlarından Alişan Bey’in ve 32 ileri gelen isyancının teslim olması ile birlikte isyan tamamen bastırılmış olur.

İsyanın bastırılması sırasında Giresun Alayından Alidayıoğlu Fevzi isyancıların eline düşer, derisi yüzülerek şehit edilir. 500’ün üzerinde isyancı yargılanmaları için Sivas’a gönderilir.

İsyanın bastırılması sırasında pek çok aşiret hükümetten yana tavır almıştır. Kangal Ağası Kürt Hacı Ağa ile Ginyan aşireti Reisi Murat Paşa ve Kureyşan aşireti de bunlardan olup isyancıların yakalanmasına yardım etmişlerdir.

Koçgiri isyanı, öncesi ve sonrası çok tartışılmıştır. Masum halkı kandırıp kendi emelleri için kullanan isyancı liderler, milli mücadelenin en kritik zamanında cephede olması gereken askeri güçlerimizi kendi öz kardeşleri ile savaşmaya mecbur bırakmışlardır.

İsyana katılan bölge halkının çoğu ne uğruna savaştığını bilmeden ölüp gitmiştir. Bu bakımdan Türk milleti bu isyanı hazırlayan ve çıkaranları hiçbir zaman affetmeyecek ve onları her zaman nefretle anacaktır.

Devlet bu kişilere karşı gereğinden fazla merhametli davranmış, neredeyse isyancıların tamamını affetmiştir. Dersim bölgesinde kümelenen isyancılar yine Nuri Dersimi ve Alişir'in kışkırtmaları sonucunda 1937 Dersim İsyanı'nı başlatmışlardır.

1921 Koçgiri İsyanı, 1937 Dersim İsyanı. Koçgiri İsyanı'ndan 16 yıl sonra  Nuri Dersimi ve Alişir gibi aynı aktörler aynı coğrafyada aynı amaçla bu sefer Dersim İsyanı'nı çıkartıyor. 1921'de affeden devlet bu sefer affetmez ve Seyit Rıza idam edilir.

Tarih ibret almayı bilenler için  büyük derslerle doludur.  O dersi çıkartmak herşeyden önce devleti yönetmeye talip olanların sorumluluğudur.  

Geçmişten adam hisse kaparmış... Ne masal şey!"

"Beş bin senelik kıssa, yarım hisse mi verdi?"

"'Tarih'i 'tekerrür' diye tarif ediyorlar;"

"Hiç ibret alınsaydı, tekerrür mü ederdi?"

Tamiratı kaç yıldır devam ediyor haydi bilin bakalım.

Altı bitti yediye bastı.

İki yıldır da içi ile uğraşılıyor.

 Gittik...

Allah kabul etsin.

Söyleyin bakalım ne gördünüz.

Koca koca yakışıksız avizelerle dolmuş tavan altları.

İki de küçümecik elektrik ısıtıcı konmuş duvarlara.

Daha da gasilhane denilen kütüphane tarafı yıkıldım yıkalacağım diyor.

Sergi mi...

Adının gizli tutulmasını rica eden bir hayır sahibi hemşehrimiz aynı desen kaliteli halı ile döşeme.

Bırakmaz ki vakıflar...

Aslına uygun şekilde vatandaş altı senede değil altı ayda yaptırsın çıksın.

 Vakıfların her gördüğü işler böyle ise.

Yıkmak değil, yapmak önemli.

Zaten gelip geçen vatandaş;

Ulu Cami ne çok sağlam yapılmış. Yıkmaya çalışıyorlar bir türlü yıkamadılar.

Denmesi de dikkat çekici değil mi.

Ulucami yaklaşık 900 yaşında.

Minaresi de 78

Balkan harbinden sonra her nasılsa Aksaray’a gelmiş olan Varşovalı Mümin evlenmiş. Bir yaz boyu Ulucami minanerisini yapmış bitirmiş.

Mütevelli heyeti minarecinin el emeği göz nuru parasını savsaklamış.

Çok sinirli bir halde evine gelmiş. Hanımı o an için babasının evine gitmiş.

Sen benden izinsiz baba evine gittin diye siniri katmerleşince;

Bu memleket bana haram olsun bir daha yönümü dönüp bakarsam demiş.

Gidiş o gidiş.

İki yaşında baba yetimi kalan oğlu rahmetli Ramazan Kılıçlı, yurt içinde ve yurt dışında çok aradı.

Bulamadı.

Diyeceğim şu...

Koskoca minare bir yılda yapılıp bitirildi.

Sapasağlam Ulucami eften püften tamiratla altı yılda bitirilemedi.

Hem de aslı ve eski orijinalliği nerede.

Şimdiki bozuk düzen tamirat yürekler yakıyor.

Vakıfların karnesi,

Baştan aşağı bir birbir.

Kalın sağlıcakla...

25 Temmuz 1920’de Şadan Aşireti reisi Paşo Refahiye’den Kuruçay’a gönderilen cephane kafilesinin önünü keserek jandarmaları esir alır.

Refahiye ilçe merkezini işgal ederek yönetime doğrudan el koyar.

Hükümet konağına ''Kürdistan bayrağı" çeker.

1 Ekim 1920 de Alişir Kemah’ı basar soygun ve yağmacılık yapar ve isyan yayılır.

Dersim aşiretlerinden Bezgar Aşireti Eğin’e gelmekte olan jandarma birliğini Kuruçay’ın Kambo yöresinde esir alır ve cephanelere el koyar.

20 Aralık 1920’de Sivas-Kangal-Divriği arasındaki posta işletmesi engellenir.

Posta müdürlerinden Ayanoğlu Mustafa öldürülür.

25 Aralık 1920’de Ankara'ya ‘Batı Dersim Aşiret Başkanları’ imzasıyla bir telgraf çekilir. Sevr Antlaşması gereği doğu illerinde Kürdistan’ın kurulması istenerek aksi takdirde bu hakkın silah yolu ile alınacağı bildirilir.

Olaylar üzerine Miralay Halis Bey’in birliği 14 Şubat 1921 günü İmranlı’ya varır. Halis Bey taburunu İmranlı’da bırakarak birkaç askerini yanına alıp aşiret reisleri Haydar ve Alişan beylerle görüşmek için Boğazviran’a giderek şunları söyler.

'Bakın beyler, annem bir Kürt kızı idi. Bende bir Kürt yeğeniyim. Gelin Hükümete bağlılığınızı bildirin. Bende raporumda ıslah edilecek bir şey yoktur diyeyim. Sizde bu çete olaylarına son verin. Siz de biz de huzura kavuşalım.'

Alişan Bey Haydar Bey’e göre biraz daha devlet yanlısı tutum takınır, Alişan Bey’in baskısı ile Haydar Bey’de bu teklifi kabul etmek zorunda kalır. Halis Bey olumlu düşünceler içeren raporunu yazar ve askerleriyle birlikte ağaların konağından ayrılır.

Kimi çeteler Miralay Halis Bey’in yeterli gücü olmadığını, yeterli gücü olsaydı daha çok askerle geleceğini ve uzlaşma yapmayacağını düşünerek Halis Bey’e tuzak kurarlar. Alişan Bey’in bilgisi dışında Halis Bey ve üç askerini öldürürler.

9 Mart 1921’de İmranlıyı işgal edip Büyük Millet Meclisine karşı tehditler savururlar. 10 Mart 1921 tarihinde Elazığ, Erzincan, Sivas, Divriği ve Zara da sıkıyönetim ilan edilir. Ayaklanma bir anda geniş bir alana yayılmıştır.

Genel Kurmay, Merkez Ordusuna bir şifre göndererek İmranlı olayının tehlikeli boyutlara ulaştığını belirterek Yarbay Cemil Cahid Bey’in bu bölgede göreve getirilmesini önerir. Cemil Bey’in hastalanması üzerine Merkez Ordusu Komutanlığına Nurettin Paşa getirilir.

Nurettin Paşa, emrindeki birliklere gönderdiği bildiride yapılacak olan imha harekatının detaylarını anlatırken sivil halka müdahalede edilmeyeceğinin de üstünde şu sözlerle durmaktadır,

"İmha harekatı Koçgiri aşiretine ve bunlara katılmak üzere Tunceli’den gelmiş olan asilere ve Koçgiri çevresinde isyana katılmış olanlara yöneltilecektir. Kanunlara bağlılıklarını devam ettirmiş olan köy ve aşiretler halkının hiçbir suretle zarar görmemeleri çok önemlidir.

İmha harekatı sırasında kişi haklarına önem verilmesini, halkın kalbini kazanmaya gayret harcanmasını silah arkadaşlarımdan beklerim"

10 Mart 1921 tarihinde Müdafaa-i Milliye vekaletinden Giresunlu Osman Ağa’ya (Topal Osman) gizli bir şifre gelir ve Giresun Gönüllü Alayının derhal isyan bölgesine hareketi emredilir.İsyanı bastırma işinin Topal Osman'a verilme sebebi Giresun Alayının isyan bölgesine yakın olması ve çete savaşlarını iyi bilmeleridir.  Koçgiri İsyancılarının ancak çete savaşlarını en az onlar kadar iyi bilen Osman Ağa ve gönüllüleri tarafından dize getirileceğinin düşünülmüştür.

Topal Osman emrindeki Giresun Alayı

18 Mart 1921’de Şebinkarahisar’a ulaşır. Şebinkarahisar’da bir hafta kalan Alay Merkez Ordusu emriyle iki cebel topu ve dört mitralyöz ile isyan bölgesine hareket ederek üç gün sonra Refahiye’ye varır.

Osman Ağa Haydar ve Alişan Bey’lere bir mektup gönderir ve şunları söyler:

"Ey din kardeşlerimiz, muhterem arkadaşlar! İçimizdeki Pontusçuları temizledik. Ermenilere terki silah ettirdik. Başka büyük düşmanlarımız var.

Yunan ordusu da yurdumuza saldırdı. Kardeş kavgasını bırakalım, bir din kardeşi olarak birleşelim. Yunan ordusunu yurdumuzdan atalım. Davamızın peşi pek büyüktür. Vatanımızı bu felaketten kurtaralım" Osman.

Ak sakallı, 70’lik hali ile hala berberlik yapardı.

Karşılaştığımızda katiyen önümden geçmezdi.

İsrar ederdim. Beni mahçup ediyorsun Hoca emmi dememe rağmen;

Yooo...

Ben senin dedeyin ekmeğini yiyorum.

Nasıl olur da önünü keserim.

Derdi.

Va anlatırdı...

Deden berber Hacı Osman Ağa ustamdı. Berberliği dedenden öğrendim.

Usta oldum.

Dükkan açmam için müsade aldım.

Ustalık peştemalını belime deden sardı.

Bir ustura, saç kesme makinası makas vesaire hediye etti.

Dua ile dükkanımın kapısını açtı.

Kısmetin bol olsun dedi.

Dükkanın anahtarını elinden teslim aldım.

Dedenin ekmeğini yiyorum.

Hörmetsizlik yaparsam gözüme dizime durur.

Diyerek, İslam ahlakını işte böyle yaşama geçirirdi.

Bir askeri devriye yolu üzerinde bağ görür.

Canları çeker.

Bağcıyı ararlar bulamazlar.

Bağa girerler.

Doyasıya üzüm yerler.

Yedikleri üzümün değerine fazlasını da mendile sararlar. Asmaya asarlar. Helal et, bu para sizin. Yediğimiz üzümün parası, diye bir de mektup bırakmışlar.

Sabah namazından çıkan esnaf besmele ile dükkanını açar.

Bir müşteri gelir.

İkincisi de gelir.

Üçüncü müşteriye rica eder.

Karşıdaki esnaf arkadaş daha siftah etmedi. Size zahmet alacağınızı o arkadaştan alın der.

Haydiyin bakalım, zamanımızla tokuşturun eskimninkanaatkarlığını.

İslam ahlaki değil mi ki, yağmur gibi bereket yağdırsın memlekete.

Nefsimize yenik düşmesek de,

İslam’ın ahlakını yaşasak,

İşte o zaman huzurlu olur bizim toplum.

Ne hırsızlık görünür ve ne de gasp ve cinayet.

Yüce Mevla islah için bir sebep gönderir inşaallah.

Kalın sağlıcakla...

İsyanın kaynağını oluşturan Koçgiri aşireti Zara, Hafik, İmranlı, Suşehri, Refahiye, Kemah, Divriği, Kangal, Ovacık, Kuruçay ve bunları kapsayan Sivas bölgesine yerleşmiş durumdadır.

Aşirete bağlı olan İbolar, Zazalar, Balular, Kereteliler ve Sarular olmak üzere beş büyük kabilenin katılımıyla patlak veren bu isyan esasen Ekim 1920’de başlamıştır.

Yunan kuvvetleri 23 Mart 1921’de

Afyon ve Eskişehir’den saldırıya geçmiş, böylelikle İkinci İnönü adı verilen çetin savaşlar başlamış, bu tarihten itibaren Koçgiri isyancıları da saldırılarını arttırmışlardır. Dökülen kan artmış, isyan iyice ilerleyip ciddi bir saldırı haline gelmiştir.

Koçgiri aşiretlerinin 6185 silahlı kuvvetine Dersim' den gelen 2150 kişilik destek kuvvetide eklenince  isyancıların sayısı 8335’i bulmuştur.  Batıda Yunanlılarla mücadele eden Türk Ordusu doğuda isyancılara karşı adeta ikinci bir cephede savaşmak durumunda kalmıştır.

Bazı kaynaklar bu isyanı ‘Koçgiri Kürt İsyanı’ şeklinde değerlendirmişlerdir. Ancak tarihi veriler incelendiğinde Koçgiri Aşireti'nin yaşadığı bölgenin Türkmen yerleşimi olduğu görülmektedir.

1inci Alaaddin Keykubat’ın düzenlediği soy kütüklerinde de Koçgiri Aşiretine yer verilmiştir. Buna göre Koçgiri Aşireti Nazımiye yakınlarındaki Kalman’dan göç ederek gelmiş, Zara ve Bolucan’da kısa süre kaldıktan sonra bölgeye gelip yerleşmişlerdir.

1387'de  Timur akınlarının başlaması ile bir çok Türk boyu ve Akkoyunlu aşiretleri Timur’un önünden kaçarak Dersim ve Sivas taraflarına sığınmışlardır.  Timur’un egemenlik yıllarında ise Karakoyunlu aşiretleri Erzurum, Erzincan, Sivas ve Dersim dolaylarına yerleşmiştir.

Yavuz’un doğu seferi sırasında ise bazı Türk aşiretleri Sivas dağlarına ve Dersime sığınmışlar,  böylece bölge Türk aşiretleri ile dolmuştur

İsyanın elebaşlarından olan Alişir bile bir manzumesinde ‘Ceddimiz Şeyh Hasan, Şah-ı Horasan’  diyerek aşiretin kökeninin Horasan’dan geldiğini belirtmiştir.

Mondros Mütarekesinden sonra Kürt Teali Cemiyeti Başkanı Seyyid Abdülkadir ve Kürt ileri de gelenleri  İngiliz yanlısı bir politika izleyerek İngiliz desteğinde ‘Kürdistan’ devleti kurmayı amaçlamışlardı.

Sadrazam Damat Ferit Paşa da İngilizlerle sürekli temas halinde olmuş, milli mücadeleye karşı Kürtleri kullanmayı önermiştir.  Bu öneri İngilizler tarafından uygun görülmüş Fransız etkinlik alanındaki Kürtleri kullanabilmek için Fransızlar’dan da işbirliği istenmiştir.

İngilizler,  bölgedeki  aşiretleri kendi politikaları doğrultusunda kullanabileceklerini düşünmektedirler. İngilizlere göre; Dersim halkı kullanılmaya çok müsaittir ve  aşiret başkanlarınca yönetilmektedir.

Koçgiri yöresi dağlık ve yüksek rakımlıdır. Yoksul olup hayvancılıkla uğraşan halk, dünyada ne olup bittiğinden hatta devletin varlığından bile habersizdir. Halkın yaşamı, geçimi ve huzuru aşiret reisinin kontrolündedir.

Dersimde bir aşiret ağası diğer bir aşiretle dövüşmek veya devlete karşı gelmek istediği zaman aşireti için seferberlik ilan etme hakkına sahiptir. Aşiret reisi bir devlet başkanı gibi yüzyıllardan beri bu hakkı korumuştur

Kürdistan’ı kurmak için öncelikle Dersim ve Koçgiri bölgelerini Kürdistan’ın içine çekmeleri gerektiğini bilen İngilizler bu görevi Kürt Teali Cemiyetine verirler.

Cemiyet Dersim ve Koçgiri halkını Kürt olduklarına inandırmaları için Baytar Nuri’nin de (Nuri Dersimi) içinde bulunduğu bir ekibi Dersime görevlendirir. Böylelikle Kürtçülük fikri ilk defa Dersim ve Koçgiri topraklarına girer.

