NUSRET

İngiliz Bahriye Nazırı Winston Churchill ;  ”Bugün dünya denizlerinde görev yapmakta olan beş bini aşkın savaş gemisinden hiçbiri Nusret ve onun döktüğü mayınlar kadar harbin gidişine ve düşmanın geleceğine etkili olarak bir başarı göstermemiştir.” diyecektir.

 Almanyada inşaa edilen Nusret mayın gemisi  Osmanlı donanmasında hizmete giren ilk mayın döşeme gemilerindendir. Gerçek adı Nusrat olan ama vakitle “Nusret” olarak kullanılan gemi, 1911 yılında  tersane bakımları yapıldıktan sonra 1913 yılında Osmanlı Donanması’na dahil oldu.

1915‘in bahar aylarında Müttefik gemilerinin Çanakkale Boğaz girişindeki Türk tabyalarını savaş gemileri ile topa tutması, keşif uçuşlarıyla ve mayın temizleme gemilerinin etkinliklerinden büyük bir saldırıya geçeceği artık bariz şekilde anlaşılıyordu. Müttefik gemileri artık saldırı için gün sayıyor ve gemi topları ile sahili dövdükçe dövüyordu. Bu durumun bilincinde olan Müstahkem Mevkii Komutanlığı Karanlık Liman‘a 26 mayın dökme kararı aldı.

 Nusret mayın gemisi ,  Yüzbaşı Hakkı Bey ve Mayın Grup Komutanı Yüzbaşı Hafız Nazmi Bey komutasında müttefik gemilerinin projektörlerine aldırmadan Anadolu yakasındaki Karanlık Liman’a elde kalan son 26 mayını bıraktı. Geminin çarkçı başısı ön yüzbaşı Çarkçı Ali Yaşar efendidir.

Karanlık limana dökülen 26 adet mayından sonra İngiliz mayın tarama gemileri ve uçakları Osmanlı donanması tarafından dökülen bu mayınları yaptıkları keşif seferlerinde tespit edememişlerdi.

Harekatın yaratmış olduğu etkiler ise;

 Nusret ‘in döşediği mayınlar 18 Mart 1915‘te Çanakkale savaşlarının kaderini değiştirmiş, kendisine de dünyanın en ünlü mayın döşeme gemisi ünvanını kazandırmıştı. Nusret ‘in döktüğü mayınlar

 641 kişilik mürettebatıyla önce Bouvet ve Bolva isimli zırhlıları denizin derinliklerine gömdü hemen ardından ise HMS Inflexible isimli zırhlıya bir daha onarılamayacağı şekilde hasar vererek savaş dışı bıraktı.

Nusret’in yapmış olduğu harekatın yankıları;

 İngiliz Generali Oglander “Çanakkale-Gelibolu Askerî Harekâtı” (Military Operations Gallipoli, Official History of the Great War) adlı eserinden:

 “Pek uygun başlamış olan gün, bu meçhul mayın hattının olağanüstü ve ortalığı kırıp geçiren başarısı yüzünden, tam bir başarısızlıkla sona erdi. Bu yirmi altı mayının seferin talihi üzerindeki etkisi ölçülemez.”

 Ccolyen Corbet “Deniz Harekatı” isimli eserinden: “Felaketlerin hakiki sebebi keşif ve tayin olununcaya kadar çok geçmedi. Gerçek şu idi ki, 18 Mart gecesinde Türkler, haberimiz olmadan Erenköy Koyu’na paralel olarak 26 mayın dökmüşler ve keşif gemilerimiz, aramaları esnasında bunlara rastlamamışlardı. Türkler bu mayınları özel amaçla manevra sahamıza koymuşlar, gösterdiğimiz bütün ihtiyata rağmen baş döndürücü bir zafer kazanmışlardır.”

 Bahriye Nazırı Winston Churchill 1930’da “Revue de Paris” dergisinde olayı şöyle yorumlamıştır: “Birinci Dünya Harbi’nde bu kadar insanın ölmesine, harbin ağır masraflara mal olmasına, denizlerde onca ticaret ve savaş gemisinin batmasına başlıca neden, Türkler tarafından o gece atılan o incecik çelik halat ucunda sallanan yirmi altı mayındır.