23 Nisan ve günümüze yansımaları.

23 Nisan 1920, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açıldığı tarihtir.

Tam 106 yıl önce, daha kurtuluş savaşı sürerken, ulusumuz egemenliğini ilan etmişti. Bu tarihten itibaren temsilciler aracılığıyla da  kendisini  yönetmeye başladı. Ancak bu hiçte kolay olmadı!!!

23 Nisan 1920'de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) açılmasını engelleyen veya zorlaştıran temel unsurlar; İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından işgali, Osmanlı Mebusan Meclisi'nin dağıtılması ve İstanbul Hükümeti ile işgalci güçlerin etkisiyle Anadolu'da çıkarılan isyanlardır. 

Bu engelleri ve süreci şu şekilde detaylandırabiliriz:

* İtilaf Devletleri ve İstanbul'un İşgali: 16 Mart 1920'de İstanbul'un resmen işgal edilmesi ve meclisin basılması, milli iradenin İstanbul'da tecelli etmesini engellemiştir.

* İstanbul Hükümeti'nin Tutumu: Damat Ferit Paşa hükümeti, Ankara'da yeni bir meclis kurulmasını engellemek için Anadolu'da Kuva-yi Milliye aleyhine fetvalar çıkarmış ve isyanları teşvik etmiştir.

* İç İsyanlar (Gerici Ayaklanmalar): Bolu, Düzce, Hendek ve Gerede bölgelerinde çıkarılan gerici isyanlar, meclisin açılış sürecinde Ankara'daki güvenliği tehdit etmiş ve milletvekillerinin gelişini zorlaştırmıştır.

* Fiziki ve Lojistik Zorluklar: İşgal altındaki bölgelerden Ankara'ya ulaşım ve meclis binasının hazırlanması süreçlerinde teknik zorluklar yaşanmıştır.

Mustafa Kemal Paşa, bu zorluklara rağmen 19 Mart 1920 de, bütün illere genelge göndererek; yeni açılacak ve Türk milleti adına karar alacak meclis için aday seçimi  yapılmasını sonrada  ivedilikle Ankara'ya gönderilmelerini istemişti. Kendisi de Ankara milletvekili olarak seçilen Mustafa Kemal Paşa Anadolu'nun çeşitli yerlerinden gelen temsilcilerle birlikte meclisi 23 Nisan 1920 cuma günü, Hacı Bayram Veli camisinde kılınan cuma namazı sonrası, hatimler indirilerek açtı.

İlk oturumu, en yaşlı üye olan Sinop milletvekili Şerif Bey yönetti. 24 Nisan 1920'deki ikinci oturumda TBMM, oybirliği  ile başkanlığa Mustafa Kemal'i seçti ve o   TBMM'nin izleyeceği siyaseti şöyle özetledi: "Milletimizin kuvvetli, mesut ve istikrarlı yaşayabilmesi için, devletin tamamen milli bir siyaset izlemesi ve bu siyasetin iç teşkilatımıza tamamen uygun bulunuyor ve dayanıyor olması gereklidir. Milli siyaset dediğimiz zaman anlatmak istediğim mana şudur: Milli sınırlarımız içinde her şeyden önce kendi kuvvetimize dayanarak varlığımızı devam ettirmek, millet ve memleketin gerçek saadet ve imarına çalışmak... Medeni dünyadan, medenî ve insanî muameleye karşılık dostluk beklemek."

Meclis, Mustafa Kemal tarafından verilen,  Meclis'in yetkileri ve bir hükümetin kurulması hakkındaki önergeyi kabul etti. Buna göre:

1) Hükümet kurmak zorunludur.

2) Geçici olarak bir hükümet başkanı tanımak, ya da padişah vekili atamak doğru değildir.

3) Meclis'te toplanmış olan millî iradeyi, vatanın geleceğine el koymuş olarak tanımak temel ilkedir.

4) TBMM'nin üstünde hiçbir güç yoktur.

5) TBMM, yasama ve yürütme yetkilerini kendinde toplar. Meclisten seçilecek ve vekil olarak görevlendirilecek bir kurul, hükûmet işlerini yürütür. Meclis başkanı, bu kurulun da başkanıdır.