Cemiyetin sekreterliğini yapan Alişir’de Jepin adlı gazeteyi çıkartarak Kürtçülük propagandası yapmaktadır.  Alişir, tıpkı Baytar Nuri gibi isyanın elebaşlarından birisi olarak karşımıza çıkacaktır.

Baytar Nuri’nin Dersim’in Kalan Aşiretinden olması ve Koçgirililerin Türkçe ile birlikte ‘Kurmançça’ konuşan Aleviler olması Kürtçülük propagandası için büyük avantaj sağlasa da  16. yüzyılda yapılan Osmanlı-Kürt ittifakı bölge halkının hafızasından silinmemiştir.

Ayrıca bölge halkının siyasi bilinci olmadığından Kürtlük sorunu da yoktur. Kendi coğrafyalarının dışında gelişen Kürtlük sorunu aşiret reislerinin dayatmaları ile yöreye girmiş ve köken olarak Türkmen olan bu halk, Kürtçülük olaylarının içine itilmiştir.

İngiltere, Kürt Cemiyetleri vasıtasıyla Kürdistan vaat ettiği aşiret reisleri ile anlaşmıştır. Koçgiri Aşireti reislerinden Haydar Bey, Kürt Teali Cemiyeti ve Teavün Cemiyeti üyesidir.

Kardeşi Alişan Bey’de Kürt Teali Cemiyeti’nin İngiliz Yüksek Komisyonu’na gönderdiği kurul içinde yer almaktadır. İsyanın dikkat çekici noktalarından birisi de Aşiret reislerinin eylem kararını Aleviler için kutsallık taşıyan Hüseyin Abdal Tekkesi’nde almış olmalarıdır.

Aşiret reisleri ve Kürt ileri gelenleri bu tekkede and içerek eylem kararı almışlardır. Burada aşiret reislerinin halkın isyana katılımı için Alevilik motif ve simgelerinin kullandığını söyleyebiliriz.

Ayrıca halkın arasında dolaşan din adamı kılığındaki yabancı ajanlar halkı en duyarlı oldukları noktadan vurarak “Alevileri Hükümet vuracaktır.” söylentisini yaymışlar ve halkı kendini savunmaya davet etmişlerdir.

Aşiret reislerinin de aynı tutumu sergilemesi ile cahil bölge halkında “Hükümet bizi öldürmeye gelecek, kendimizi müdafaa etmek zorundayız” düşüncesi meydana gelmiş, artık olayların başlaması için gerekli zemin oluşmuştur.

15-20 tutuklu ve hükümlü Zinciriye medresesinin yüksek duvarları arasında senelerini verirdi.

Senelerini diyorum.

Atatürk kanunları hiç acımasızdı.

Bir eve girip altın bilezikleri çalanı mutlaka yakalanır.

Altınlar boğazına takılır çarşıda teşhir edilirdi.

Kavak çalan bir marangoz da aynı şekilde, çaldığı kavağı sırtına sararlar, çarşıda gezdirirlerdi.

Hapishane de öyle şimdiki gibi ekmek elden su gölden nerede.

Parası olan çarşıdan yiyecek getirir,

Şehir içinden olanlara da yakınları her gün azık taşırdı.

Hapishane müdürü rahmetli gurdavın Osman Kurt iki gardiyanı ile hapishanelere mum tuttururdu.

Hapishane olarak kullanılan Zinciriye Medresesinde dört duvardan hela,

Burada pislerler, dört adım ötede ot yatakta, yorgan altında büzülürlerdi.

Şu kış soğuklarında Antep kilimi ile ısınmaya çalışırlardı.

Kaloriferli bina haaa...

Odun sobası bile yoktu.

Polis ve Jandarma Karakolları mapushaneye rahmet okuturdu.

Ceza yiyip hapis yatma hafif gelirdi suçlulara.

Karakol dayağı suç işlemeye tövbe ettirirdi.

Bu benim anlattıklarım 70 yıl evvelinin resmi idi.

1950 lerde dahi savcı ve yargıç otoritesi topluma güvence verirdi.

Cumartesi günü mesai yarım gündü.

Saat 13’de daireler boşalırdı.

Asliye ceza hakimi rahmetli Ali Rıza Alpaslan bi de baktı ki kasap Şammazın oğlu kani Veysel Ünsal kafayı çekmiş maliye önünde,

“Hop de Allah de”

Diye nara atıyor.

Hakim Ali Rıza Bey yanında taşıdığı düdüğünü bir öttürürdü,

Hükümet konağından bir polis bir bekçi koşarak geldi.

Bir temannah

Toplumun huzurunu bozmaktan bir ay hapis cezası verdim. Götürün bunu hapisaneye.

Demesine kim itiraz ederdi ki.

Kara Veysel tenzilatsız bir ay yattı. Hapisten çıkınca Hakim Ali Rıza Beyin yanına geldi.

Senin gibi hakimler olmasa bu millet kendi kendini yer bitirir. Ver şu mübarek elini öpeyim.

Demesi, vatandaşın devletine olan iteatini anlatıyordu.

Beyler!

Türkiye’nin emniyet ve asayişi işte yürekler acısı.

İnsan hakları şampiyonu Amerika çatır çatır adam asıyor.

Bize gelince idam cezası kalksın baskısı ile kalktı.

Bu ne çelişki.  

Tekdir ile uslanmayanın hakkı kötektir.

Atın kazancı eşek için değildir.

Mal ve can emniyeti en önde gelen sorundur.

Başbakan sayın Recep Tayyip Erdoğan  iktidarı,

Avrupa Birliğine daha çok aldanıpda,

Türkiye’nin kaosa sürüklenmesine dikkat göstermeli.

İş işten geçtikten sonra Vallahi ben bile kurtaramam.

Kalın sağlıcakla...

Cumhuriyet,

Zafer,

Gazipaşa,

Üçünün mevcudu 500 kadardı.

Milli bayramlarda vatandaşın;

Büyük mektep geliyor

Diye yerinde duramayıp hoplayan ve müthiş alkışlanan bir de ortaokul vardı.

Şimdiki Lise ana binasında öğrenim görürdü öğrenciler.

A ve B şubelerinde 60 öğrenci,

Ders yılı ortasında pabuç pahalı olduğundan bu 60 öğrencinin en az 20 si okulu terkederdi.

Geri kalan 20 şerden 40 öğrencinin yarısı sınıf  geçer, diğer yarısı çift dikişe kalırdı.

İkiler de öyleydi.

Sınıfta kalanlarla yeni gelenler otuzardan 60 öğrenci vardı iki şubede,

Son sınıf tekti.

Kalanlarla yeni gelenler bir üçüncü sınıf olurdu.

Mevcut bitirme sınavlarında, Türkçe, Matematik, biyoloji derslerinden eleme imtihanı yapılırdı.

Birinden başarılı olamadın mı,

Sınıfta kalmış sayılırdın.

Sözlü sınavlara girme hakkın yoktu.

Bekle seneye...

Olmadı bir dahaki seneye.

Yarısı okulu bırakırdı.

Bir avuç öğrenci Haziran’da,

Bir avucu da Eylül bütünleme sınavlarında mezun olurdu.

Olurdu da, benim gibi ortalarla gidenler akla karayı seçerdi.

Not aslanın ağzındaydı.

İlk ve Ortaokul diploması

Her yiğidin karı değildi.

Fakir bir ailenin çocuğu idim. 

Konya, Adana, Ankara’da olan liseye gidemedim.

15 yaşımda Maliye’ye katip aldılar.

39 Lira 60 kuruş aylıkla iki yıl çalıştım.

Ana babanın tek evladı idim.

Okula, Aksaray’dan ayrılmamı istemediler.

Daha evvel mektuplaştığım Adana muallim mektebi müdürü rahmetli Mehmet Naci Ecer mektupla çağırdı.

Eylül sonunda benden evvel giden 3-5 arkadaşlarla, Haşim Özgel’in üstü açık kamyona doluştuk.

Taşpınar’ın yokuşuna varınca kamyon van van diye su kaynattı.

Yolda kaldık.

Şoför, inin dedi. Kamyonu iteledik. Çalıştı. Böyle bir altı saatte gittik Bor’a.

Sabah saat 4 de toros ekspresi ile Adanaya gidecektik.

Aksaray otelinde yatalım dendi.

Mum ışığı gibi yanan elektriği söndürünce,

Bit, Pire, tahtakurusu yedi hepimizi.

Kendimizi dışarı attık.

Çırpın Allah çırpın.

Sokakta geceledik.

Tehirli de gelse trene koşuştuk.

Koridorda ve ayakta balık istifi.

Sekiz saatte Adana’ya vardı.

Okula kaydoldum.

Bir kaç ay sonra harçlık bitti.

Pazar günleri bir iki arkadaş tren istasyonuna gider,

Tren gara girdi mi...

Hamal hamal diye bağırırdık.

Bir bavul çanta vesaireyi faytona taşırdım.

100-150 kuruş hambaliye aldım mı mutluluğuma paha biçilmezdi. Kurşun kalemine bile sıkı sıkıya sarıldığımız tahsil hayatımızda,

Not almak, sınıf geçmek deveyi hendek atlatmaktan da zor idi.

Şimdi gençlere bakıyorum da,

Baba, ana yemiyor yediriyor,

Giymiyor giydiriyor,

Bir elinde sigara...

Diğerinde cep telefonu,

Pastane kapıları ardına kadar açık.

Daha da bu nimeti teperler.

Acırım o ana babalara.

Kalın sağlıcakla...

Çıktık açık alınla,

On yılda, her savaşta,

On yılda onbeş milyon genç,

Yarattık her yaşta.

Diye marşlar söyledik.

Nüfusumuz 15 milyona ulaştı diye sevinçten uçuyorduk.

İşte o zaman avuç içi kadar Aksaray merkez nüfusu on bini geçmezdi.

Kavaklıklar arasına saklanmış dam evler,

Bağlık bahçelik bir belde de,

Yoksulluk paçadan akıyordu.

Her iki evden birinde,

Sığır dolu ahırlar,

En gözde geçim kaynağı idi.

Geçimi yüzde yüz tarım olan bir Aksaray.

Kış mevsiminde metrelerce kar yağar,

Dam kürüyoruz

Diye mahalle mahalle kürüyücüler, dolaştığı Aksaray’da her hafta damlardaki bir kaç karış kar aşağı atılırdı.

Nerede o kış.

Nerede o yağış.

Şu kadarcık yağışa bile dayanamıyoruz gitti.

Yağsın... Yağsın da,

Toprak ana kana kana doysun.

Barajlar dolsun.

Bereket gelsin yöreye.

Yarım asır evvel motorlu araca daha merhaba dememişti Aksaray.

Yol yoktu ki.

Ankara’ya haftada iki kez üstü açık kamyon çalışır,

Toprak yolda bazen 8 bazende 18 saatte gidebilirdik.

Konya, Bor, Niğde de öyleydi.

Kapalı bir kutu idi. Aksaray, Gaz, tuz, un, pekmez oldu mu evde,

Gerisini boşver denirdi.

Rahmetli eczacı Vasıf Bey’in

Eczanesi dipek işi ilaç yapardı.

Pek merhametli eczacı Vasıf Bey, büyük hizmet verdi Aksaraylı’ya. Ruhu şad olsun.

Şimdi yüzlerce eczane...

Yüzlerce avukat.

Yüzlerce doktor.

Bir o kadar da sağlık kuruluşu.

Gökteki yıldızlar kadar taşıt araçları.

Cadde ve sokaklar araba mezbeleliği halinde geçit vermiyor.

Trafik sorunu öyle bir strese sokuyor ki vatandaşı,

Elden utanıyor, turistlerden kaçıyoruz.

Buna sebep ufku dar yönetciler.

Yüz yıl sonrasının nazım şehir planı dikkate alınsa da,

Yapılaşma olmadan şehircilik bilgi ve görgüsü hedef alınsa da,

Yeşil bir Aksaray için yapıların çevresi ekilip biçilse, yeşile boyansaydı.

Yollar, hiç olmazsa 200 yıl sonrasını ve alt yapının boz düz tahtasına çevirmeden yapılsa idi,

Aksaray şehir merkezi böyle mi olurdu.

Apartman bodrumları boş olacağına araba garajı diye değerlendirilse ki imar kanunu böyle der.

Şehir trafiği böylesi yüz karası olur muydu.

Gidin şu Çerkez mahallesine,

Hacı Hasanlı, Zincirli, Dere, Muhsin Çelebi,  Sofular, Coğlaki mahallelerine,

Kaldırım yok. Daracık yollara iki taraflı arabalar dizilmiş,

Yanı başında otopark olduğu halde, özel arabaların sokakları işgali.

Çoğu apartmanların bodrumunun depo olarak kulanılması ve iniş merdivenle de yaya kaldırımı oyması,

Sahipsiz bir şehir mesajı veriyor malesef.

Halbuki nazım bir imar planı koysaydı ortaya ve harfiyen tatbik edilseydi,

Yüz yıl sonrasının geniş yolları ve dahi apartman altlarındaki araba garajları

Bütün sokakları ve şehri,

Şehircilik teknolojisi ile imarı sayesinde,

Bu çirkin tablo karşımıza çıkmazdı.

Araba devrildikten sonra yol gösteren çok olur.

Ve fakat araba devrilmeden evvel çok bağırıp çağıranlar oldu.

Duyarsızlığın acısını hep beraber çekmekteyiz.

Yapmaya değil yıkmaya meraklıyız.

Ey benim sivil toplum örgütleri...

Bunca zaman hep yüzünüze ölü yaprağı serpilmişliğinizi seyrettik.

Bundan böyle bari çağın üstüne çıkın.

Eli yüzü düzgün bir Aksaray’ın imar ve ihtiyacını proğramlaştırın.

Kalın sağlıcakla...

Kominist diktatör meraşal TİTO farklı kültürdeki toplumları bir çatı altında tutmayı becerdi.

Tito öldü.

Kuvvetler ayrılığı iç savaşla seneleri yedi bitirdi.

Nihayet Hırıstiyan Hırvatistan,

Müslüman Bosna-Hersek devletleri istiklallerine kavuştu.

İkisi de yan yana.

Avrupa’nın göbeğindeler.

Avrupa Birliği’ne girelim diye müracaat ettiler.

Hırvatistan’ın Avrupa ülkeleri ile kültür benzerliği olduğundan hemen aldılar.

Bosna-Hersek’in yüzüne bile bakmadılar.

Hırıstiyan kulübü olan Avrupa Birliği,

Müslüman olan Bosna-Hersek’i aralarında yakıştıramıyorlar.

Türkiye’ye gelince...

Katiyen sıcak bakmazlar.

Oldum olası yazdım çizdim.

Oyalama takdiği ile kemerlerimiz iyice gevşedi.

Uyum yasası diye diye Türkiye’mizde devlet otoritesi iyice zayıfladı.

Yasalar caydırıcı olmaktan çıktı.

Asi ve uyuşturucu müptelası bir toplumuna gidiyor Türkiye.

Zaten istedikleri de bu değil mi.

İnsan hakları şampiyonluğu yapan Amerika.

Çatır çatır  adam idam ediyor. Buna bir şey diyen yok.

Bizde ise idam kalktı.

Sırf Avrupa ve Amerika’nın gönlü olsun dye.

Aldatılmaktan ve avutulmaktan bir kurtulsak da,

Pek sevdalı olduğumuz Avrupa Birliği’nden bir  ümidimizi kessek.

Ve,

İşimize baksak diye o günleri iple çekiyoruz.

Kalın sağlıcakla.

Muzaffer.

Çok tatlı konuşurdu.

Öyle bir çay tiryakisi idi ki, eline geçse 50 bardak çaya bana mısın demezdi.

Kayseri’de, 8.Kor. müstakil muhabere taburu 3. bölükte beraberdik.

Bir pazar günü ısrarla çay içmeye gidelim, Yalnız çay içmek keyfi vermiyor dedi.

Taş hana vardık.

Ocakçı ile çoktan arkadaş olmuştu.

Yer minderinde sırtımızı halı yastıklara dayadık.

Semaver cızırtısı ile tanış olduk.

Hele iç hele iç ısrar ile dört bardak çay içtim ve fakat hatır için kabak yemekten farksızdım.

Katran gibi çayı yudumladıkça.

Van şivesini döktürüyordu lafı, Rus ya’nın İran’ı işgal etmesine getirdi.

İkinci Cihan Savaşı iptidasında Rusya ikide bir İran’ı tehdit ediyordu.

İran şahı Rıza Şah Pehlevi de

Tehdite tehditle cevap veriyordu.

