SANCAK

Sancak, Silahlı Kuvvetlerin şeref timsali dir. Sancağın muhafazası Silahlı Kuvvetlerin mukaddes vazifesidir. Sancak hiçbir sebep ve bahane ile terk edilemez.  Kuruluşunda alay teşkilatı bulunmayan her tugay ile her  müstakil alaya  yönetmeliğe göre bir sancak verilir.

Avustralya’da Melbourne Müzesi’nde bir   Türk sancağı sergilendiği ve

Müzedeki sancağın altında şu ifadenin yazılı olduğu  son zamanlarda sıkça yazılmaktadır 

Bu alay sancağı Gelibolu savaş alanından getirilmiş, ama esir edilmemiştir. Çünkü Türk Ordusu’nun milli geleneklerine göre bir alayın sancağı, alayın son eri ölmeden teslim edilemez.

Bu sancak, sonuncu muhafızın da altında ölü olarak yattığı bir ağacın dalına asılı olarak bulunmuştur. Kahramanlık örneği olarak karşınızda duran bu Türk alay sancağını selamlamadan geçmeyin.'”

Çanakkale Savaşı’nda Arıburnu’nda gösterdiği kahramanlıklarla tarihimizde “Şehitler Alayı” olarak anılan 57. Piyade Alayı’nın sancağının Avustralya’daki Melbourne Müzesi’nde bulunan bu sancak olduğu yönünde ki yazılar doğru değildir.

Milli Savunma Bakanlığı tarafından yayımlanan “Bir Kahramanlık Abidesi 57’nci Piyade Alayı Şehitler Alayı” (Ankara, 2003) adlı kitabın giriş bölümünde bu hatalı bilgiye şöyle yer verilmişti:

Çanakkale Savaşı esnasında 57. Alay sancağı ne ağaca asılı kalmış, ne de düşman eline geçmiştir. Alay sancağı Çanakkale Savaşları sırasında Anzakların eline geçmiş ve Avustralya’ya götürülmüş değildir. Çanakkale Savaşı konusunda uzman tarihçi ve yazarlar da bu iddianın doğru olmadığını aktarmaktadır.

57.Alay’ın sancağının Çanakkale’de düşman eline geçmediğinin başlıca delilleri ise;

-  57. Alay’ın Çanakkale’den sonra Galiçya ve Filistin’de görevlendirilmesi,

-  57. Alay’ın Çanakkale’deki üstün hizmetlerinin nişanesi olarak Padişah V. Mehmed Reşat’ın iradesiyle alay sancağına altın, gümüş imtiyaz ve harp madalyaları takılması

- İddialarla ilgili Melbourne Müzesi’nin de içinde yer aldığı dört müze adına Victoria Eyalet Müzesi tarafından gönderilen cevabi yazıda, ellerinde 57’nci Alay’a ait bir sancak bulunmadığı bilgisi ve

- Genelkurmay Başkanlığı’nın konuya ilişkin verdiği yanıttır.

22 Şubat 1915 günü törenle teslim aldığı sancağıyla 23 Şubat günü Tekirdağ’dan Çanakkale’ye doğru intikale başlayan ve 24 Şubat’ta Eceabat’a ulaşan Alay, Conkbayırı eteklerinde Anzak askerlerini durdurduğu 25 Nisan sabahına kadar Arıburnu ve Anafartalar’da muharebe hazırlıkları yapmıştı. Çanakkale Cephesi’nde kahramanca mücadele eden Yarbay Mustafa Kemal’in komutasındaki 19. Tümen’e bağlı olan  57. Alay, 49 subay ve 3 bin 638 erden oluşuyordu. Çanakkale  Zaferi' nden sonra önce Galiçya Cephesi akabinde ise Güney Cephesi’ne sevk edildi.

57’nci Alay’ın 29 Temmuz 1917 – 23 Eylül 1918 tarihleri arasında güney de Filistin Cephesi’nde birçok muharebeye katıldığı, son olarak Nablus Meydan Muharebesi’nde mevcudunun hemen hemen dörtte üçünden fazlasını kaybettiği ve daha sonra muharebe gücünü yitirerek İngilizlere esir düştüğü tespit edilmiştir.

Günümüze dek geçen sürede 57’nci Alay Sancağı’na ilişkin herhangi bir bilgi aydınlığa kavuşmamıştır. Ancak, Türk ordu geleneği göz önüne alındığında, Alay’ın İngilizler tarafından esir alınırken, sancağını teslim etmeyerek imha etmiş olmasının kuvvetli bir ihtimal olduğu değerlendirilmektedir.