Bu kararın altına şöyle bir not yazılması da kabul edildi: Padişah ve halife, bulunduğu baskıdan kurtulduktan sonra, Meclis'in düzenleyeceği esaslar içinde yer alır.

TBMM, 25 Nisan 1920'de milleti birlik ve beraberliğe çağıran ve düşman propagandasına inanılmaması gerektiğine ilişkin bir bildiri yayımladı ve aynı gün altı kişilik "Geçici İcra Heyeti" seçerek hükümet işlerine el koydu. 30 Nisan 1920'de TBMM'nin açılışı, Batılı ülkelere de duyuruldu.

Bu gelişmeler üzerine Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşları,  Damat Ferit Paşa hükümeti ve Padişah Vahdettin tarafından "vatan haini" ilan edilerek idam kararlarına çarptırılmıştır.

Milli Mücadele'yi bastırmak amacıyla 29 Nisan 1920'de İstanbul hükümeti tarafından önce  "Hıyanet-i Vataniye" (Vatana İhanet) Kanunu çıkarılmış ve Mustafa Kemal ile arkadaşları bu kapsamda isyancı olarak ilan edilmiştir. (Zaten  11 Nisan 1920'de Şeyhülislam Dürrizade Ali Efendi, Kuva-yi Milliye'cilerin katledilmesinin dini bir görev olduğunu öne süren bir fetva yayımlamıştı.)

İdam Kararları ve Onaylanması: İstanbul'da kurulan Dîvân-ı Harp (Askeri Mahkeme), Mustafa Kemal Paşa, Fevzi (Çakmak) Paşa, İsmet (İnönü), Refet (Bele) ve diğer bazı Milli Mücadele liderleri hakkında gıyaben  idam kararları vermiştir. Bu kararlar, Padişah Vahdettin tarafından 24 Mayıs 1920 tarihinde onaylanmıştır.

Meclis açılması ve kararlar alması binlerce yıllık Türk töresine uygun gelişmelerdi. Çünkü Türklerde yönetim, kurultay (toy/kengeş) kararları ile sağlanırdı. Devlet işlerinin, savaş-barış kararlarının ve önemli meselelerin görüşülüp karara bağlandığı  meclis alışkanlığına sahip bir millettik. Kağan, hatun, boy beyleri, yüksek devlet görevlilerinin  (apa, tarkan, tudun) katıldığı, demokratik ve danışma niteliği taşıyan bu meclis, kağanın yetkilerini dengeleyen ve törenin korunmasını sağlayan en önemli yapıydı. Kurultaylar, Türk devletlerinin sürekliliğini ve yönetimde fikir birliğini (istişare) sağlamada tarihi bir rol oynamıştır.

Kısacası biz milattan önceki yıllarda bile meclis de karar alır ve uygular, tek adamın herşeye karar verdiği bir düzeni tanımazdık.

Bugün hadsiz birileri Türk milletine yol gösterir oldu. Tombalak Efendi ne demiş;

 -1923'te Türkiye'de oluşturulan Ulus devlet yapısının önlerinde engel olduğunu ifade eden Tom Barack, önceki gün Antalya'da Dışişleri Bakanımızın da katıldığı forumda;

“Dünyanın bu bölgesi sadece tek bir şeye saygı duyar: Güç!

Eğer bölgeyi incelerseniz işe yarayan tek şeyin, altını çiziyorum 'tek' şeyin, bu güçlü liderlik rejimleri olduğunu fark edersiniz.

Ya müşfik monarşiler ya da bir nevi monarşik cumhuriyetler..."

İfadelere bakın ve sürüklenmek istendiğimiz bataklığı görün!

Bu sözleri alkışlayanlar, sizlerinde elleriniz kırılmalı. Ama devleti yönetenlerin çıtı bile çıkmayınca, size ne diyelim?! En zor koşullarda yedi düveli karşısına alan atalarımızdan bize kalan miras  bu kadar kolay mı  harcanacaktı?