Bir de bakmışınız Rus askerleri bir gecede İran’a girivermiş.

İran ordusu da.

Halkı da.

Şaşkın şaşkın bakakalmış.

Bu defa şahı suçlu gösteren İran halkı;

Madem ki kuvvetin yok idi.

Iradyoda yediğin ne idi.

Berbat ettin şu İran’ın şanını.

Dünya öpsün! Fevziyenin alnını!

Tekerlemesi dilden dile dolaşmaya başlamış.

Vanlı arkadaş bu sözcüğü ballandıra ballandıra anlatır.

Ben de kahkala ile gülerdim.

Tarih tekerrürden ibaret olacak diye düşünüyorum.

Birleşmiş Milletler nükleer silahlanmanın yasaklanmasını kaç yıl evvel kararlaştırdı.

Bu kararda İran’ın da imzası vardır.

Buna rağmen İran devlet başkanı ısrarla.

Zenginleştirilmiş Uranyum çalışmalarına devam edeceğiz.

Diyerek, Amerika’ya kafa tutmaktadır.

Kanımca çok yanlış yapıyor İran.

Amerika zaten bunu böyle istiyor. Aradığı bahaneyi buldu mu başkan BUSH İran’a yüklenecek. Zengin İran petrollerinin üzerine oturacak.

Eğer Rusya Amerika ile komşu olmaktan rahatsızlığını hesaplar da Çin’i de yanına alırsa,

Amerika’nı Birleşmiş Milletleri peşine takması zor.

Buna rağmen Amerika İran ve Suriye’yi işgal edecektir.

Karikatür krizi de bilhassa bunun için çıkarılmıştır.

Türkiye’ye gelince...

Deve üstünde kuduz dalar mı dalar.

Kalın sağlıcakla...

O tarihte ilçe merkezinde,

Cumhuriyet, Zafer, Gazipaşa ilkokulları vardı.

Kasaba ve köyler daha okul ile tanışmamıştı.

160 öğrencisi olan Cumhriyet ilkokulunun Müdürü Nevşehir’li Orhan beydi.

Gazipaşada Mustafa Naci Bellaloğlu.

Zafer’in Müdürü de Emin Sakarya idi.

20 kadar öğrenci olan Ortaokul da Müdür Seyfettin bey vardı.

Hepsi de birer otorite idi.

Müdür ve muallimler çarşıdan geçerlerken kalbur üstü esnaf ayağa kalkar,

Bir kahvemi içer misiniz.

Diye iltifatta bulunurlardı.

O devirde okur yazar sayısı %5 bile değildi.

Sınıf geçmek, okulu bitirmek diplama almak büyük başarı idi.

Kaliteli öğrenci yetişirdi.

Çoğu öğrenci çift dikişle sınıf geçerdi.

Milli bayramlarda Ortaokul öğrencilerinin resmi geçidinde;

Büyük mektep geliyor.

Diye halkın alkışı görülmeye değerdi.

Ben 1939 da orta okula yazıldım.

Birler A ve B Şubeleri idi.

İkisinin mevcudu 60 kadardı.

Bu 60 kişinin yarısı geçen yıldan sınıfta kalan öğrencilerdi.

İkiler de öyle.

35 mevcutlu bir tek son sınıf vardı.

Yıl sonu bitirme sınavların da Türkçe, Matematik, Biyoloji derslerinden eleme imtihanı yapılırdı.

Birbirinden geçer not almadınız mı, sınıfta kalmış sayılırdı.

Diğer derslerden sınava girme hakkınız yoktu.

Eleme imtihanlarından başarılı öğrenci bu üç dersin dışındaki derslerden sözlü imtihan yapılırdı.

35 Öğrencilik orta son sınıfta o yıl ancak 20 si mezun olur, Ortaokul diploması alırdı.

Ve şunu katiyetle söyleyim;

O günlerin Ortaokul mezunları şimdinin lise mezunlarından çok çok daha kaliteli idi.

Disiplin, ahlak, saygı da,

Ve de çalışma azminde bir başkaydı.

Bakın sizlere  60-70 yıl evvelinin okul hayatından bir yaprak sundum.

Şimdi ile bir mukayese yapınız.

Okul bol.

Öğretmen çok.

Ancak, hem ahlaki ve hem de bilgi birikimi açısından felaket sinyalleri alıyoruz.

Okul müfredatları günümüze göre islah edilmeli.

Öğretmen otoritesi hayata geçirilmeli.

Gençliğin dörtte biri şimdiden uyuşturucu kullanır da,

Aba altından sopa göstererek sınıf geçer, diploma alırsa,

Var anayın hayrını gör.

Kalın sağlıcakla....

Vali yardımcısı rahmetli Abdurrahman Yüksel Bey Aksaray’a kaymakam olarak  atandı.

Eşi ve bir tek kızı depremzede idi. Kaburga kemikleri kırık halde uzun yolculuktan sonra Aksaray’a teşrif ettiler.

Okul arkadaşı Avukat Bekir Uluırmak’ın evinde misafir edildiler.

Ankara’ya gitmek imkansızdı.

Ne yol var ne de araba.

Taşıt aracı haftada iki gün Haşim Özgel’in kamyonu idi.

Toprak yolda 8-10 saatte gidilirdi Ankara’ya.

Sınıkçı Ahmet Ağa meşhurdu.

Av. Bekir efendinin tavsiyesi üzerine sınıkçı Ahmet Ağa çağırıldı.

Kendi usulleri ile kaymakam Yüksel Bey’in eşi ve kızı 10-15 günde anadan doğma gibi tedavi edildi.

60 Yaşlarında, namazında niyazında olan kaymakam Abdurrahman Bey Aksaray’ı çok sevmişti.

Yarabbi benim canımı bu topraklarda al. Ervah kabristanlığında yatmayı nasip et.

Diye dua ederdi.

Duası kabul gördü.

Kaymakamlığının 3. yılında vefat etti.

Cennet deresi yamaçlarında medfundur. Yıkılmış mezarını da rahmetli Vali Ferit Baba yeniden yaptırdı.

O yıllarda, böylesi dondurucu kış mevsiminde toprak ana diz boyu karla kaplıydı.

Memleket hastanesi operatörü Ziya Çorlu Bey’in buzda ayağı kayıp bacağı kırılmıştı.

Tek vasıta Amaratlı Seyit Ali’nin cipi vardı.

Hazırlıklar yapıldı.

Opr. Dr. Ziya Çorlu Ankara’ya götürülecekti.

Kış şartlarında ve yol yokluğunda zorlu ve tehlikeli bir yolculuktu bu.

Bunu duyunca kaymakam bey operatör doktorun evine gidip ziyaret ediyor.

Eşi ve kızını tedavi eden Ahmet Ağanın bir bakması için ikna ediyor.

Doktor Ziya Çorlu istemeye istemeye karardan bir adım Ahmet Ağaya teslim oluyor.

15 günde bir şeyin kalmaz deyince Ahmet Ağa, doktor gülüyor.

Sınıkçı Ahmet Ağanın dediği oldu.

Opr. Dr. Ziya Çorlu ayağa kalktı. İyileşti.

Ahmet Ağa ile ahbap odu.

Ne zaman bir kırık çıkık olsa, sınıkçı Ahmet Ağayı hastaneye çağırır, kendisi de asistanlık yapardı.

O günlerin şartları gerilerde kaldı.

Şimdi, bir iki saat geçit vermeyen kar ve buzlu yol canımızı sıkıyor. Sabırsızlanıyoruz. Devleti ve karayollarını suçluyoruz.

Türkiye’mizde şimdi yok yok.

Bize bu günleri nasip eden büyük Allah’ımıza şükürler olsun.

Kalın sağlıcakla...

Bana üç lira ver ihtiyacım var, dedi.

Vermedim.

Öbür yanda tekerlekli arabada bacakları olmayan bir adam kağıt mendil satıyor.

Yardım olsun diye bir paket mendil aldım. Beş lira verdim.

Paranın üstünü vermeye kalktı.

Tamam tamam dedim.

Yemin vererek zorla dört lirayı verdi.

Ben hakkımdan fazlasını almam. Haram olur dedi.

Özürlü vatandaşın asaletine bakın. Bir de ötekine.

Şu soğukta karton altında beton üzerine oturmuş 8-10 yaşında kızcağız büzülüyor.

Önünde tartı aleti...

Tartıyım mı amca.

Diyor.

Sordum.

-Okula gidiyor musun?

-Babam göndermiyor.

-Ne iş yapıyor baban?

-Kahvede.

-Annen var mı?

-İşte karşıda dileniyor.

Şu hale bakınız.

Kadın, çocuk dileniyor.

Baba kahvede sigara fossukluyor. Oyun oynuyor.

Tembellik bu.

Bedava geçinme modası.

Bir kadın dilenmeye geldi gazeteye

Sordum...

-Kocan yok mu?

-Öldü.

-Çocukların...

-Beş tane her biri bir yerde, bakmıyorlar.

-Anam öldü. Babam yetim kaldı. Gel babamı al. Evi var. Emekli maaşı da var rahat edersin.

Dedim.

-Koca kahrını kim çekecek diye çekip gitti.

İki yetimli dul bir kadın dilenirmiş.

Yaşlı ve de varlıklı birine seni veriyim diyen adam kadını bir türlü ikna edememiş.

Adam bir ay sonra beyin kanamasından ölmüş.

Bunu duyan kadın;

Böyle erken öleceğini bilsem almaz mıydım.

Diye dizlerine vururmuş kadın.

Şehir, adım başı dilencilerle dolup taşıyor.

Fak fuk fon, sosyal yardımlaşma vakfı, yemek dağıtımı, kömür ve gıda yardımını, şöyle bir hesap ediyorum.

Bu paralarla yatırım yapılsa,

Al sana iş ve aş dense,

O zaman dilenenler olursa.

Hiç kimse beş kuruş vermese.

Dilencilik ortadan kalkar diye düşünüyorum.

Türkiye’de dilencilik bir yüz karası.

Hırsızlık desen daha kötüsü.

İlkokullara kadar inen uyuşturucu ayrı bir dert.

Ana, baba, imam, öğretmen güçsüz kalıyor.

Devlet baba, millet elden gidiyor.

Çare.

Kalın sağlıcakla...

Erzurum’a yolum düştü.

Ulu Camii’nde bir Cuma namazı kılmak nasip oldu.

Erzurum merkez Ulu Camii.

Aksaray Merkez Ulu Camii’nin iki katı büyüklüğünde.

Direkler daha kısa, kemerler aşağıda kubbeler de engin.

Mimarisi, bizim Ulucami’inin tıpkısı ve aynısı.

Cemaat boşaldı.

Ve ben gezip göreceğim diye en son çıktım.

Bir Nisan ayı idi. Hava da ılımandı.

Cami kapısı önünde 3-5 kişi banklarda oturuyor idiler.

Bana, sen yabancıyı benziyorsun.

Gel olur iki laf edelim dediler.

Selam ile hoş beşten sonra...

Sen nerelisin dediler.

Aksaraylıyım deyince gözleri fal taşı gibi açıldı.

- Mehmet Altınsoy’a tanır mısın?

- İyi tanırım hemşehrimdir.

-O adamdan Allah razı olsun hocaları dilencilikten kurtardı.

Bir görsem elini öpeceğim.

Dediler.

Meğer oturanlar cami imam ve müezinleri imiş.

Evet eskiden çoğu cami imamları babaları hayrına imamlık yaparlardı.

Ramazan ayında mahalle sakinleri hocaya üç beş kuruş toplar hediye ederlerdi.

Hastane köprüsü başındaki cami de namaz kıldıran Fatinin Mehmet hoca şu soğuktan bir kilometre uzaktaki evinden gelir, sobayı yakar, ezan okur, cemaata sabah namazını kıldırırdı.

Eski adliye binası arsasında İbiş Hoca’nın evi vardı.

Sabah akşam eşek sırtında Coğlakı orta camiinde gelir imamlık yapardı.

Kalanlardan Çapan Hoca, Coğlakı, Maraşlıoğlu Camiinde imamlık yapar, görevini katiyen aksatmazdı.

Eski imamlar böyleydi.

Yattıkları yer nur olsun.

Hemşehrimiz sayın Mehmet Altınsoy devlet bakanı iken meclisten 26 bin hoca kadrosu çıkardı.

İmamları köy ve kentlerde CER toplamaktan kurtardı.

Bu sebepten imamların sevinci ve duası büyüktü.

Kanunda, ilkokul mezunu olma şartı vardı.

Dedem yerindeki imamlar dışarıdan ilkokulu bitirme sınavına girdiler.

İlköğretim müfettişi salona girdi.

Komisyon görevine müdehale etti.

Fatinin Mehmet Hoca’ya cımnastik yaptırmaya kalktı.

Müdahale ettim.

Bu adamın göğsünde 18 tane kurşun yarası var.

İstiklal Savaşı gazilerinden.

Şu eziyet yapılır mı?

Deyince proğramdan, müfredattan söz etti.

Kovdum.

Okul Müdürü Eyüp Dağaslan’ı

- Niye böyle yaptın. Hakkında tahkikat açıyor. Özür dile de bu işi kapatalım dedi.

Bildiğinden geri kalmasın dedim.

Sınav bitti. Bütün hocaları dışarıdan ilkokulu bitirme mezunu yaptım.

Sınavdan sonra, imtihan evraklarını dolaba koymaya girdiğimde

-Şu sorulara cevap ver

Diye bir kağıt uzatıldı.

Yırtıp attım.

Çıkıp gittim.

Milletvekili rahmetli Avni Kavurmacıoğlu’na telefon açtım.

Meseleyi olduğu gib ianlattım.

24 saat içinde bu yöndemsiz müfettişi Aksaray’dan alacaksınız.

Ve sonra da il dışına postalıyacaksınız dedim.

Dediğim gibi oldu.

Milliyetçi ve mukaddesatçı Avni Bey tuttuğunu koparan bir konumdaydı.

Yattığı yer nur olsun.

Buraya kadar madalyanın ön yüzü.

Gelelim arka yüzüne.

Gazeteye gelen bazı vatandaşlar.

Bazı semt hocalarından rahatsız olduklarını söylüyorlar.

Merkezi sistemle ezan okuması sureti ile hocalara kıyak geçildiği halde.

Şu dondurucu ayazda cami açılsın diye kapıda hocayı beklediklerini.

Ve de soba yakmaya vakit bulamadıklarından şikayetçidirler.

Gene bazı imamlar sayıları tek elin parmakları kadar olsa da,

Cumartesi ve pazar günleri,

Ben memurum deyip camiyi açmıyor. Ya da cemaattan birine anahtarı veriyor. İmansız namaz kılınıyor deniyor.

İnsaf be kardeşim.

İmam olmak için sınav açıldığında dokuz takla atıp torpil arayanlar.

Hergün beş vakit namaz kıldıracaklarını pek ala biliyordu.

Tuzu kuru olunca kaçamak da ne oluyor.

Toru topu günde iki saat mesai yapan imamlar şükretmesini bilmelidirler.

Aleme verip talkını,

Kendileri yutarsa salkımı.

Güzel dinimiz yara almaz mı.

Hatta ve hatta...

Kürsüyü reklam aracı olarak kullanan hocalar şu halkı şaşırtmadı mı.

Vatandaş;

Hocalarında naylonu çıktı.

Demesine sebep olanları kınıyorum.

Yönetenler, yönetilenler dikkat buyurun.

Güzel dinimizi bu tür hafife alanlar günah işliyorlar.

Hoşlarına giden bir meslek bir iş tutsunlar.

Kendileri de rahat etsinler.

Cemaaat da stresten kurtulsunlar.

Kalın sağlıcakla...

- "Beyler.." dedi,

- - ".. İngilizlere kafa tutamayız. Adamların hiç şakası yok. Daha geçen gün, bir bahane icat ederek İzmit'i tekrar işgal ediverdiler."

Sarı Atlas döşeli büyük oda, nezaretin ileri gelen subayları ile doluydu. Hürriyet ve İtilaf Partisi yanlısı olan birkaç gerici subay dışında hepsi, Anadolu'ya geçmeye çoktan hazır, Ankara'nın İstanbul'da kalmalarını gerekli gördüğü namuslu askerlerdi.

Kapı açıldı, kapının boşluğu içinde yaver göründü:

- 'Emrettiğiniz yüzbaşı geldi efendim.'

- 'İçeri al.'

Nazır subaylara bilgi verdi:

- 'Az önce sözünü ettiğim talihsiz olayın faili.'

Yüzbaşı bekletmeden içeri girdi, kaygılı bakışlarla kendisini izleyen subayların arasında hızla ilerleyerek nazırın masası önünde durdu, selam verdi:

- 'Yüzbaşı Faruk, İstanbul. Beni emretmişsiniz. '

Uzun boylu, kumral, yakışıklı, biraz bıçkın havalı bir subaydı. Nazır önündeki yazıya bakarak yumuşak sesle,

'Oğlum..' dedi,

'.. dün akşam Beyoğlu'nda, İngiliz İnzibat Subayı Teğmen Miller'i, emre rağmen selamlamamışsın. Doğru mu?'

- 'Evet efendim, doğru.'

Nazır, dürüst subaya babacanca yol gösterdi:

- 'Herhalde görmediğin için selamlamadın, değil mi çocuğum?'

- 'Hayır efendim, gördüm.'

Nazırın canı sıkıldı:

- 'Niye selamlamadın öyleyse? Selamlamanız için emir verilmişti.'

- 'Rütbesi benden küçük olduğu için selamlamadım Paşam. Askerlik töresince, önce onun beni selamlaması gerekmez miydi?'

Ziya Paşa derin bir kederle ellerini açtı:

- 'Askerlik töresi mi kaldı a yavrum? Adamlar galibiyet haklarını kullanıyorlar. İngiliz Komutanlığı bu sabah olayı protesto etti. Mesele çıkarılacak zaman değil. Hemen şu müzevir teğmeni bul da özür dile. Olayı kapatalım.'

Başıyla çıkması için izin verdi. Ama yüzbaşı yerinden kıpırdamadı:

- 'Paşam, bir de beni dinlemenizi rica ediyorum.'

Nazır bıkkınlıkla, 'söyle bakalım' dedi.

'Balkan savaşında teğmendim. Çanakkale'de üsteğmen,

Suriye cephesinde yüzbaşı oldum. Ben bu rütbeleri tek başıma savaşarak almadım.

Her rütbemde binlerce şehidin ve gazinin hakkı var. Onların hakkını korumak namus borcumdur. Beni affedin, özür dileyemem.'

Harbiye Nazırı bozuldu:

- 'Anlamadın galiba. Harbiye Nazırı olarak emrediyorum. '

Yüzbaşı sükûnetle, 'Anladım efendim' dedi, apoletlerini bir hamlede söküp nazırın masasına bıraktı:

- 'Artık emrinizi dinlemek zorunda değilim!'

Selam vermeden dönüp kapıya yürüdü. Oturan subayların, İstanbul'u tutan birkaçı dışında, hepsi saygıyla ayağa fırladı. Hepsinin rütbesi yüzbaşıdan daha büyüktü.

Gözleri dolarak, selam durdular.

"Bu toprakları bu insanlar canlarını ortaya koyarak ve şehitlerinin onurunu koruyarak bize vatan yaptılar.

Bu TOPRAKLAR onların alınteri, kanı, emeği  ve onurlu mümin duruşları sayesinde VATAN oldu.

Bu cumhuriyetin nasıl kurulduğunu, hiç unutmayalım! Korumak içinde onursuz bir duruş sergilemeyelim!  Atalarımıza ve İslam ahlakına uygun davranalım.

Tegabün suresi

﴾11﴿Allah’ın izni olmadan hiçbir musibet başa gelmez. Kim Allah’a iman ederse Allah onun gönlünü doğruya yöneltir. Allah her şeyi bilmektedir.

Adam gibi görünüp insanları aldatarak ve kandırarak yaşayanlar aslında insanları kandırdıklarını zannedeler ama asıl kendisi kanmaktadır. Hiçbir kimse ahmak ve saf değildir. Saf zannettiğiniz çok insanlar aslında sizden de akıllıdırlar.

Başkalarını enayi sanarak yaşamaktansa herkesle kardeşcesine geçinmek varken. Neden hep birbirimizin ayağına çelme takmakla meşgul oluruz anlamış değilim. Rızkı verende alanda Allah değil mi? Neden şu üç beş günlük dünya için birbirimizi kırarız?

Valla ammada aldattım, ne enayi deriz ama birgün onunda hesbını veremeyiz. Hırs ve adavet insanları üzmeye ve kırmaya meylettiği için insanlar birbirini kırmaktadır. Aslında iyi düşünsek 5 dakikalık ilerisi için garantisi olmayan ömrümüz için neden birbirimizi salak yerine koyarak aptal zannederiz? Aslında asıl aldattıklarımız değil aldanan kendimiziz.

Birbirimizle kardeş gibi yaşamayı öğrenmek varken neden hep birbirimize madik atma peşinde koşarız bunu anlamış değilim. Gelin kardeşçe Yunus’un dediği gibi, “ sevelim, sevilelim, dünya kimseye kalmaz.”

Aslında biz insanlar kuşlar gibi uçmayı balıklar gibi yüzmeyi öğrendik ancak kardeşçe yaşamayı unuttuk sözünün anlamı hakkında bilgi vermek isterim.

İnsan her geçen gün gelişen teknoloji ile birlikte kendilerini geliştirmişler ve doğadaki birçok varlığı taklit etmeyi başarabilmişlerdir. Ancak insanlar bu konuda sağladıkları başarıyı insan ilişkilerini kuvvetlendirmekte gösterememişlerdir.

İnsanoğlunun sahip oldukları imkânlar ve gelişmişlik düzeyi her geçen gün artmaktadır. Bu durum ise insanların her an biraz daha fazla gelir elde etme isteği ile dolmasına ve bu sebeple de çıkar savaşlarına dönüşmektedir. Günümüz dünyası öyle bir hal almıştır ki, devlet liderleri ve ordular kendi çıkarları için insanları gözlerini kırpmadan öldürebilmekte, güçlüler güçsüzlükleri sonuna kadar sömürmektedir.

İnsanlara gerekli olan özünde paradan çok insanlıktır. Fakat günümüzde bu durum unutulmuş ve insanlar kardeşlik içinde yaşamaktansa daha zengin olarak yaşamayı tercih etmişlerdir. Tüm dünyadaki insanların yapmaları gereken en önemli şey bu çıkar savaşından vazgeçerek insanca ve kardeşçe yaşamayı öğrenebilmektir.

Kuşlar Gibi Uçmayı, Balıklar Gibi Yüzmeyi Öğrendik Ancak Kardeşçe Yaşamayı Unuttuk.

Dünyadaki parasal güç ortada iken, günlük yaşamımızdaki güçlerde aynen bunun gibidir. Zengin garibanı, patron işçisini ezerken, alakası olmayan insanlarda birbirini psikolojik olarak ezmektedir.

Gelin dört günlük dünyada düşman olmak yerine kardeş olarak yaşayalım. Parada, pulda, makam ve mevkide bir gün son bulacaktır. En güzeli her şeyimiz ile kardeş olup birbirimizi sevelim. En önemlisi de ahlaklı yaşamaktır.

Toprak anayı kar kaplayınca,

Nerede bir su birikintisi var,

Avcılar göl kenarında öneze denen çardak kurarlar,

Gece yatısında,

Kaz, Ördek göle kondu da, plastik ya da canlı ev ördeklerine yanaştılar mı,

Tüfekler patlar, gölden av hayvanları toplanırdı.

Hasandağı yöresinde, şurada burada keklik vıcırtısından geçilmezdi.

Sağlık köyü üstündeki Akhisar köyüne öğretmen rahmetli Mehmet Tapan ile Öşür memurluğu yaptık.

1940 larda, Alman harbi Türkiye’yi tehdit ediyordu.

O zaman çiftçi kaldırdığı mahsulün% 10 unu devlet hissesi diye vermek mecburiyetindeydi.

Zamanın Akhisar köyü muhtarı rahmetli Abdullan Çetin bize ormanlık bölgede gezinti yaptırdı.

Ağaç altında oturduk.

Karşı kayalıklarda yüzlerce keklik sürülerinin vacur vucur ötmelerini seyrettik.

İnsan çoğalınca, delikli demirde icat olunca avcıdan geçilmez oldu.

Şimdi o keklik sürülerinden eser kalmadı.

Yaban kazı, ördeği de yok oldu.

Bu sebepten kuş gribi Aksaray’ımıza bulaşmaz oldu çok şükür.

1957 Genel seçimlerinde sevgili kardeşimiz eczacı Ahmet Başerdem ile Ilısu köyünde sandık başı memuru idik.

Seçim yeri, sandık ve kapalı oy verme yeri hazırlansın diye,

Seçimden iki gün evvel memur üstü açık kamyonlarla köylere dağıtılırdı.

Ahmet Başerdem çiftesini beraberinde getirmişti.

Ilısu’ya vardığımız gün;

Sen burada istirahat et.

Yazı yabana gidiyorum.

Sana tavşan eti yedireceğim dedi.

Muhtarlarla gittiler.

Bir saat sonra ellerinde koskocaman yaban tavşanı ile döndüler.

Başerdem, kendi eli ile tavşanı yüzdü. Temizledi. Leğene koyup sık sık soğuk suyunu değiştirip kandan temizledi. Bir gün sonra,

Köyde, nasıl pişirdi bilmiyorum,

Kızarmış gibi tavşan eti sofraya kondu.

Ben ömrümde öyle damak tadı veren et yemedim.

Kaç defadır, ava gitmiyor musun, bir tavşan yedirsen diyorum.

Memlekette yaban tavşanı diye bir şey kalmadı cevabını veriyor.

Velhasılı av meraklıları tüfeklerini sarıp sarmalayıp rafa kaldırdılar.

Yabani kanatlıların gelmez olduğu İl’imizde,

Kuş gribi neylesin.

Yok yok da...

Gene de tedbiri elden bırakmayalım.

Kalın sağlıcakla...

Bu çerçevede tarihsel bilgi, yalnızca akademik bir araştırma alanı olarak değil; aynı zamanda toplumsal yönelimleri belirleyen stratejik bir unsur olarak değerlendirilmelidir. Geçmişin bilinçli bir şekilde kavranması, bugünün doğru analiz edilmesini ve geleceğin rasyonel bir biçimde inşa edilmesini mümkün kılar. Türk devlet geleneğinde bu bilinç, kimlik ve hafıza ekseninin korunmasında belirleyici bir rol oynar.

Kültür ise bu hafızanın canlı tutulduğu ve yeniden üretildiği temel alandır. Kültürel üretim, yalnızca geleneklerin korunmasını değil; aynı zamanda bu geleneklerin çağın koşullarına uyarlanarak devam ettirilmesini içerir. Bu bağlamda kültür, durağan bir miras değil; sürekli dönüşen ve kendini yeniden inşa eden bir süreçtir. Türk medeniyet tasavvurunda kültür, hem bir taşıyıcı hem de dönüştürücü bir güç olarak konumlanır.

Bu süreçte sanat ve estetik üretim alanları, kültürel hafızanın en güçlü ifade biçimleri arasında yer almaktadır. Edebiyat, bir milletin tarihsel deneyimlerini, değerlerini ve zihinsel dünyasını kelimeler aracılığıyla taşıyan temel bir araçtır. Destanlardan modern romanlara kadar uzanan bir çizgide edebiyat, kolektif bilincin oluşumunda ve aktarılmasında merkezi bir rol oynar.

Benzer şekilde tiyatro, toplumsal yapıyı ve insan ilişkilerini sahne üzerinden yeniden yorumlayarak, birey ile toplum arasındaki bağı görünür kılar. Tiyatro, yalnızca bir sanat dalı değil; aynı zamanda eleştirel düşüncenin ve toplumsal farkındalığın gelişmesini sağlayan bir alan olarak değerlendirilmelidir.

Sinema ise modern çağın en etkili kültürel araçlarından biri olarak, görsel ve işitsel unsurlar aracılığıyla geniş kitlelere ulaşma kapasitesine sahiptir. Sinema, yalnızca eğlence aracı değil; aynı zamanda tarihsel anlatıların, ideolojik yaklaşımların ve kültürel değerlerin yeniden üretilmesinde stratejik bir rol üstlenir. Bu yönüyle sinema, kültürel hafızanın modern dünyadaki taşıyıcılarından biri olarak öne çıkar.

Genel anlamda sanat, bir toplumun estetik duyarlılığını, düşünsel derinliğini ve kültürel özgünlüğünü yansıtan çok katmanlı bir üretim alanıdır. Sanatsal üretim, bir medeniyetin sadece nasıl düşündüğünü değil, aynı zamanda nasıl hissettiğini ve dünyayı nasıl anlamlandırdığını ortaya koyar.

Bu bağlamda Türk medeniyet anlayışı, taklitçi ve yüzeysel bir kültürel yaklaşımı reddeder. Dış etkileri olduğu gibi benimsemek yerine, onları analiz eden, özümseyen ve kendi tarihsel ve kültürel kodları doğrultusunda yeniden şekillendiren bir yaklaşım benimsenir. Bu durum, özgünlüğü medeniyet gelişiminin temel şartı olarak konumlandırır. Gerçek ilerleme, dışsal unsurların bilinçsizce kopyalanmasıyla değil; içsel değerler ile uyumlu bir sentez oluşturulmasıyla mümkündür.

Kültürel hafıza ve sanatsal üretim alanlarının güçlendirilmesi, yalnızca estetik bir tercih değil; aynı zamanda stratejik bir zorunluluktur. Çünkü kültür, kimliğin en görünür ve en sürdürülebilir formudur. Bu form zayıfladığında, toplumun bütünlüğü ve devletin ontolojik temelleri de sarsılmaya başlar.

Sonuç olarak kültür ve hafıza, Türk devlet geleneği içinde sürekliliğin en önemli taşıyıcı unsurlarından biri olarak ortaya çıkar. Sanatın, edebiyatın, sinemanın ve tiyatronun bu süreçte üstlendiği rol, yalnızca estetik üretimle sınırlı kalmayıp; kimliğin korunması, toplumsal bilincin güçlendirilmesi ve medeniyet tasavvurunun geleceğe aktarılması açısından belirleyici bir işlev görür. Bu bağlamda kültürel üretim, kimlik, hafıza ve güç üçlüsünün en dinamik ve etkili yansıma alanlarından biri olarak Türk dünyasının geleceğinde merkezi bir konuma sahiptir.

Geçmişte, Aksaray pazarından peynir ve çökelekleri toplarlar,

Nevşehir’e götürüp çömleklere basarlar,

Kavun, Karpuz ve üzüm mevsiminde Aksaray’a getirirler.

Bakkallara iki misli karla bizim malımızı bize satarlardı.

Bu yüzden çökelekçiler diye lakap takılmıştı Nevşehir’li komşulara.

Dahası var...

Kırık leblebi, siyah kuru üzüm, kayısı, erik kurusu, elma, armut ve de kırık leblebiyi yüklerlerdi tek atlı arabalara,

Çerçi dediğimiz Nevşehirli gezgin esnaflar, Aksaray köy ve kasabalarında mallarını yün, buğday, yumurta vesaire ile değişirler,

Bire aldıklarını beşe satmayı becerirlerdi.

Dönüşte, Aksaray pazarından peynir ve çökelekleri bir daha toparlar, Nevşehir’in yolunu tutarlardı.

Böylece, geçimlerini sağladıktan gayri sonraları kamyon sahibi olurlar, işi genişletirlerdi.

O zamanlar Aksaray’ın meşhur turşuluk biberini de gene Nevşehirli’ler toplar,

İri ve etlice sarı acı biberler sirke ile küplere turşu oldukta,

Sofraların kıralı diye adlandırılırdı.

Bakın şu Aksaray’ın geçmişine.

Kalbur üstü esnaflar hep Nevşehir’li idiler.

Karnım burada doydu diye Aksaray’lı oldular.

Ben geçen yaz Nevşehir Ürgüp, Avanos’u dolaştım.

Nuh zamanından kalma kayalar altında evlerde yaşayanlar var.

Buyur ettiler.

Kaya çöker diye fazla durmadan çıkıp uzaklaştım.

Yöre halkı korkusuzca bu kaya içi evlerde rahatca yaşıyorlar.

Dağ, taş kayalık.

Nerede bir avuç toprak var hemen asma yetiştirmişler.

O meşhur Nevşehir parmak üzümü Aksaray’da bile pahalıca satılıyor.

Ve şöyle kayalıklara baktım da,

Aksaray’ın adamı buraya gelse aç kalır deyiverdim.

Nevşehir, Patates ekiminde birinci idi.

Mantar hastalığı tebelleş oldu. Patates ekimi yasaklandı.

Aksaray köylerinde arazi kiraladılar, patates ekimine devam ettiler.

Yasaklanan topraklarda çilek yetiştirilmeye başlandı.

Bir Nevşehirli o kadarcık tarlasına ektiği çilekleri pazarlamış, patatesten  aldığının iki katını kazanmış.

Çökelekçiler ekmeğini taştan çıkarıyorlar.

Aferin.

Kalın sağlıcakla...

          Şimdi yazsan yazılmaz anlatsan anlatılmaz. Dost öyle bir şey ki umutsuz bir vakaya dönüşeceğimiz anda bizi gece gece güldürmeyi başarabiliyor. Kan bağınız olmadığı halde kardeşiniz yerine koyabiliyorsunuz. Bazen kardeşinizden yakın bile olabiliyor bu dost kişisi. Niye diyecek olursanız kardeş zorunlu kardeşlik ama dost seçilmiş kardeş oluyor. İnsan gerçekten o kadar masumane bir sevgi ile seviyor ki dostunu kimseyle paylaşası gelmiyor. Kardeşinizle zaman zaman görüşürken dostunuzu görmeden edemezsiniz.

           O dost ki işte gülmeyi unuttuğumuz anda bize gülmeyi tekrar hatırlatabiliyor. Yanlışa gittiğinizde acıda olsa sizi uyarabiliyor, hatta kırılsanız da. Şu dünyada gerçek dost bir insanın her şeyidir dostları. Saçmaladığımız zamanda sıkılmadan dinleyebiliyor gerçekten böyle 100 kere anlatsan bir daha ki anlatmanda tavana bakmaz eminim. Ne kadar saçmalarsan saçmala işte sabırla dinliyor ve öğüt verebiliyor.

          Diyecek sözü kalmadı mı ağlıyor be abi seninle birlikte ağlayabiliyor. Daha ne olsun da? İşte benim canım yandığında gerçekten onun da canı yanıyor, hissettiğim acıyı benim kadar belki benden daha fazla yüreğinde hissedebiliyor. Aynı şekilde ben mutlu olduğumda benim başarılarıma benden çok mutlu olabiliyor. Oysa bir başkasının sevincine, başarılı olmasından doğan mutluluğuna kıskanmadan ortak olmak her babayiğidin harcı değildir.

         Dost ya hani bu git dersiniz gitmez, ittiğinde sarılır insana. Herkesten kaçmak istediğinizde sizi hiç bırakmaz ki hayır diyemezsiniz dostlarınıza. Bunların hepsini içten ve menfaat beklemeksizin sevgiyle yaparlar. Hani karşında işte konuşurken bir şeyler anlatma gayreti içine girmene de gerek kalmıyor çünkü gözlerinden anlayabiliyor. Ses tonundan ne demek istediğini ne halde olduğunu o kadar iyi anlıyor, beni en az benim kadar düşünebiliyor! Gelin sadece kendimizi değil dostlarımızı da düşünerek ellerinden tutalım.

        Canın sıkkın moralin bozuk olur ya hani herkes sorar “ Nasılsın? “ diye. “ İyiyim yok bişeyim “ der az bi tebessüm edersin geçer gider. Ama dost öyle değil abi. Nasılsın dan önce gördüğü anda ( görmese bile hissedebiliyor ) “ İyi misin ? “ sorusunu yöneltiyor. “ İyiyim gerçekten iyiyim    “ deyip kahkahalar bile atsan biliyor içini iyi olmadığını biliyor ya anlıyor…

         Sadece iyi gününde yanında mutluluğunu paylaştığın insanlar gibi değiller işte. Asıl için kan ağlarken yanında olup tüm derdini, tasanı paylaşır, acını gerçekten hissedebilir. Öylesine bir güven vardır ki dostluğunda temelidir. Bu güven ufacık da olsa kırılsa, dostluk tehlikeye girer, hiçbir şey eskisi olmaz dostlukta. Öyleyse dostların elini sımsıkı tutalım.

         Sizi böyle sadece işi düştüğünde aramıyor/mesaj atmıyor çünkü ne çıkarı var nede altında yatan başka bir sebep. Sırf merak ettiği için sesinizi duymak istediği için ya da bir mesajınızla iyi olup olmadığınızı kontrol etmek için hepsi. Çok saçma bir konu hakkında yersiz bir yerde mesaj atabiliyor mesela sırf acaba nasıl diye merak ederek.

           Velhasıl kelam dost her insana nasip olmayacak hazinelerdendir. Her insanın hayatında en azından bir yahut iki tane olmasını dilediğimdir. Çok olmasına lüzum yok, zaten olamaz da. Mutlu olmak isteyen dost sahibi kimseye Sadi şirazi’nin şu sözü yetişir. Dinlersen sana da Öğüt vereyim; “Diken ekersen, gül biçemezsin” der. Dostlar gelin diken değil gül ekelim

Din, toplumsal değerlerin, ahlaki normların ve kültürel sürekliliğin inşasında merkezi bir role sahiptir. Türk devlet geleneğinde din, tarih boyunca toplumsal birlikteliği güçlendiren ve ortak bir anlam dünyası oluşturan önemli bir unsur olmuştur. Buna karşılık bilim, doğayı anlama, dönüştürme ve insan hayatını geliştirme sürecinin temel aracı olarak, rasyonel aklın kurumsallaşmış hâlini temsil eder. Bu iki alanın dengeli birlikteliği, medeniyetin hem maddi hem de manevi boyutlarının eş zamanlı gelişimini mümkün kılar.

Bu çerçevede akıl ile inanç arasındaki denge, yalnızca bireysel bir tercih değil; aynı zamanda toplumsal ve siyasal düzenin sürdürülebilirliği açısından stratejik bir gerekliliktir. Aşırı dogmatik ve akıldan kopuk bir inanç anlayışı, eleştirel düşünceyi zayıflatarak toplumsal gelişimi sınırlar. Öte yandan değer ve etik temelinden yoksun bir akıl yaklaşımı ise birey ve toplum arasındaki bağları zayıflatarak moral çöküşe yol açabilir. Bu nedenle hakikat arayışı, rasyonel düşünce ile değer temelli inanç sistemlerinin dengeli bir etkileşimi içinde anlam kazanır.

Ancak bu dengeyi tehdit eden en önemli unsurlardan biri, dinin kurumsal yapıların dışında, kapalı ve hiyerarşik örgütlenmeler aracılığıyla araçsallaştırılmasıdır. Tarikatlaşma ve cemaatleşme, bireyin özgür düşünce kapasitesini sınırlayan, toplumsal bütünlüğü zedeleyen ve devletin kurumsal yapısı üzerinde paralel güç odakları oluşturan süreçler olarak değerlendirilmelidir. Bu tür yapılar, dini bir değer sistemi olmaktan çıkararak dar grup çıkarlarına hizmet eden ideolojik araçlara dönüştürme riski taşır.

Türk devlet geleneği, tarihsel olarak merkezi otoriteyi zayıflatabilecek ve toplumsal bütünlüğü parçalayabilecek bu tür çoklu otorite yapılarına karşı temkinli bir yaklaşım benimsemiştir. Devletin kurumsal bütünlüğü, tekil ve şeffaf bir yönetim aklı ile mümkündür. Bu bağlamda dini alanın, bireysel inanç özgürlüğü çerçevesinde korunması gerekirken; bunun kapalı, hesap vermez ve hiyerarşik yapılar aracılığıyla siyasal ve kurumsal alanı etkilemesine izin verilmemelidir.

Bu yaklaşım, yalnızca güvenlik ve kurumsallık açısından değil; aynı zamanda toplumsal eşitlik ve adalet açısından da önemlidir. Cemaatleşme ve benzeri yapılar, liyakat ilkesini zedeleyerek devlet mekanizması içinde ayrıcalıklı grupların oluşmasına neden olabilir. Bu durum, daha önce vurgulanan kurumsallık ve liyakat ilkesi ile doğrudan çelişmekte ve devletin uzun vadeli işleyişini tehdit etmektedir.

Dolayısıyla din–bilim dengesi, yalnızca epistemolojik bir mesele değil; aynı zamanda siyasal ve toplumsal düzenin korunması ile doğrudan ilişkili bir konudur. Bu denge, bireyin özgür düşünce kapasitesini güçlendirirken, aynı zamanda ortak değerler çerçevesinde toplumsal uyumu sağlar. Türk devlet geleneği açısından bu denge, kimlik, hafıza ve güç üçlüsünün korunmasında kritik bir rol oynamaktadır.

Sonuç olarak, din ve bilimin uyumlu birlikteliği, Türk medeniyet tasavvurunun temel bileşenlerinden birini oluşturur. Bu birliktelik, aklın rehberliğini ve inancın değer üretme kapasitesini dengeli bir biçimde bir araya getirirken; kapalı ve bölücü yapıların oluşumunu engelleyen, açık, şeffaf ve rasyonel bir toplumsal düzenin inşasına katkı sağlar. Böylelikle epistemolojik denge, yalnızca bilgi üretiminin değil; aynı zamanda devletin sürekliliği ve toplumun bütünlüğünün de teminatı hâline gelir.

İki katlı dam evlerde 12 bin nüfus yaşardı.

İrili ufaklı 120 pare köyü vardı.

İsviçre toprağı kadar büyücek bir ilçede 150 bin insan yaşardı.

İşte burası Aksaray’dı.

Köy kasaba ve ilçe merkezindeki halkın geçimi hayvancılık ve de buğday, arpa, çavdardı.

Dağ, taş, ovada adım başı davar, sığır sürüleri otlardı.

Öyle şimdiki gibi fabrika yemi ile hayvan beslenmezdi.

Kepek, irice, öğütülmüş arpa unu verilirdi, samanla. O da kışın.

Yaz günü tırpanla biçilen otlar kuruduktan sonra ahırların yanı başına tepe tepe yığılırdı. Hayvanların kış azığı diye bilinirdi.

Doğada bolca otlayan hayvanların doğal yağ ve peynir gibi ürünleri bir başka idi. Damak tadı vardı.

Toprak yolda iki tekerlekli kağnılarla Ortaköy, Eskil gibi uzak yörelerden Çarşamba günü Aksaray pazarına taşınırdı.

En gözde taşıt aracı eşeklerdi.

Merkezde, 20 den fazla han vardı.

Eşek, öküz, at bu hanlarda günlerce kalırdı.

Günlerce diyorum, çünkü köylü mahsulünü satamazdı. Halk evde yapardı ekmeğini, halkın alması ile tüccarın stoku mahsulü tüketmezdi.

Azmi Milli Un Fabrikası adına buğday alan rahmetli boynu eğri Mehmet Efendi’nin peşinde.

Buğdayımı al ağa diye dolaşanların haddi hesabı yoktu.

Belediye önündeki park yerleri buğday pazarı idi.

Zengin aracı deve katarları çöndürülmüş hali ile bekletilirdi.

O mübarek hayvanlar da günlerce aç ve susuz kalırdı. Hiç de açız diye bağırıp çağırmazlardı.

İlçe merkezinde 3 adet kara fırın vardı.

Pide alıp dağarcığındaki köy yufkasına pideyi katık diye sarıp açlığını giderenleri gördü bu gözler.

Buğdayını, davar ve sığırını satan köylü,

Babamız şehire gitti. Bize helva getirecek diye bekleyen çocuklarına yarım kilo tahin helvası alıp heybesine sıkı sıkıya koyan köylünün mutluluğu bir başka idi.

Eskinin kışı da bir başka idi.

Kar yağar,

Bir daha bir daha yağar,

En az yarım metre kar,

İki ya da üç ay hiç kalkmaz

Toprak ana devamlı kış uykusundaydı.

Kar, yağmur bol olmadı mı,

Kuraklık korkusu ile yürekler güp güp ederdi.

Sulu tarım yüzde bir bile değildi.

Toprak altı su zenginlikleri bilinmezdi. Bilinse de çıkarmak için ne elektrik ne de traktör vardı.

Şehirde, her iki evden birinde hayvanların barındığı ahırın bir köşesinde ahır sekisi denen yer vardı.

Çoğu insanlarımız, hayvanların nefesleri ile sıcacık olan ahırlarda, ahır sekilerinde toplaşırlar, hayvanlarla koyun koyuna yatarlardı.

Dondurucu soğuklar, uzun kış mevsimi mecbur eder idi bu yaşama.

Odun sobasında, Hasandağ’ından kaçak gelen meşe odununu yakan mutlu aileler de yok değildi.

Ve fakat halkın % 80’i sobada kuyruklu dağın odunu tezek yakardı.

Tezek ve de çalı çırpı ile yakılan ocakta kapkara kazanda ısıtılan su ile ahırda banyo yapılırdı.

Evlerde banyo yeri yoktu.

Bazı varlıklı ailelerin evleri odasında iki metre karelik bir köşede tahta ile bölünmüş hamam damı denilen banyo yeri vardı.

Halkın yüzde sekseni ahırda ya da evde leğen içinde banyo yapardı.

Bezir çırası, gaz lambası ile karanlıktan kurtulmaya çalışılırdı.

Türkiye’de, su kuvveti ile elektrik üreten santralın 17. si Uluırmak üzerinde boğaz denilen yerdeydi. Gücünkaya köyündeydi.

Türkiye’nin elektrik enerjisi ile çalışan ilk un fabrikası da Azmi Milli Un Fabrikası idi.

1940 larda, Alman harbi denilen ikinci cihan savaşında ekmek karneye bağlanmıştı.

Bilhassa Hasandağı yöresindeki köylü kardeşler Azmi Milli’nin kepeğini karaborsa bir iki torba aldılar mı köye mutlu dönerlerdi.

Aksaray böyleydi.

Türkiye bu idi.

Balkan harbi, birinci cihan harbi, İstiklal Savaşı yorgun ve bitkin bırakmıştı Türk halkını,

Yetim yavruları kucağına basıp yavan soğanla büyüten analar sayesinde ,

Ve de Mustafa Kemal Paşa’nın sağlam temeller üzerine oturttuğu Türkiye Cumhuriyeti 70 milyon Anadolu uşağını bu günlere getirdi.

Hele bir o günlerle bu günleri mukayese edin. Halkın yüzde doksan beşinin okuma yazma bilmediği o günleri,

Ve bir de bu günleri düşünün.

Düşünün de,

Allah’a şükretmesini bilelim.

Birlik ve beraberliğimizi bozmak isteyen,

Türk halkını birbirlerine düşürmek isteyen,

Türkiye’yi içten yıkıp bölük pörçek etme çabası ile düzen bozan örgütlerin Haçlı oyunu olduğunu bilelim,

Biriliğimizi ve dirliğimizi bozmayalım.

İşte refah buradadır.

Yurtta sulh, cihanda sulh.

Kalın sağlıcakla...

Bu istifaların nedeni kamuoyuna açıklanmamıştı....

- Darbe girişiminden sonra meclis darbeyi araştırma komisyonunda bilgisine başvurulan Koşaner, 5 yıl sonra istifanın nedenini şöyle anlatacaktı...

- “Büyük bir general, subay, astsubay kitlesi yok yere hapisteydi. Mahkeme görevini yapmıyordu. Savcı ve hakimlerin tutumları aleni olarak hukuka aykırıydı. Rastgele toplu tutuklamalarla, silahlı kuvvetlere bir mesaj veriliyordu. Kamuoyu nezdinde aşağılamak ve kadrolarımızı boşaltmak, kendi kadrolarına yer açmaktı.

Biz asker olarak emir verdiğimizde askerimiz koşarak ölüme gidiyor. Biz onun hakkını korumak zorundayız, ölümüne korumak zorundayız.

YAŞ kararlarında bu askerlerin  hepsini bana attıracaklardı.

Bu mümkün değildi. Yaptığım zaman bu suça ortak olacaktım....

- O dönemde örgütün öğrenci evlerinden söz ediliyordu. Buradaki insanların öncelikle askeri okullara sokulmaya çalışıldığı söyleniyordu. Örgütün birçok ülkede okulları vardı. Bir okul olarak telâkki edildiği için araştırma söz konusu olmuyordu. Güçlü mali kaynakları olduğu biliniyordu. Örgüt kendine yandaş bir nesil yetiştirmeye çalışıyor ve bu da hiç gözlerden kaçan bir olay değildi. Asker olarak bizim de dikkatimizi çekiyordu. Bu olayların nihai bir amacının olduğundan bir şüphemiz yoktu."

İstifaların ardından 2 gün sonra da YAŞ toplandı...

- Artık  YAŞ toplantılarında irticai faaliyetlerden dolayı hiçbir asker ordudan uzaklaştırılmıyordu... Halbuki hükümete defalarca sunulan listeler vardı... Bu listelerde yer alan isimler, ordudan uzaklaştırmak bir yana terfi ettirildi...

Bu olaydan 5 yıl sonra hain darbe girişiminde bulunan subayların neredeyse hepsi, ordunun YAŞ öncesi hükümete bildirdiği bu listelerde yer alan isimlerdi...

- Bugün geldiğimiz noktada, olayların bu boyutları hiç konuşulmamakta hatta gizlenmekte ve göz ardı edilmektedir.

9000 den fazla insan yargılanmıştır, hala yargılamaları devam etmekte olanlar vardır.  Asker, polis, hakim, savcı, öğretmen vb. her kesimden Fetö elemanı yargılanırken, 15 Temmuz'un siyasi kanadından tek kişi yargılanmamış ve ceza almamıştır.

 NEDEN?

Heryere sızmış olan Fetö, bir tek siyasetin içine mi sızamadı?

        Bu alemde yaşayan her insan kanaatsizlik yaparak, doyumsuzdur. Hatta helal kazancın ve karşılıksız kazanmanın helal gibi yendiği bir toplum olmaktan çıkamadık. Bunu derken gerçekten şükür etmesini bilip, helal kazançtan şaşmayan parmakla sayılı insan olduğunu düşünüyorum.

        Hepimizin yaşayışında mutlaka eksiklikler vardır. Ama az ile çok ve bilinçli olarak hak etmediğimizi almak kadar bir yanlış durum olamaz. Dolayısı ile bu tür insanlar şükür etmesini bilmezler.

         Bilerek günah ve haram olduğunu düşünerek yanlış yapıp haksız kazanç elde edenleri belki tövbe edince yüce Rabbim affedebilir. Ama bunu alışkanlık yapıp nasıl olsa bir şey olmaz diyerek huy haline getiren haksız kazanç elde eden bir insanın tövbesi de kabul olmaz.

Bu nedenle şükür etmesini mutlaka bilmemiz gerekir. Helalinden kazanılan kazanç az veya çok olsun bunun Rabbımızın bir ikramı ve ihsanı olarak görerek şükür etmeliyiz. Ama sürekli haksız ve karşılıksız kazancı huy haline getiren insan şükrü de bilmez.

        Eğer şükür etmesini bilsek önce aldığımız nefesi veren Allah’a şükür etmesini biliriz. Bakın size kısa bir örnek vereyim. Belli bir yaşa kadar yürüyüp, gezdiğimiz, koştuğumuz ve ulaşılması zor yerlere gittiğimiz ayaklarımızı kaybetsek.

         Sonrada imkanımız olmadığı halde birisi bize iki tekerlekli veya elektrikli bir araba verse ne kadar teşekkür etsek az misali adama methiyeler düzerek teşekkürler edip dualara etmiyor muyuz?

         Peki, o duruma gelene kadar kimseye muhtaç olmadan kullandığımız o ayak ve bacakları verene neden hiç teşekkür etmedik? Parasız pulsuz ve arabasız kimseye minnet de etmeden yürüdüğümüz o ayakları bir marangoz da mı yaptırdık ta verene teşekkür etmedik?

         Aynen bunun gibi cam gibi gören gözlerimiz bir gün kaybolsa, sonra elimizde baston, bir destek olan olmadan karşıdan karşıya geçecek durumda olmadığımız bir zamanda, birisi elimizden tutup karşıya geçirse ne kadar teşekkür edip dua ederiz değil mi?

          Peki, hiç bir maddi karşılık vermeden cam gibi gören bu gözleri verene hiç teşekkür ettik mi? etmeyiz çünkü o kendiliğinden başımıza takılmış gibi gördüğümüzdendir.

          İnsanların kazanç ve gelirlerde aynen bunun gibidir. Kesinlikle Rabbim ol deyip vermezse inanın olmaz. Olsa bile kimse bunun hayrını göremez. Bu dünyada görse ahirette mutlaka cezasını çekecektir.

          Öyle ise haksız kazanç yerine helal kazanca bakmak lazım. Onunla mutlu olup şükretmesini bilmek lazım. Bu nedenle hayatımız içerisinde helal kazanç çok önemlidir. Tabi haramı helali bilmeyenler bunu bilmez. İnsan ne kadar inanıyorsa o kadar Allah'tan korkar.

Rabbim bizleri helal ve haramı ayırt edenlerden eylesin. Şükür etmesini bilenlerden sağlasın.

Bu çerçevede Türk medeniyet anlayışında ekonomi, tüketim odaklı bir yapıdan ziyade üretim temelli bir sistem üzerine kurgulanır. Üretim, yalnızca ekonomik büyümenin bir aracı değil; aynı zamanda toplumsal refahın, devlet gücünün ve stratejik bağımsızlığın temel belirleyicisidir. Toprağın işlenmesi, doğal kaynakların etkin ve sürdürülebilir biçimde kullanılması ve sanayi üretiminin geliştirilmesi, bu yaklaşımın ana bileşenlerini oluşturur. Bu unsurlar, tarihsel olarak Türk devlet geleneğinde ekonomik dayanıklılığın temelini oluşturmuş; özellikle Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde tarım, ticaret ve zanaat üretimi arasındaki denge sayesinde güçlü bir ekonomik yapı ortaya çıkmıştır.

Modern dönemde ise bu üretim temelli yaklaşım, teknolojik gelişmeler, bilgi ekonomisi ve sanayi dönüşümleri ile birlikte yeniden tanımlanmak zorundadır. Bu bağlamda ekonomik bağımsızlık, yalnızca klasik üretim araçlarının geliştirilmesiyle değil; aynı zamanda yüksek katma değerli üretim, teknolojik inovasyon ve bilgi temelli ekonomik faaliyetlerin güçlendirilmesi ile mümkündür. Bu durum, ekonomik gücün niteliğini yeniden belirleyen bir dönüşümü ifade eder.

Ekonomik sistemin bir diğer temel unsuru ise sürdürülebilirliktir. Kaynakların bilinçsiz kullanımı ya da kısa vadeli kazanç odaklı politikalar, uzun vadede ekonomik ve çevresel krizlere yol açarak devletin devamlılığını tehdit eder. Türk devlet geleneğinde “denge” anlayışı, yalnızca siyasi ve toplumsal yapılarla sınırlı olmayıp, ekonomik alanda da geçerlidir. Bu nedenle ekonomik faaliyetler, doğal kaynakların korunması ve gelecek kuşakların ihtiyaçları göz önünde bulundurularak planlanmalıdır.

Bu yaklaşım doğrultusunda ekonomik bağımsızlık, yalnızca kendi kendine yeterlilik ilkesini değil; aynı zamanda dış ilişkilerde dengeli ve stratejik bir etkileşim modelini de içerir. Küresel sistem içerisinde yer alan bir devletin tamamen kapalı bir ekonomik yapı kurması mümkün olmadığı gibi, aşırı bağımlı bir model de sürdürülebilir değildir. Bu nedenle amaç, dışa bağımlılığı minimize eden, ancak uluslararası iş birliklerini de stratejik bir araç olarak kullanan dengeli bir ekonomik yapı oluşturmaktır.

Ekonomik bağımsızlık, aynı zamanda toplumsal refahın sağlanması ve sosyal adaletin tesis edilmesi ile doğrudan ilişkilidir. Üretim temelli bir ekonomi, yalnızca devletin gücünü artırmakla kalmaz; aynı zamanda bireylerin ekonomik güvenliğini sağlayarak toplumsal istikrarı güçlendirir. Bu durum, daha önce vurgulanan insan tasavvuru ile de örtüşmekte; nitelikli bireylerin üretim süreçlerine aktif katılımını teşvik eden bir yapı ortaya koymaktadır.

Sonuç olarak, üretim temelli ekonomik anlayış, Türk devlet geleneğinin bağımsızlık ve süreklilik hedeflerinin ekonomik düzeydeki somut karşılığını ifade eder. Bu model, yalnızca ekonomik büyümeyi değil; aynı zamanda stratejik özerkliği, toplumsal refahı ve medeniyetin sürdürülebilirliğini güvence altına almayı amaçlar. Böylelikle ekonomi, kimlik, hafıza ve güç üçlüsünün korunmasında aktif bir rol üstlenirken; Türk dünyasının çağdaş yükseliş sürecinin en önemli dayanaklarından biri hâline gelir.

Zafer İlkokulunda 5. sınıf öğretmeni idim.

75 Öğrencili dershanemin Aile bilgisi dersine rahmetli Cavide Çorakçı Hoca hanım girerdi.

Ben de Onun okuttuğu birinci sınıfın beden eğitimi dersi ile haftada bir saat değiş tokuş yapardık.

Çocuklarda bahçede muhtelif oyunlar oynarken,

Bir de baktım Cavide Hoca hanım hışımla ve hapşırarak;

- Mahir bey ben böyle kötü sınıf görmedim. Ver sınıfımı.

Bir daha senin sınıfa derse girmeyeceğim dedi.

- Hayrola Hoca hanım neden dahatsız oldun.

Dedim ve fakat fena halde sinirli olmasını dikkat alarak

- Peki Hoca hanım. Sen nasıl istersen öyle olsun diyerek, sınıfıma girdim.

Baktım ki dershane toz duman.

Öğrencilerin hapşırması bir şeyler olduğunun işareti idi.

Rahmetli Acemli Tevfik’in kızı süper Zeki rahmetli Dilşat’a

- Dilşat kızım hoca hanımı niye kızdırdınız?

Dediğimde,

Dilşat Şen;

Öğretmenim; İsrafil Emek babasının dükkanından bir kutu enfiye getirmiş. Hepimize çektirdi. Çekmiyenlerin de üzerine tozuttu.

Hoca hanım sınıfa girince tozdan hapşırmaya başlayınca arkadaşlar kendini tutamadı.

Hapşırık ve gülüşmelere kızan hoca hanım çıkıp gitti.

Taşpazarda, tahsildar evliyaların rahmetli Mustafa ‘nın çok çalışkan ve sınıf birincisi olan oğlu Celalettin Özdal’a;

- Doğru mu Celal diye sordum.

Evet öğretmenim. Arkadaşım Dilşat’ın dediği gibi.

Deyince,

İsrafili yanıma çağırdım.

İki tokat attım.

Bir daha yaramazlık görmeyeceğim diye ögütledim.

Bir de baktım ki okul müdürü sevgili arkadaşım Eyüp Dağaslan.

- Cavide hoca hanım çok sinirlenmiş. israfil’in okuldan atılması için talepte bulundu.

Bugün saat 16’da öğretmenler kuruluna toplayacağım dedi.

Çağrı üzerine toplandık.

Cavide Hoca hanım ille de İsrafil okuldan atılacak diye disiplin kuruluna ısrarda bulundu.

Ben de yönetmeliğe göre sınıf öğretmenlerinin rızası olmadan öğrenci okuldan atılamaz diye itiraz ettim.

Bunun üzerine rahmetli Cavide Hoca hanım bana iki yıl selam vermedi.

Aradan on yıl geçti.

Tenefüste, öğretmen arkadaşlara;

Süleyman Emek’in oğlu İsrafil ile Avni dayımın kızı Sultan’ın nişanı vardı.

Çok yakıştılar birbirine.

Damat şunu giydi. Kız çok muhteşem bir elbise ile görenleri büyüledi.

Yağmur gibi övgüler.

Rahmetli Vehbi Koç ile kulak misafiri olduk.

- Bitti mi Hoca Hanım,

Deyince;

- Bitti ne olacak.

- İsrafil iler de okuldan atılacak diye bana iki yıl küsmüştün. Şimdi de övgü yağdırıyorsun.

Söyler misin, benim suçum neydi.

- Allah canını alasıca hiç de unutmaz,

Diyerek üzerime yürüdü.

Cetvelle bir iki parpıladı.

Bizi bu halde gören öğrenciler şakalaşmamızı örnek alarak kovalamaca ve dolaşmaya başladılar.

Burada anlatmak istediğim;

Çocuğun ailesi,

Okulu ve öğretmenleri,

Toplumun...

Genç kuşaklara kötü örnek oldu mu, aynen taklit ederler.

Bir baba, bir öğretmen sigaranın zararlarını bağıra çağıra istediği kadar anlatsın.

Çocuk öğretmenini,

Okulda, şurada burada sigara içerken gördü mü,

Sigara içmeyin diye tembihat vermesi beyhudedir.

Öğrenciye, pedagojik yaklaşımla iyi örnek olunmalı.

Kalın sağlıcakla...

Günümüzde tehditler, yalnızca askeri unsurlar aracılığıyla değil; bilgi akışı, kültürel etkileşim, medya araçları ve psikolojik yönlendirme mekanizmaları üzerinden de ortaya çıkmaktadır. Bu durum, güvenliğin maddi unsurlar kadar bilişsel ve sembolik alanlarda da inşa edilmesini zorunlu kılmaktadır. Türk devlet geleneğinde kimlik ve hafıza unsurlarının merkezi rolü dikkate alındığında, bu alanlara yönelik tehditlerin devletin ontolojik varlığı üzerinde doğrudan etkili olduğu açıktır.

Bu bağlamda güvenlik, salt bir savunma refleksi olarak değil; sürekli ve aktif bir farkındalık hâli olarak yeniden tanımlanmalıdır. Farkındalık, yalnızca açık tehditlerin tespiti ile sınırlı olmayıp, aynı zamanda örtük, dolaylı ve uzun vadeli risklerin de analiz edilmesini kapsar. Bu yaklaşım, devletin ve toplumun hem dışsal hem de içsel dinamikler karşısında dirençli bir yapı geliştirmesini mümkün kılar.

Türk devlet geleneğinin tarihsel pratiğinde bu çok katmanlı güvenlik anlayışının izlerini görmek mümkündür. Göktürklerden Osmanlı’ya kadar uzanan süreçte, yalnızca askeri güç değil; aynı zamanda diplomasi, istihbarat, kültürel etki ve toplumsal dayanışma gibi unsurlar güvenliğin ayrılmaz parçaları olarak değerlendirilmiştir. Bu durum, güvenliğin yalnızca kriz anlarında devreye giren bir mekanizma değil; sürekli işleyen ve kendini yenileyen bir sistem olduğunu ortaya koymaktadır.

Modern dönemde bu anlayış, teknolojik gelişmeler ve küresel etkileşim ağları ile daha da karmaşık bir hâl almıştır. Siber güvenlik, bilgi güvenliği ve kamuoyunun yönlendirilmesi gibi yeni tehdit alanları, devletlerin güvenlik stratejilerini yeniden şekillendirmektedir. Bu bağlamda Türk devlet anlayışı, güvenliği yalnızca dış tehditlere karşı koruma değil; aynı zamanda iç direnç kapasitesini artırma süreci olarak ele almalıdır.

Bu süreçte bireyin rolü de belirleyicidir. Daha önce ifade edilen insan tasavvuru çerçevesinde, bilinçli, sorgulayıcı ve aidiyet duygusuna sahip bireyler, güvenlik sisteminin en temel unsurlarından biridir. Toplumsal farkındalık düzeyi yükseldikçe, manipülasyon ve yönlendirme girişimlerine karşı direnç de artmaktadır. Bu durum, güvenliğin yalnızca kurumsal değil, aynı zamanda toplumsal bir kapasite olduğunu göstermektedir.

Sonuç olarak, güvenlik paradigması Türk devlet geleneği içinde dinamik, çok katmanlı ve bütüncül bir yapıya sahiptir. Bu paradigma, kimlik, hafıza ve güç üçlüsünü koruma amacıyla şekillenirken; süreklilik, bağımsızlık ve yükseliş hedeflerinin gerçekleştirilmesinde stratejik bir rol üstlenmektedir. Güvenliğin bir refleks olmaktan çıkıp sürekli bir farkındalık hâline dönüşmesi, Türk devlet aklının modern dünyadaki uyum ve varlık stratejisinin temelini oluşturmaktadır. Bu yaklaşım, yalnızca tehditlere karşı korunmayı değil; aynı zamanda medeniyetin sürdürülebilirliğini güvence altına alan aktif bir bilinç durumunu ifade etmektedir.

1989 da il olduk. 

Bu sayede,

Üniversiteyi de yakaladık.

Emeği geçenlerden Allah razı olsun.

Daha yolun yarısındayız.

Ticaret erbabından,

Siyasetçilere kadar,

Tüm hemşerilerimi uyarıyorum.

Aksaray üniversitesi göstermelik olmasın.

Eğitim ve öğretimin ciğerini bilen hocalara cazip bir ortam hazırlayalım.

Hazırlayalım ki hoca bulalım.

Hazırlayalım ki, kaliteli öğrenci yetişsin.

Aksaray Üniversitesinden mezun olan gençler devlet ve özel sektör tarafından kapışılsın.

Aksaray üniversitesi ün yapsın,

Yüksek öğrenim yapan  gençlerin sayısı 50 bini hedeflesin. İş ve aşımız bollaşsın,

Evvela, doçent ve profesörlerin lojman ihtiyacını karşılayalım.

Yeni yeni yüksek okul ve fakültelerin açılması için kampüs alanını genişletelim. Yeni yeni binalar yapılmalı.

Hem de laboratuvar araştırma, kütüphane ve her türlü ihtiyaçları karşılayan dev binalar yapalım.

Öyleyse, 400 bin nüfusu geçkin Aksaray halkı mutlaka seferber olmalıyız.

Ölü toprağı serpilmiş yüzümüzü bir iyice yıkayalım.

Duyarlı olalım.

Duyarlı olalım.

Duyarlı olalım.

Huyumuzu,

Suçumuzu bilelim.

El ele,

Kol kola,

Yürüyelim arkadaşlar.

Bilhassa sivil toplum örgütlerimiz,

Lokomotif olmalı.

Her kafadan bir ses gelmesin diye.

İsabetli projeler üretmeli.

İktidar ve muhalefeti ile tüm siyasileri zorlayalım.

Haydiyin bakalım özel idare kesesinden bu kadarcık bari üniversiteye katkıda bulunun diye yüklenelim.

Sevgili hemşehrilerim;

Sevdamız büyüktür,

Gün bu gün,

Fedakarlık günüdür.

Kalın sağlıcakla...

Kurumsallık, devletin varlığını kişisel otoriteye indirgemeyen bir yönetim anlayışını ifade eder. Bu yaklaşımda devlet, bireylerden bağımsız bir sürekliliğe sahiptir ve yöneticiler bu yapının yalnızca geçici temsilcileri olarak konumlanır. Böylelikle devlet aklı, bireysel tercihlere bağlı dalgalanmalardan korunarak uzun vadeli bir istikrar zemini üzerine oturtulur. Bu durum, Türk devlet geleneğinde sıkça vurgulanan “devletin bekası” ilkesinin kurumsal düzeydeki karşılığıdır.

Bu yapının temel taşı ise liyakat ilkesidir. Liyakat, görev ve yetkilerin yalnızca ehliyet ve yetkinlik esasına göre dağıtılmasını ifade eder. Türk devlet geleneğinde, özellikle Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde gelişmiş olan bürokratik sistemler, bu ilkenin somut uygulama alanları olarak değerlendirilebilir. Liyakat, yalnızca teknik becerinin değil; aynı zamanda ahlaki yeterliliğin, sorumluluk bilincinin ve kamusal hizmet anlayışının da bir ölçütü olarak kabul edilir.

Liyakat ilkesini tamamlayan unsur ise sadakattir. Ancak burada söz konusu olan sadakat, bireylere ya da dar grup çıkarlarına yönelik bir bağlılık değil; devlete, onun değerlerine ve kurumsal sürekliliğine duyulan bağlılıktır. Bu tür bir sadakat, sistemin iç bütünlüğünü koruyan ve kurumlar arası uyumu sağlayan bir bağlayıcı unsur işlevi görür. Bununla birlikte kültürel bağlılık, toplumsal bütünlüğün korunmasında ve ortak kimliğin sürdürülmesinde merkezi bir rol üstlenir.

Bu çerçevede kayırmacılık, nepotizm ve ayrıcalık gibi uygulamalar, yalnızca etik dışı davranışlar olarak değil; aynı zamanda sistemin kurumsal bütünlüğünü zedeleyen yapısal tehditler olarak değerlendirilir. Bu tür uygulamalar, liyakat ilkesini aşındırarak devlet aklını zayıflatır ve uzun vadede yönetim kapasitesinin düşmesine yol açar. Türk devlet geleneğinde bu tür sapmalar, tarihsel olarak çözülme ve gerileme süreçlerinin başlıca nedenleri arasında yer almıştır.

Devlet görevi bu bağlamda bir ayrıcalık değil; aksine ağır bir kamusal ve etik sorumluluktur. Bu sorumluluk, bireyin yalnızca yetkinliğini değil; aynı zamanda karakterini, disiplinini ve ahlaki bütünlüğünü de sınayan bir alanı ifade eder. Devlet hizmeti, bireysel çıkarların ötesinde, toplumsal faydayı önceleyen bir bilinçle yürütülmelidir. Bu durum, bireyin kendisini devletin ve toplumun sürekliliği içinde konumlandırmasını gerektirir.

Sonuç olarak, Türk devlet geleneğinde kurumsallık ve liyakat ilkesi, devletin sürekliliğini ve etkinliğini garanti altına alan temel bileşenlerdir. Bu anlayış, bireysel güç merkezlerinin ötesine geçerek, devlet aklının rasyonel, adil ve sürdürülebilir bir yapı içinde işlemesini sağlar. Kurumsal istikrar ile liyakat arasında kurulan bu denge, kimlik, hafıza ve güç üçlüsünün yönetim düzeyindeki somut karşılığı olarak değerlendirilmelidir. Böylelikle Türk devlet modeli, yalnızca güçlü değil; aynı zamanda adil, dengeli ve uzun ömürlü bir yönetim sisteminin ifadesi hâline gelir.

Borç harç kurban kesiyor.

Bu düşünce yanlıştır.

Kurban, hali vakti yerinde olanlara farzdır.

Elbette sevabı büyüktür.

Ancak, hediye gelen kurban etini yemek de,

Kurban kesmiş gibi sevaptır.

Kurban etini fakir fukara yemezse,

Dağıtılmazsa,

O kurban kurban  olmaz.

Kurban, fakirleri koruyup kollamak için Allah’ın emridir.

Yoksa, Allah için kurban,

Küp için sızgıt denirse

O kurbanın önem ve ehemmiyeti kalmaz.

Duyuyorum ki, kurban hakkında vatandaş iyice bilinçlidir.

Pakistan ve Endonezya’da vuku bulan deprem ve su baskınında 300 bin kişi ölmüş 600 bin kişi yaralanmış, bir buçuk milyon Müslüman evsiz kalmıştır.

Çoğu vatandaş Diyanet Vakfı ve Kızılay’ın organize ettiğu kurban kesimini felaket bölgesinde kesmesi,

Ve bu hususta vekalet alması iyi bir seçenektir.

Bazı vatandaşlarda, Mehmetçik Vakfına vekalet vererek kurbanımı kes ve Mehmetçik ve şehit yakınlarına ikram edilmesi gönlünden kopmaktadır.

Böylesi kurban kesme inancı daha  eftaldir.

Çoğu halkımızdan duyuyorum.

Kurban eti dağıtacak fakir bulamıyoruz deniliyor.

Dedik ya,

Çocuklar mahrum kalmasın.

Diye fakirler bile kurban kesiyor.

Borç harçla kurban kesmenin sevabı şöyle dursun,

Günahı ve sorumluluğu olmalıdır.

Bir hafta sonra kesilecek kurbanlar,

İnşallah yerini bulur.

Kalın sağlıcakla...

Aslında adı ne olursa olsun, bir araya gelinen pek çok etkinliğin arka planında şahsi güç ve varlık egosunu tatmin etme çabasının yattığı uzun bir tartışmanın konusudur. Biz şimdilik bu derin mevzuya hiç girmeden, o vitrindeki en tanıdık ana odaklanalım: Kalabalık bir etkinlik, resmi bir toplantı ya da yoğun geçen bir günün ardından nefes almak için bir araya gelinen mesleki bir buluşma... Her şey gayet sakin, kendi seyrinde ilerlerken o tanıdık çağrı duyulur: "Hadi bir toplu fotoğraf çekilelim!"

O an, salonun havası bir anda değişir. Sakin adımlar yerini tatlı bir telaşa, olağan sohbetler ise kadrajda doğru yeri bulma çabasına bırakır. Çünkü mesele masum bir anı ölümsüzleştirmek olmaktan çıkmış; o karede nerede durduğunuzun önem kazandığı sessiz bir yer kapma mücadelesine, adeta bir statü gösterisine dönüşmüştür.

Daha önce nezaketin görünmez bedelleri veya toplumdaki güven karmaşası üzerine düşünürken karşılaştığımız o benlik yarışı, tam da bu deklanşör sesinden hemen önce sahneye çıkar. Objektifin odak noktasına, yani merkeze ne kadar yakınsanız, sosyal hiyerarşideki yerinizin de o kadar sağlamlaştığına dair yaygın ama yanıltıcı bir algı vardır.

Sosyolojik bir okumayla yaklaştığımızda, bu çabanın altında ince bir psikolojik yansıtma yatar: Birey, kadrajda yanına ilişmeye çalıştığı figürün konumunda aslında kendi varlığını tahayyül eder. Aynı karede buluşmak, bu kurgusal statü sıçramasını somut bir belgeyle kanıtlamak ve o kişinin toplumsal kredisinden pay alarak bunu kişisel bir başarı addedebilmek anlamına gelir. Haliyle kimse köşelerde kalmak istemez; "Buyurun, siz öne geçin" şeklindeki zarif ifadelerin ardında dahi, o görünmez merkeze bir adım daha yaklaşma arzusu yatabilir.

Dijitalleşen dünyada bu kareler artık albümlerde sararmıyor. Sosyal medyanın vitrininde, kişinin kendi bakış açısıyla saygınlık atfettiği figürler üzerinden kurguladığı, "Ben de buradaydım ve bu isimlerle aynı havayı soludum" mesajının tescilli bir belgesi olarak sunuluyor. Bazen salt bu karede yer alabilmek uğruna, anın getirdiği samimi paylaşımlar göz ardı ediliyor. Flaş patladığı an yüzlere yerleşen tebessüm, çekim biter bitmez yerini hızlıca eski ciddiyetine bırakırken; sosyal kanıt elde edilmiş, günün dijital mesaisi tamamlanmış oluyor.

Oysa hepimizin bildiği ama zaman zaman unuttuğu bir gerçek var: Kişinin asıl değeri, dikdörtgen bir çerçevenin içine nasıl konumlandığıyla ölçülemez. Çerçevenin tam ortasında yer almak ya da makam sahiplerine yakın durmak, kimseye kalıcı bir saygınlık veya mesleki bir yetkinlik katmaz. Gerçek itibar; o kameralar yokken ortaya koyduğunuz emekte, ürettiğiniz değerde ve kalabalıklar dağıldığında arkanızda bıraktığınız izde saklıdır. Bir insanın ağırlığı, fotoğrafta kapladığı piksel sayısıyla değil, toplumda yarattığı güven duygusuyla belirlenir.

Belki de bir sonraki toplu fotoğraf çağrısında derin bir nefes alıp, o telaşın dışında kalmayı denemeliyiz. Sırf orada olduğumuzu kanıtlama baskısı hissetmeden, sadece o anın gerçekliğine odaklanmak inanın çok daha özgürleştiricidir. Bırakalım kadrajlar geçici statü kaygılarıyla dolsun; biz, çerçevenin dışında kalan o geniş ve sahici hayatın tadını çıkaranlardan olalım.

Bu bütüncül insan anlayışı, bireyin yalnızca kendi varlığını sürdürmeye yönelik bir aktör olmasının ötesine geçerek, toplumsal ve devletsel yapının aktif bir unsuru hâline gelmesini gerektirir. İdeal insan tipi, bu çerçevede, eleştirel düşünme yetisine sahip, sorgulayıcı ve analitik bir zihniyeti temsil eder. Bu özellik, bireyin yalnızca mevcut bilgiyi tüketen değil, aynı zamanda yeni bilgi üreten ve var olan yapıları gerektiğinde yeniden değerlendirebilen bir özne olmasını mümkün kılar. Böyle bir zihinsel yapı, Türk devlet geleneğinin değişen koşullara uyum sağlama kapasitesinin temelini oluşturur.

Bununla birlikte ideal birey, güçlü bir aidiyet bilinci taşır. Aidiyet, yalnızca duygusal bir bağlılık değil; tarihsel hafıza ve kültürel sürekliliğin bilinçli bir şekilde idrak edilmesi anlamına gelir. Türk devlet geleneğinde kimliğin korunması, ancak bu aidiyet bilincinin birey düzeyinde içselleştirilmesi ile mümkün olur. Birey, kendisini tarihsel bir sürekliliğin parçası olarak gördüğü ölçüde, hem geçmişin taşıyıcısı hem de geleceğin kurucusu konumuna erişir.

İnsan tasavvurunun bir diğer temel boyutu ise fiziksel yeterlilik ve disiplin anlayışıdır. Türk devlet geleneği, tarihsel olarak hem savaşçı hem de üretken bir toplum yapısı ortaya koymuştur. Bu yapı, bireyin yalnızca zihinsel ve kültürel değil, aynı zamanda fiziksel olarak da güçlü, dayanıklı ve disiplinli olmasını gerektirir. Fiziksel güç, burada yalnızca askerî bir kapasiteyi değil; aynı zamanda irade, dayanıklılık ve süreklilik gösterebilme yetisini ifade eder.

Bu çok boyutlu insan anlayışının merkezinde ise ahlaki bütünlük yer alır. Sorumluluk bilinci, Türk devlet geleneğinde bireyin temel belirleyici özelliğidir. Birey, yalnızca hak talep eden bir varlık değil; aynı zamanda görev ve sorumluluklarının bilincinde olan etik bir özne olarak tanımlanır. Töre ve adalet ilkeleriyle şekillenen bu ahlaki çerçeve, bireyin davranışlarını düzenlerken toplumsal düzenin de sürekliliğini sağlar.

Bu bağlamda birey, yalnızca kendi çıkarları doğrultusunda hareket eden bir unsur değil; toplum ve devlet için değer üreten bir yapı taşıdır. Türk devlet anlayışında devletin gücü, niceliksel büyüklükten ziyade, nitelikli insan kaynağı ile ölçülür. Nitelikli birey, hem bilgi üretme kapasitesi hem de ahlaki duruşu ile devletin sürdürülebilirliğini garanti altına alır. Bu perspektif, insanı bir araç değil; sistemin merkezinde yer alan kurucu bir unsur olarak konumlandırır.

Sonuç olarak Türk devlet geleneği içinde insan tasavvuru, birey ile toplum arasında organik bir bağ kuran, sorumluluk bilinci ile şekillenen ve sürekli gelişimi esas alan dinamik bir anlayışı ifade eder. Bu anlayış, kimlik, hafıza ve güç üçlüsünün birey düzeyinde somutlaşmasını sağlarken; süreklilik, bağımsızlık ve yükseliş hedeflerinin gerçekleştirilmesinde temel belirleyici rolü üstlenmektedir. Böylelikle insan, yalnızca bir toplumsal unsur değil; medeniyetin taşıyıcısı ve dönüştürücüsü olarak merkezi bir konuma yerleşmektedir.

2006 Ya merhaba dedik.

Temennimiz, kavgasız gürültüsüz sağlıklı bir vatan toprağında,

Güller açsın.

Gülüversin vatandaşlar.

Bakın, kar ile kapanmış toprak ana kış uykusunda şimdi.

Bir daha, bir daha yağacak kar, dizboyu olsun da bak,

Bereketin keyfine.

Toprak ana doydu mu suya,

Barajlar dolar.

Yeraltı suları coşar.

Kuyular zenginleşir.

Her mevsimin bir tatlı yanı vardır.

Kış ve karda bilhassa çocuklar bayram yapar.

Kızak kayar.

Kartopu oynar,

Kardan adam yaparlar.

Hele aç kalan kuşların sığındığı ahırlarda,

Öyle bir kovalamaca olurdu ki,

Gene de kuşları yakalamak zordu.

Çocukluğumda, tuzaklı ava merakım vardı.

Fare tuzağından esinlenerek,

Ayçiçeği sapından kapan yapardım.

Bağladığım mısır koçanını gören kargalar,

Oturdu mu mısır koçanına,

Daha bir gaga vurması ile kapan kapanır. Karga kapanın içinde hapsolurdu.

Yakalar, bir ayağına uzunca ip bağlar, tepemde uçururdum.

Bir kahramanlık destanı yaratmış edası ile, sevincimden şu soğuğa bile meydan okurdum.

Evimin balkonuna konan serçeleri seyrettikçe,

İşte böyle çocuklukta yaptıklarım aklıma gelirdi.

Balkona ekmek, bulgur buğday gibi yiyeceler serpeliyorum.

Haber alma duyuları öyle kuvvetli ki,

İki dakika sonda balkon serçe ile doluyor.

Doydular mı, sevinçten beri öte koşuşmaları sevap defterime yazılıyor diye düşünüyordum.

Senelerdir hasret kaldığımız kar ve kış bol yağışla geçer de doğa bereketli olur.

Mahsul bol olur.

İnsanlarımız rızık bereketi ile mutlu olurlar.

Yeni yılınız kutlu,

Ağzınız tatlı olsun kardeşlerim.

Kalın sağlıcakla...

Bu hedeflerin merkezinde yer alan bağımsızlık, yalnızca siyasi egemenlik kavramı ile sınırlı değildir. Bağımsızlık; ekonomik, kültürel, teknolojik ve zihinsel alanları kapsayan çok katmanlı bir özgürlük biçimini ifade eder. Bir devletin ya da toplumun gerçek anlamda bağımsız olabilmesi, yalnızca sınırlarını koruması ile değil; aynı zamanda üretim kapasitesini geliştirmesi, kültürel kimliğini muhafaza etmesi ve düşünsel otonomisinin sürekliliğini sağlaması ile mümkündür. Bu nedenle bağımsızlık, Türk devlet geleneğinde bir sonuç değil, sürekli korunması ve yeniden üretilmesi gereken bir süreçtir.

Bununla birlikte toplumsal düzenin sağlam temeller üzerine inşa edilmesi, bu ideolojik çerçevenin vazgeçilmez unsurlarından biridir. Türk devlet anlayışında düzen, sadece idari bir gereklilik değil; medeniyetin sürdürülebilirliğinin temel şartıdır. Düzensizlik, yalnızca mevcut yapıyı zayıflatmakla kalmaz; aynı zamanda tarihsel sürekliliği kesintiye uğratarak geleceğin inşasını da tehlikeye atar. Bu nedenle düzen, töre ve adalet ilkeleriyle desteklenen dinamik bir denge hâli olarak değerlendirilmelidir.

Türk medeniyet yürüyüşü, tarihsel bir akış içerisinde kesintisiz bir devamlılık sergileyen bir süreçtir. Bu süreçte meydana gelen dönüşümler, bir kopuşu değil, aksine yeni koşullara uyum sağlayan bir yeniden yapılanmayı ifade eder. Dolayısıyla süreklilik, durağan bir koruma refleksinden ziyade, değişim ile uyumlu bir devamlılık anlayışını temsil eder. Bu yaklaşım, Türk devlet geleneğinin hem geçmişten kopmadan var olmasını hem de çağın gerekliliklerine uyum sağlamasını mümkün kılar.

Bu çerçevede Türk düşüncesi, statik bir varoluş anlayışını reddeder. Durgunluk, Türk devlet felsefesinde çözülme ve gerilemenin habercisi olarak değerlendirilir. Buna karşılık hareket ve dönüşüm, varoluşun temel prensipleri olarak kabul edilir. Hareket, yalnızca fiziksel ya da siyasal genişlemeyi değil; aynı zamanda düşünsel üretimi, bilimsel ilerlemeyi ve toplumsal gelişimi kapsayan bütüncül bir dinamizmi ifade eder.

Sürekli ilerleme ilkesi, Türk devlet geleneğinde bir ideal olmanın ötesinde, tarihsel bir zorunluluk olarak görülmüştür. Hunlardan itibaren şekillenen ve Göktürk, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde farklı biçimlerde tezahür eden bu dinamizm, günümüzde de Türk dünyasının gelişiminde belirleyici bir unsur olmaya devam etmektedir. Bu bağlamda yükseliş, yalnızca maddi güç artışı değil; aynı zamanda ahlaki, kültürel ve fikrî kapasitenin eş zamanlı gelişimini ifade eden bütüncül bir süreçtir.

Sonuç olarak, süreklilik, bağımsızlık ve yükseliş; Türk devlet geleneğinin yalnızca tarihsel deneyimlerinden türetilmiş kavramlar değil, aynı zamanda günümüz Türk dünyasının yönelimlerini belirleyen temel stratejik hedeflerdir. Bu hedefler doğrultusunda şekillenen bir medeniyet tasavvuru, kimliğini koruyan, hafızasını canlı tutan ve gücünü çok boyutlu bir biçimde inşa eden bir varlık anlayışını temsil etmektedir. Bu anlayış, hem geçmişin mirasını taşıyan hem de geleceği biçimlendiren dinamik bir medeniyet bilincinin ifadesi olarak varlığını sürdürmektedir.

Hasandağı yöresinden kaçak kestikleri meşe odununu eşek sırtında şehre indirip sokak aralarında korka ürke satan perişan giysili insanları gördü bu gözler.

Hele köy kadınları...

Bazen, sırtında sarılı bebesi ile,

Ayağında yarım çarık ya da çorapla,

Kar ve buz üzerinde dolaşa dolaşa,

Orman memuru ya da Jandarma görmeden satayım çabası yürekler acısı idi.

Buğday karaborsa ve ateş pahası.

Azmi Milli Un fabrikasından bir iki çuval kepeği alabildilerse ne mutlu.

Harman boğazında ve her yerde,

Yığın yığın açıkta buğdaylara dokundurmak kimin haddine.

Eski hamamda dolu olan buğdayı bir torba  çalan biri yakalandı da iki yıl hapis yattı.

Almanların Yunan ve Bulgar topraklarından top sesleri Edirne’den duyuluyordu.

Türkiye beş yüz bin askerini silah altında tutuyordu.

Bir saldırı ve savaş ihtimaline karşı,

Ordunun erzakı diye depolanmış buğdaylar açıktaydı.

Kar ve yağmur altında aylardır bekletildi.

Çürüdü.

Eski hamamın yanından geçilmez oldu kokudan.

Ah şu gözler neler gördü neler.

O günleri hatırladıkça,

Bu günlerimize şükrediyorum;

Haçlı, Türkiye’deki bu refahı kıskanıyor,

Fitne fesat ile bizi içten yıkmak istiyorlar,

En son da bölücü PKK yı örgütleyen Avrupa ve Amerika, Türkiye’yi param parça etmek istiyorlar.

Tıpkı, Osmanlı’ya yaptıkları gibi.

Yiğidin harman olduğu Anadolu’nun insanları,

Sevgili kardeşlerim.

Aman ha aman birlik ve beraberliğimizi bozmayalım.

Sıkılmış bir yumruk halinde dim dik ayakta duralım.

Kalın sağıcakla...

        Kıskanmak bir düşmanlıktır, birisinin başarısını yâda kazancını kıskanıyorsa yada yükselmesini istemeyip aşağıya inmesinin dört gözle bekliyorsanız o insana düşmansınız demektir.

         Siyasetçilerin düşmanı çok olur, nedeni muhalif olan partiler başarısız olmasını istemesi bir kıskançlık ve düşmanlıktır. O başarısız olsun ki onun yerine kendileri geçebilsin. Bir diğer husus ise, bazen aynı parti içerisinde siyaset yapanlarda birbirini kıskanarak içten içe birbirlerine düşmanlık yaparak onu saf dışı bırakmaya çalışırlar. Dolayısı ile düşmanlığın ille de aleniyet içinde olması gerekmez.

          Makam ve mevki sahibi insanların makamlarında gözleri olanlarda makam sahibine düşmanlık yapabiliyor. Yanında çalışan bir memuru bile bazen onun makamında gözü varsa ona karşı her ne kadar gülümsese de içten içe bir düşmanlık yaparak onun ayağını kaydırmaya çalışıyor. İşte bunun adı dostluk değil gizli bir düşmanlıktır.

         Mesleğinde başarılı olanları aynı meslekte başarısız olanlar mutlaka kıskanır. Bütün mesleklerde bu böyledir, her ne kadar bir araya geldiklerinde birbirlerine gülücükler gönderseler de ayrıldıklarında en ağır şekilde eleştirerek ona düşmanlık yaparlar.

         Zenginin malı züğürdün çenesini yorar misali, çoğu zaman zenginlerin belli kesimlerce eleştirildiğini duyarız. Hatta kazandığı malı bile tahlil eder haram ve helal var mı diye yargılarız. Nasıl kazandığı üzerinde gereksiz yere yorumlar yaparız bu işte bir gizli düşmanlıktır. O zevat kendi işi ile uğraşırken biz onun malı mülkü üzerinde dedikodu yapar dururuz.

         Efendim insanlarda yetenek ve kabiliyet var başarılıysa kıskanıp düşmanlık yapmak yerine onu takdir etmek varken ne lüzum var kendimizi parçalayıp günahkâr olmaya.

Aynı mevkide yan yana mahsul eken çiftçinin birisinin mahsulü çok diğerininki azsa, az olan çok olanı mutlaka kıskanır. Hâlbuki birisi çok çalışıp gayret gösterip emeğinin karşılığını alırken diğeri az ilgilenmesinin karşılığını aldığını düşünmek yerine yan tarla komşusunu kıskanır.

         Hatta yarı espri olsun söyleyeyim, hanımı güzel olanı hanımı çirkin olanların bile içten içe kıskandığını hepimiz biliriz.

        Bizim meslekte öyledir, başarılı olan her zaman kıskanılır. İnsanlar kendisini geliştirmek yerine kendisini geliştirip mesleğinin hakkını vereni kıskanırlar. Kimse bilmez ki, bu insan bu duruma nasıl geldi kaç yılını verdi diye düşünmez. Meslektaşının hakkında olumsuz ve çirkin şekilde konuşuyorsa mutlaka onu kıskandığındandır. Bırakın onun başarılı olup olmadığına okuyucu karar versin.

          Aynı meslekten iki komşu yan yana çalışsın birisinin müşterisi çoksa diğeri onu kıskanır. Hâlbuki kıskanmak yerine gıpta ederek daha çok çalışıp onun yerine yetişmek varken haset ederek gizli düşmanlığa bürünmek çok yanlış ve tehlikelidir. Ama maalesef günümüz insanlığında mevcut olan bu hastalık herkeste mutlaka az çok vardır.

        Demek ki iyi şeyler yapan insanlar mutlaka kıskanılıyor. Kıskanmakla kalınmıyor kıskançlığın arkasında da gizli bir düşmanlık yatıyor. Dolayısı ile üreten insanlar düşmansız değildir. Düşman ille de kafanıza silah dayaması gerekmez. Dostunuzdan çok düşmanınız varsa iyi şeyler yapıyorsunuz demektir.

Kapıyı açtım. 

İlyas ağabeydi. 

Elinde bir poşet…

Yüzünde o her zamanki ağır ama sıcak gülümseme. 

“Selamünaleyküm,” dedi.

“Memleket kokusu getirdim sana.” 

Bir an ne diyeceğimi bilemedim. Gözüm poşete takıldı. İçinden çıkanlar sadece yiyecek değildi; topraktı, kokuydu, hatıraydı. 

“Türkiye’ye gidemedin diye…” dedi, içeri girerken,

“dedim ki, biz gidemiyorsak memleket bize gelsin.” 

Masaya oturduk. Poşetten çıkardığı her şeyi tek tek anlattı.

“Bunu annenin oralardan aldım… Bunu kardeşinden… Bunu da çarşıdan.” 

Sonra bir an sustu, gözlerime baktı. 

“Kardeşini gördüm,” dedi.

“İyiler. Seni sordular.” 

İçimde bir şey titredi. Sanki aramızdaki mesafe bir anlığına kapanmıştı. 

“Ne dediler?” diye sordum, sesim fark etmeden incelmişti. 

Gülümsedi.

“Seninle gurur duyuyorlar,” dedi.

“Yazdıklarını, düşündüklerini anlattım… ‘Bizim Ahmet boş durmaz’ dedim.” 

Başımı eğdim. Ne diyeceğimi bilemedim. 

Çay koydum. Oturduk. 

Sohbet ilerledikçe konu memlekete, tarihe, insana geldi. Her zamanki gibi… Ama bu sefer farklıydı. Sanki aynı yerden bakıyorduk. 

“Bak,” dedi bir ara,

“insan dediğin kökünü unutmayacak. Gurbet adamı değiştirir ama bozmaz…

Bozarsa zaten o adam değildi.” 

“Doğru,” dedim.

“Ama bazen insan ikiye bölünüyor ağabey… Ne tam buradasın ne orada.” 

Başını salladı. 

“İşte orada belli olur kim olduğun,” dedi.

“Sen unutmazsan, seni hiçbir yer kaybettirmez.” 

Sonra durdu. Bana dikkatle baktı. 

“Yazmaya devam et,” dedi.

“Sen doğru yoldasın. Herkes söylemez bunu ama ben söylerim. Adam olana adam denir.” 

O an içimde bir sıcaklık yayıldı. Onun takdiri, herhangi bir övgü değildi. Yaşanmışlığın içinden gelen bir ağırlığı vardı. 

Saat ilerledi. Gece derinleşti. 

Kapıya kadar uğurladım. 

Tam çıkarken döndü, omzuma hafifçe vurdu. 

“Biz aynı toprağın adamıyız,” dedi.

“Unutma.” 

“Unutmam ağabey,” dedim. 

Gitti. 

Aradan zaman geçti. 

Ve ben bir gün Noord’da, onun artık olmadığını öğrendim. 

Elimde ne getirdiği yiyecekler vardı ne de o akşamın sıcaklığı… Ama sesi hâlâ kulaklarımdaydı. 

“Sen doğru yoldasın…” 

O an anladım…

Bazı insanlar sadece misafir olmaz bir evde.

Bir iz bırakır.

Bir söz bırakır.

Bir yol bırakır. 

İlyas ağabey öyle yaptı. 

Şimdi uzaklarda. 

Ama benim evimde hâlâ bir köşede oturuyor gibi. 

Ve ben hâlâ aynı cümleyi fısıldıyorum: 

“Ruhun şad olsun ağabey…

Emanetlerin emanetimizdir.”

Mezuniyet yılı sonunda,

Hatıra fotoğrafı çektirelim dendi,

Aksaray’ın ilk ve tek fotoğrafçısı, rahmetli Kamil Saraçoğlu okula çağırıldı.

Öğretmenlerimiz Bor’lu Arif Bey ortamızda,

Sınıfça toplu halde çekilen fotoğraf albümü karıştırırken karşıma çıktı.

Evet...

Üç ayaklı sehba üzerine oturtulmuş iptidai fotoğraf makinası siyah bir örtü ile kapatılmıştı.

Hakikaten beyefendi olan küçücük boylu fotoğrafçı Kamil siyah örtünün altına başını sokarak,

Grubun tamamını içine alması için yanımıza gelir sıklaştırma gayreti gösterirdi.

Biz de merakla çekimi izlerdik,

Halen, oğlu sevgili kardeşimiz Mesut Saraçoğlu babası dükkanında baba mesleğini devam ettirmekte

Afacan bir Demokrat Partili olan rahmetli Kamil Saraçoğlu kişisel ahlakı ile Aksaray’ın yüz akı idi.

İlk defa fotoğrafçılığı Aksaray’a kazandırmakla dikkat çekmiş, sevilip sayılmıştır.

Oğlu Mesut Saraçoğlu da onurlu babasına layık bir evlat olmanın mutluluğunu yaşıyor.

Fotoğrafçı Kamil Bey büyük kızını, yakını olan Cafer Güzel ile evlendirdi.

O da yanında fotoğrafçı idi.

Rahatsızlığı sebebi ile evinde istirahat halinde olan ahlaken çok mazbut kardeşimiz Cafer Bey’e acil şifalar diliyorum.

Fotoğrafçı Kamil Bey’in yanında staj yapan sevgili Kadir Üçyıldız da, Aksaray’ımızın ikinci fotoğrafçısıdır.

Zamanla teknoloji ilerledi.

Üstün kalitede fotoğraflar çekilmeye başlandı.

Büyüyen Aksaray’da bir dizi fotoğrafçı hizmet veriyor.

60-70 Yıl evvel fotoğrafçılık Aksaray’ımız için bir yenilikti.

O gün için isabetli bir atılımdı.

İlk fotoğrafa Kamil Saraçoğlunu rahmetle anıyorum. Kabri nur olsun.

Şahsiyetli bir baba mirasına konan oğlu Mesut Bey’i

Ve de kızları ve torunlarını,

Dede Kamil Saraçoğluna layık birer evlat olmalarını görüp duydukça seviniyorum.

Hasseten kendilerini tebrik ediyorum.

Kalın sağlıcakla.

Türkiye, yüzyılın eşiğinde NATO’nun kalkanı, Avrupa Birliği’nin pazarı olarak konumlandırıldı; haritalar başkalarının çıkarlarıyla çizilirken, bu ülkenin askerî gücü ve coğrafi riski Batı’nın güvenlik sigortası olarak kullanıldı.

Ne var ki, bu uzun ortaklık hikâyesi, Türk Milleti açısından bir “adil ittifaklar” tarihinden çok, “bitmeyen oyalanma ve çifte standartlar” kroniği olarak okunuyor. 

Bu metin, Türkiye’nin NATO ve Avrupa Birliği ile ilişkisine Batı merkezli gözlüklerle değil, Türk merkezli bir bilinçle bakıyor. “Kökten Geleceğe” serisinin ana damarıyla uyumlu olarak, devletin bekasını ve milletin onurunu merkeze alıyor; emperyal çıkarların gölgesinde kalmış ittifakları sorguluyor ve Türk Birliği ufkunu bir alternatif değil, tarihsel zaruret olarak ortaya koyuyor. 

Batı İttifaklarının Periferisinde Türkiye: Kalkan, Pazar, Muhatap

NATO’nun kuruluş anlatısında Türkiye, harita üzerindeki bir sınır çizgisi değil, cephe ülkesidir; üsleri, boğazları, askerî birikimiyle ittifakın doğu ve güney kanadını ayakta tutan omurga ülke.